İlk Derece Mahkemesi 2025/234 E. 2026/679 K.

T.C. İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/234 Esas KARAR NO : 2026/679

DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 08/04/2025 KARAR TARİHİ : 28/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plaka numaralı ... marka ... model kamyonet cinsi aracın ... İnşaat Enerji Madencilik Anonim Şirketi adına kayıtlı ve tescilli olduğunu, Söz konusu aracın Müvekkili Şirket tarafından grup şirketlerinden biri olan dava dışı ... ... İnş. Taah. Mad. Oto. Tic. San. Ltd. Şti.'ye tahsis edildiğini, işbu aracın ... Şube Müdürlüğü Güvenlik Hizmetleri Büro Amirliğine bağlı olarak ... Merkezinde ... ... A.Ş.'den alınan bakım/onarım işi kapsamında faaliyet göstermekte olduğunu, bahse konu aracın 02.09.2024 tarihinde Müvekkili Şirket iş sahasında devriye faaliyeti yerine getirirken kontrolden çıkarak kaza yaptığını, Müvekkili Şirkete ait işbu kazaya konu ... plakalı aracın ... poliçe numaralı 19.01.2024 tarihli Kasko Poliçesi ile ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından sigorta edilmiş olup 02.09.2024 tarihli kaza nedeniyle ağır hasar aldığını, işbu aracın aldığı hasarın Davalı Şirket tarafından yapılan inceleme ile pert-total kabul edildiğini, gerek işbu hasarlar gerekse de anılan kazaya istinaden aracın özgülendiği hizmet sırasında kullanılamaması nedeniyle Müvekkili Şirketin zarara uğradığını, Müvekkili Şirkete ait aracın pert bedeli ile Müvekkilinin işbu hasar nedeniyle katlanmak zorunda kaldığı diğer doğrudan giderlerin ... numaralı kasko poliçesi kapsamında Davalı Şirket tarafından tazmin edilmesi gerekiyor olmasına karşı Davalı Şirketin sigorta sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, Davalı Şirketin Müvekkili Şirket aracının uğradığı hasarların genel şartlar gereği Kasko Poliçesi teminatları dışında kaldığı iddia ve beyan edilerek Müvekkili Şirkete işbu poliçe kapsamında yapılması gereken ödemelerin hiçbir şekilde gerçekleştirilmediğini, Müvekkili Şirkete Ait ... Plakalı Aracın Tek Taraflı Olarak Kazaya Karışmış Olup Kusuru Bulunmaksızın Zarara Uğrayan Müvekkili Şirketin İşbu Zararlarının Davalı Sigorta Şirketince Tazmin Edilmesi Gerektiğini, ... plakalı kamyonet cinsi aracın müvekkili şirketin grup şirketine ait iş sahası içerisinde taraflar arasında akdedilmiş kasko poliçesi ile belirtilen kullanım şekli ve şartlar dahilinde seyir halindeyken kontrolden çıkması sonucunda tek taraflı kazaya karışmış olup genel şartlar hükümleri gereği söz konusu kaza şeklinin ve dolayısıyla hasıl olan hasarların taraflar arasında akdedilmiş kasko poliçesi teminatları dahilinde bulunduğunu, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla; taraflar arasında imzalanmış bulunan poliçe ile güvenceye alınan Müvekkili Şirkete ait ... plakalı aracın kusursuz bir şekilde hasara uğramış olması nedeniyle Müvekkili Şirketin uğramış olduğu zararların tazmin edilebilmesi adına daha sonra artırılmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL'nin