İlk Derece Mahkemesi 2025/180 E. 2026/706 K.

T.C. İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/180 Esas KARAR NO : 2026/706

DAVA : Ticari Nitelikteki Banka Garanti Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali) DAVA TARİHİ : 11/03/2025 KARAR TARİHİ : 24/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Nitelikteki Banka Garanti Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ / DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... Ltd. Şti, Müvekkil Şirket ile arasında olan ticari ilişkiden doğan bir kısım borçlarının teminatı olarak ... T.A.Ş .. Şubesinden ANo:..., Seri No: ..., Muhaberat No: ... ile aldığı 15.12.2022 tarihli 500.000,00 Tl lik “kesin teminat mektubunu” verdiğini, Kesin Teminat Mektubunun muhtevası şu şekildedir. “...Ltd. Şti firmasının şirketinizden aldığı ve alacağı her türlü mal ve hizmet bedellerine karşılık olarak şirketinize borçlandığı veya borçlanacağı tutarın azami 500.000,00 (Y/BeşYüzBin Türk Lirası) TL’na kadarlık kısmının ödenmesini Bankamız garanti ettiğinden, adı geçen firma borcunu ödemediği veya bayilik sözleşmesi hükümlerini kısmen veya tamamen yerine getirmediği Bankamıza yazılı olarak bildirildiği takdirde, yukarıda yazılı tutarı ilk yazılı talebiniz üzerine, protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve adı geçen ile şirketiniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbet ve kanuni sonuçlarını dikkate almaksızın, nakden ve tamamen ve yazılı talebinizin Bankamıza tebliği tarihinden ödeme tarihine kadar geçecek günlere ait kanuni faizi ile birlikte ödeyeceğimizi Bankamızın imza atmaya yetkili temsilcisi ve sorumlusu Bankamız ad ve hesabına taahhüt ve beyan ettiklerini, İş bu teminat mektubu 15.12.2023 tarihi saat 17.00 a kadar geçerli olup, bu tarih ve saate kadar yazılı başvurunuzun Bankamıza ulaşacak şekilde, tarafınızdan kısmen veya tamamen nakde çevrilmesi için tazmin talebinde bulunulmadığı takdirde, mektubumuz ve taahhüdümüz hükümsüz kalacaktır.” ...Şti. 30.01.2023 tarihinde ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesine başvurarak ... Esas saylı davada Konkordato isteminde bulunduğunu, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı davada 01.02.2023 tarihinde vermiş olduğu ara kara ile “Davacıların bankalar nezdindeki teminat mektuplarının nakde çevrilme sinin tedbiren durdurulması, zımnında yargılama neticesine kadar ihtiyati tedbir kararı verilmesi yönündeki tedbir talebinin kabulüne” karar vererek teminat mektubunun paraya çevrilmesini durdurduğunu, teminat mektubunda, teminat mektubunun nakde çevrilmesinin istenilmesi için öngörülen son süre 15.12.2023 tarihi olduğunu, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı davada verilmiş olan ihtiyati tedbir kararı ise 10,5 ay öncesi olan 01.02.2023 tarihli olduğunu, Dolasıyla bu ihtiyati tedbir kararı nedeniyle teminat mektubunun öngörülen sürede nakde çevrilmesi sağlanamadığını, Davalı bankanın ... 33. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına yönelik haksız itirazının iptaline, takibin devamına, Davalı Bankanın % 20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı şirket teminat mektubunun paraya çevirilmesi için süresi içerisinde müvekkili bankaya başvurmadığını, kesin vadeli teminat mektupları üzerinde konulabilecek ihtiyati tedbirlerden ilki, teminat mektubunun tazmin talebinin önlenmesi olduğunu, Teminat mektubunun tazmin talebinin önlenmesi, teminat mektubunu elinde bulunduran muhatap bakımından engelleyici bir tedbir olduğunu, Dolayısıyla Mahkeme tarafından işbu yönde bir ihtiyati tedbir kararı verildiği durumda elinde teminat mektubunu bulunduran muhatap, ihtiyati tedbir kararı kaldırılana kadar, ilgili bankaya mektubun nakde çevrilmesi amacıyla başvuramayacağını, Teminat mektubunun nakde çevrilmesinin önlenmesi yönündeki ihtiyati tedbir kararında ise sınırlama, teminat mektubunu nakde çevirecek olan (mektubu düzenlemiş olan) bankaya getirildiğini, Bu durumda teminat mektubunun muhatabının teminat mektubunun vadesi içerisinde bankaya yazılı olarak nakde tahvil yönünde başvuruda bulunması ve bunu belgelemesi gerektiğini, Zira muhatabın nakde tazmin