taraflarınca Davalıya yapılan başvurunun reddedildiği 06.02.2025 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte Davalıdan tahsil edilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; başvuruya ilişkin taleplere dair cevaplarını sunmadan önce, yürürlükte bulunan "Kasko Poliçesi Genel Şartlarının" ve sigortalıları ile müvekkili şirket arasında akdedilmiş bulunan "sözleşmenin (poliçenin)" davaya konu kısımlarına ilişkin maddelerinin incelenmesi gerektiğini, Müvekkili şirket nezdinde 26.02.2024 / 19.01.2025 vade tarihli ... numaralı “Genişletilmiş Kasko Paket Sigorta Poliçesi” ile sigortalı ... plaka sayılı araç malikinin, 02.09.2024 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle 05.09.2024 günü yapılan ihbarla ... sayılı hasar dosyası açıldığını, Konu dosya da sürücünün illiyet bağı sorgulanmış olup sürücünün farklı bir firma çalışanı olduğunun görüldüğünü, iş bu evrakların mahkeme tarafından ilgili kurum/kuruluşlardan temini üzerine müzekkere yazılmasını talep ettiklerini, Müvekkili şirkete iletilen araç tahsis sözleşmesinde aracın kiralandığının (plaka sözleşmede mevcuttur) görülmekte olduğunu bildirip davanın reddini talep etmiştir. DELİLLER: ... Başmüdürlüğüne müzekkere yazılarak, ... plaka numaralı ... marka ... model kamyonet cinsi araç ... İnşaat Enerji Madencilik Anonim Şirketi adına kayıtlı ve tescilli olan aracın ... Şube Müdürlüğü Güvenlik Hizmetleri Büro Amirliğine bağlı olarak ... Merkezinde ... ... A.Ş.’den alınan bakım/onarım işi kapsamında faaliyet gösterdiği anlaşılmakla, Bahse konu aracın 02.09.2024 tarihi 14:40 sularında, ... İNŞAAT ENERJİ MADENCİLİK ANONİM ŞİRKETİ iş sahasında devriye faaliyeti yerine getirirken kontrolden çıkarak kaza yaptığı bildirildiğinden bu kazaya ait varsa kamera görüntülerinin çıkartılarak gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. ... Sigorta A.Şne müzekkere yazılarak, Dava konusu 02/09/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu ... plaka sayılı araca ilişkin olarak, ... poliçe numaralı poliçenin ve hasar dosyasının çıkartılarak, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, Dava konusu 02/09/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu ... plaka sayılı araca ilişkin olarak kaza, hasar, tazminat ve TRAMER bilgilerinin çıkartılarak, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. ... Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığına müzekkere yazılarak, Mahkememiz davacısı ... İNŞAAT ENERJİ MADENCİLİK ANONİM ŞİRKETİ ( VKN: ...)'nin kayıtlarının çıkartılarak, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. ... Ticaret Odası Başkanlığına müzekkere yazılarak, Mahkememiz dava dışı ... ... İNŞAAT TAAHHÜT MADENCİLİK OTOMOTİV TİC. SAN. LTD. ŞTİ'nin kayıtlarının çıkartılarak, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce 22.04.2026 tarihinde Makine Mühendisi, Sigorta uzmanı vasıtasıyla bilirkişi raporu aldırılmış ve rapor dosyamız arasına alınmıştır.