talebinde bulunmasına engel oluşturacak bir ihtiyati tedbir kararı söz konusu olmadığından muhatabın normal şartlarda kendi üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirerek mektubun vadesi içerisinde nakde tahvil talebinde bulunması gerektiğini, Ancak banka bakımından bir kısıtlama söz konusu olduğu için banka ihtiyati tedbir kararı kaldırılana kadar mektubu nakde tahvil etmeyerek beklemek zorunda olduğunu, Zira işbu ihtiyati tedbir kararına rağmen Müvekkili Bankanın teminat mektubunu nakde çevirmesi ihtiyati tedbire muhalefet sebebiyle suç teşkil edeceğini, Hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına yönelik karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER / Taraf vekillerinin belirttiği, ... T.A.Ş ... Şubesinden ANo:..., Seri No..., Muhaberat No: ... ile alınmış 15.12.2022 tarihli 500.000,00 Tl lik “kesin teminat mektubu” ile ilgili banka kayıtları. ... 33. İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyası, Teminat mektubunun nakde çevrilmesi için Davalı bankaya yapılmış olan başvuru mailleri, Arabulucu anlaşmama son tutanağı, Bilirkişi incelemesi, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davada 01.02.2023 tarihinde verdiği ihtiyati tedbir kararı ile 19.07.2024 tarihinde vermiş olduğu... karar sayılı gerekçeli kararı delil olarak değerlendirilmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, icra takibine ve davaya konu olan ...Şti tarafından davacı lehine verilen ... T.A.Ş ... Şubesinden ANo:..., Seri No: ..., Muhaberat No: ... ile aldığı 15.12.2022 tarihli 500.000,00 TL lik “kesin teminat mektubu” sebebiyle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas, ...K sayılı 19.07.2024 tarihli kararında dava dışı ... Şti' nin ihtiyati tedbirlerin durması kararının kaldırılması sebebiyle tedbirin kaldırılması tarihinden itibaren davalı bankanın teminat mektubunu nakde çevirme yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı, davacının davalı bankaya süresi içerisinde başvurup başvurmadığı, buna göre davacının davalıdan alacaklı olduğu taktirde alacak miktarının tespiti, davalının icra takibine itirazının iptalinin gerekip gerekmediği, İİK'nın 67/2. Maddesi uyarınca davacının icra inkar tazminatı hususlarına ilişkin olduğu anlaşıldı. 23/02/2026 tarihli bilirkişi raporunda “ Davalı banka tarafından dava dışı ... Şti. Lehine, davacı ...Şti.’ye hitaben “şirketlerinden aldığı ve alacağı her türlü mal ve hizmet bedellerine karşılık olarak şirketlerine borçlandığı ve borçlanacağı tutarın azami 500.000,00 TL tutarlık kısmının ödenmesinin garanti edilmesi” konulu, 15.12.2022 tarihli,..., ... seri, 28089 muhabere numaralı kesin teminat mektubunun düzenlenerek verildiği; mektup metninde söz konusu teminat mektubunun 15.12.2023, saat 17:00‘ye kadar geçerli olduğunun ve bu saate kadar yazılı başvuru ile nakde çevrilmesi için tazmin talebinde bulunulmadığı takdirde mektup ve taahhüdün hükümsüz kalacağının belirtildiği; Teminat mektubu lehdarı olan dava dışı ... Şti. Ve yine dışı iki şahıs tarafından ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nde 30.01.2023 tarihinde,...Esas sayı ile ikame edilen konkordato davasında 01.02.2023 tarihli ara karar ile “davacıların bankalar nezdindeki teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin tedbiren durdurulması, zamanında yargılama neticesine kadar ihtiyati tedbir kararı verilmesi yönündeki tedbir talebinin kabulüne” karar verildiği; bu davada verilen 19.07.2024 tarihli,... Karar sayılı gerekçeli kararda “Mahkemece verilen tümtedbirlerin hükümle birlikte kaldırılmasına” karar verildiği, Davacı ...Şti. Tarafından 30.10.2024 tarihinde, davalı ... T.A.Ş.‘ne 30.10.2024 tarihinde başvurularak söz konusu teminat mektubunun tazmin edilmesinin talep edildiği, davalı banka tarafından, davacının teminat mektubunun nakde dönüştürülmesi talebinin mektubun geçerlilik süresi içinde yapılmaması nedeniyle reddedildiği, bunun üzerine davacı şirketin söz konusu teminat mektubu bedelinin faizi ile birlikte tahsili amacıyla huzurdaki davaya konu icra takibini başlattığı, davalı banka tarafından takibe itiraz üzerine itirazın iptali davasının ikame edildiği, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas,... Karar sayılı 19.07.2024 tarihli kararında dava dışı ... Ltd. Şti.