GEREKÇE: Dava, sigorta tazminatının ödenmesi istemine ilişkindir. TTK md. 1401’de sigorta sözleşmeleri, “sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşme” şeklinde tanımlanmaktadır. Sigorta priminin tamamının ya da ilk taksitinin ödenmesi ile birlikte sigorta sözleşmesi kapsamında sigortacının rizikoyu üstlendiği kabul edilmektedir. Tarafların hak ve yükümlülükleri ile sigorta sözleşmesinin genel ve özel şartları poliçe ile belirlenir. TTK md. 1427 uyarınca, taraflar arasında aynen ödemeye ilişkin bir anlaşma bulunmadığı takdirde sigorta tazminatı nakden ödenir. Sigorta tazminatı, rizikonun gerçekleşmesinden sonra, belgelerin sigortacıya verilmesinden ve sigortacının araştırmasının tamamlanmasından sonra muaccel olur. Bu süre herhalde TTK md. 1446 uyarınca yapılan ihbardan sonra kırkbeş gündür. Borcun muaccel olması ile birlikte ayrıca bir ihtara gerek kalmadan sigortacı temerrüde düşer. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 32. maddesine göre, sigortacı iyi niyet kurallarına aykırı olarak sigorta tazminatının ödenmesini geciktiremez. Sigortacının tazminat ödeme borcunun karşılığında sigortalının esas yükümlülüğü primleri ödemektir. Rizikonun gerçekleşmesi ile birlikte sigortalı, durumu hemen ve en kısa sürede sigortacıya bildirmekle yükümlüdür. Sigortalıya bu yükümlülüğün yüklenmesindeki amaç, sigortacının rizikodan doğan hasarı tespit etmesi ve zararın büyümesi için gereken önlemleri alması için olanak sigortacıya imkân tanınmasıdır. İhbarın şekli konusunda açık bir hüküm bulunmamakla birlikte, tarafların tacir olduğu durumlarda TTK md. 18/III’ün uygulanması gerekir. İhbarın geç yapılması halinde, bu gecikme zararın ve tazminatın artmasına sebep olduysa, kusur durumuna göre, tazminattan indirim yapılabilir. TTK md. 1446’ya göre, sigortacının rizikonun gerçekleştiğini fiilen öğrenmesi gerekir, ihbar yapılmasa beli fiilen durum biliniyorsa, tazminattan indirim yapılmaz. Rizikonun gerçekleşmesi ile birlikte sigortalı, gereken bilgi ve belgeleri sigortacıya vermekle ve sigortacının inceleme yapmasına izin vermekle yükümlüdür. Yine sigortalı, zararın önlenmesi, azaltılması, artmasının önlenmesi ve sigortacının üçüncü kişilere olan rücu haklarının korunabilmesi için gereken önlemleri almak zorundadır. Bu hususta sigortalının, sigortacının talimatlarına uygun davranması gerekir. Bu yükümlülüğe aykırı davranılması sebebiyle sigortacı olumsuz bir duruma düşerse, kusur durumuna göre tazminattan indirim yapılabilir. Davacı ile davalı arasında kasko sigorta poliçesi bulunmaktadır. Sigortalı aracın tek taraflı kazası sebebiyle pert işlemi uygulanmış ancak davalı sigorta şirketi aracın kiralandığından bahisle müşterek sigorta uygulaması yaparak zararın bir kısmını ödemeyi teklif etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık sigortalı aracın kiralanıp kiralanmadığı ve bu tespite göre davalının ne kadar tazminat ödemesi gerektiğine ilişkindir. Mahkememizce toplanan, taraflarca sunulan deliller ve dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler kapsamında yapılan değerlendirmede, davacı şirket ile dava dışı kazayı yapan sorumlu şirket arasında organik bağ bulunduğu, bu sebeple davacının aracının dava dışı şirket tarafından kullanıldığı anlaşılmıştır. Dinlenen tanık da ... şirketi tarafından kullanılan tüm araçların davacı şirkete ait olduğunu beyan etmiştir. Grup şirketleri arasında bu şekilde araç paylaşımı mutat bir uygulama olup, davacı ile dava dışı şirket arasında kira ilişkisini gösterir bir delil dosyada bulunmamaktadır. Tazminat ödeme borcunu yerine getirmeyen davalı sigorta şirketi, iddia ettiği kira ilişkisini ispatla mükelleftir. Ancak davalı kira ilişkisini ispatlar bir delil sunmamıştır. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre mahkememizce kiralama ilişkisinin bulunmadığı, bu sebeple müşterek sigorta uygulamasının yapılamayacağı kanaatine varılmıştır. Alanında uzman teknik bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmede pert işleminin uygun olduğu ve davacının 1.040.000 TL alacağı bulunduğu tespit edilmiştir. Bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada sovtaj bedelinin düşüldüğü ve mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır. Kasko sigortası genel şartlarına göre davalı, davacının başvurusu üzerine 30/01/2025 tarihinde temerrüde düşmüştür. Yukarıda açıklanan sebeplerle, davanın kabulüne ve taleple bağlılık ilkesi gereği 06/02/2025 tarihinden itibaren ticari avans faizi işletilmesine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden; 1-Davanın kabulüne, 1.040.000,00 TL’nin 06/02/2025 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Harçlar Kanunu gereğince ve karar tarihi itibariyle alınması gereken 71.042,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 18.376,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 52.666,00 TL harcın Davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin/nisbi harcı, 17.761,00 TL ıslah harcı, 20.000,00 TL bilirkişi ödemeleri, 2.668,30 TL tebligat+posta+diğer masraflar, olmak üzere toplam 41.660,10 TL yargılama giderinin Davalıdan alınarak Davacıya verilmesine, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 162.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin Davalıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davacıya verilmesine, 5-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 6-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine, Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28.09.2026

Katip ...

Hakim ...