‘nin ihtiyati tedbirlerin durması kararının kaldırılması sebebiyle tedbirin kaldırılması tarihinden itibaren davalı bankanın teminat mektubunu nakde çevirme yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı hususunda: Bankacılık mevzuatına yönelik değerlendirme yapıldığında: Davalı bankanın söz konusu teminat mektubundan kaynaklanan yükümlülüğünün, tazmin talebinin mektubun geçerlilik süresi olan 15.12.2023 tarihine kadar yapılması halinde doğacağı, davacı şirketin tazmin talebinin bu sürenin bitiminden sonra 30.10.2024 tarihinde yapılması nedeniyle davalı bankanın bankacılık mevzuatı açısından dava konusu teminat mektubunu nakde çevirme yükümlülüğünün bulunmadığı, İcra takibine ve davaya konu olan ... Tic. Ltd. Şti. Tarafından davacı lehine verilen ... T.A.Ş. ... Şubesi’nden 15.12.2022 tarihli, 500.000,00 TL‘lik kesin teminat mektubu sebebiyle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı hususunda: Davacı şirket tarafından mektubun geçerli olduğu süre içerisinde tazmin talebinde bulunmaması nedeniyle söz konusu teminat mektubu nedeniyle davalı bankadan herhangi bir alacağının bulunmadığı, Davacının davalı bankaya süresi içinde başvurup başvurmadığı, buna göre davacının davalıdan alacaklı olduğu takdirde alacak miktarının tespiti” hususunda: Borçlar mevzuatına yönelik değerlendirme yapıldığında: Davacı şirket tarafından, mektup tazmin talebinin yazılı olarak 30.10.2024 tarihinde yapıldığının anlaşıldığı; ancak davaya konu edilen kesin teminat mektubunda, bu mektubun15.12.2023, saat 17:00‘ye kadar geçerli olduğu belirtildiği; dolayısıyla davacı tarafından yapılan başvuru tarihinin, kesin teminat mektubunun hükümsüz hale geldiği tarihten sonraki bir tarih olması nedeniyle süresi içinde davalı bankaya başvurulmadığı ve bankanın da davacı tarafa karşı işbu teminat mektubu tahtında herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı; bankanın lehtar ile muhatap arasındaki temel ilişkiden bağımsız bir borç yükümlülüğü altına girdiği; TBK m. 128/II hükmünün “Belirli bir süre için yapılan üstlenmede, sürenin bitimine kadar üstlenene edimini ifa etmesi için yazılı olarak başvurulmaması hâlinde, üstlenenin sorumluluğunun sona ereceği kararlaştırılabilir.” şeklinde olduğu; vadeli teminat mektuplarında riskin öngörülen vade içinde gerçekleşmesi gerektiği; vade içinde risk gerçekleşmediğinde bankanın sorumluluğu da söz konusu olmayacağı kanaatine varıldığı; takdirinTMK m. 4 ve HMK hükümleri gereğince MÜNHASIRAN Sayın Mahkeme’ye ait olduğu;” sonuç ve kanaatine varılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE / Dava, teminat mektubunun nakde çevrilmesi talebinin davalı banka tarafından yerine getirilmediği iddiasıyla, teminat mektubu bedelinin tahsili istemiyle açılmış bir itirazın iptali davasıdır. ... 33. İcra Dairesi’nin ... esas sayılı genel haciz yoluyla ilamsız takip dosyasının incelemesinde, alacaklının dosyamız davacısı ... Şirketi , borçlusunun dosyamız davalısı ... T.A.Ş, alacak tutarının toplam 551.945,00 TL olduğu, 24.12.2024 tarihli takibin Paraya çevrilmeyen ..., seri no:..., muhabere no:.. olan 15.12.2022 son ödeme tarihli 500.000,00 Tl lik teminat mektubu bedeline dayandığı, 29.12.2024 tarihinde ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 25.12.2024 tarihinde borca ve takibe itiraz ettiği, aynı gün tarihli tensip tutanağı ile icra takibinin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür. İcra takibindeki borca itiraz dilekçesinin takip alacaklısı vekiline tebliğ edilememesi ve dava tarihi dikkate alındığında iş bu itirazın iptali davasının İİK'nun 67/1. maddesi uyarınca 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Dava dışı ... Ltd. Şti, davacı ile arasında olan ticari ilişkiden doğan bir kısım borçlarının teminatı olarak ... T.A.Ş ... Şubesinden ANo:..., Seri No: ..., Muhaberat No: ... ile aldığı 15.12.2022 tarihli 500.000,00 Tl lik “kesin teminat mektubu vermiştir. Davacı tarafından 30.10.2024 tarihinde davalıya söz konusu teminat mektubunun nakde çevrilmesi için başvurmuş, davalı tarafından ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası ile nakde çevrilmesinin tedbiren önlenmiş olması nedeniyle tazmin talebinin gerçekleştirilemediği bildirilmiştir. ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E....K. Sayılı Konkordato dosyasında, 31.01.2023 tarihli ara kararın 11 nolu bendi ile teminat mektuplarının nakite çevrilmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmiş, 19.07.2024 tarihli gerekçeli kararın 12 nolu bendi ile dava dışı ... Ltd. Şti' hakkında verilen tüm tedbir kararlarının kaldırılmasına karar verilmiştir. Dava konu teminat mektubu kesin ve süreli teminat mektubu olup, teminat tutarının, davacı kurumun ilk yazılı talebi üzerine derhal ve gecikmeksizin ödeneceği taahhüdünü içermektedir. Teminat mektupları, muhatabın dava veya takiple uğraşmaksızın alacağına derhal kavuşması amacıyla verilen ve niteliği itibariyle garanti sözleşmesi niteliğinde olan belgelerdir. Alacaklı teminat mektubu vasıtasıyla, temel ilişkideki uyuşmazlıkların sonuçlanmasını, kesin hükme bağlanmasını beklemeksizin teminat mektubunu nakde çevirerek alacağına kavuşacaktır. Muhatabın teminat mektubunu haksız olarak paraya çevirmesi halinde ise bu husus, temel ilişkinin tarafları arasında görülecek davayla çözüme kavuşturulacaktır. Teminat mektubunun bu hukuki niteliği dikkate alındığında, teminat mektubunu veren banka, kendisine nakde çevirme talebi ulaştığında sadece şekli bir inceleme yapacak, temel ilişkide lehtarın muhataba borcunun bulunup bulunmadığına dair esas incelemesi ve değerlendirmesi yapamayacaktır. Bu husus Yargıtay 19.H.D'sinin ... E....K.sayılı, 02/03/2016 tarihli kararında şöyle ifade edilmiştir; Dava konusu kesin ve süreli teminat mektubunda '' ...Ltd. Şti'.'nin taahhüdünü ilgili kanun, sözleşme ve şartname hükümlerine göre kısmen veya tamamen yerine getirmediği takdirde protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve adı geçen ile şirketiniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbet ve yasal sonuçları dikkate almaksızın, yukarıda yazılı tutarı ilk yazılı talebiniz üzerine nakden ve tamamen ve talep tarihinden ödeme günlerine kadar geçen günlere ait yasal faizi ile birlikte ödeyeceğimizi, bankanın imza atmaya yetkili temsilcisi ve sorumlusu sıfatıyla banka ad ve hesabına taahhüt ve beyan ederiz.İşbu Teminat Mektubu, 15.12.2023(bu tarih dahil) tarihine kadar geçerli olup, bu tarihe kadar elimize geçecek şekilde yazılı olarak tazmin talebinde bulunulmaması halinde hükümsüz olacaktır...'' ifadelerini taşımaktadır. Banka teminat mektubu ilk talepte kaydını içermekte olup, muhatap bankadan ödeme talebinde bulunduğunda, banka sadece şekli manada bir inceleme yapabilir, riskin gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda esasa ilişkin inceleme yapamaz. Banka teminat mektupları, garanti veren konumunda olan bankanın, muhataba yani garanti alacak kişiye karşı, üçüncü bir kişinin/lehtarın fiilini taahhüt ettiği garanti sözleşmeleridir. Banka tarafından belli bir süre için garanti verildiği durumlarda düzenlenen teminat mektubu, vadeli teminat mektubudur. Bu tür teminat mektubunda, bankanın sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için, riskin mutlaka bu vade içerisinde gerçekleşmesi gerekmektedir. 6098 sayılı TBK'nun 128/2 bendinde; "Belirli bir süre için yapılan üstlenmede, sürenin bitimine kadar üstlenene edimini ifa etmesi için yazılı olarak başvurulmaması hâlinde, üstlenenin sorumluluğunun sona ereceği kararlaştırılabilir." hükmü yer almaktadır. TBK'nun 128/2 bendi, vadeli teminat mektubunda, vade içinde yazılı ödeme talebinde bulunulmadığı takdirde bankanın sorumluluktan kurtulacağının, taraflarca kararlaştırılmasına imkan vermektedir. Dolayısıyla, bu kaydın yer aldığı teminat mektuplarında, vade içinde hem risk gerçekleşmeli hem de muhatap ödeme talebinde bulunmalıdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun...tarih ve... E. ... K. sayılı ilamında; ''Vadeli teminat mektuplarında, ihtiyati tedbir kararı sorun yaratabilecektir. Muhatap tarafından teminat mektubunun tazmininin istenmesinin ihtiyati tedbir kararı ile durdurulması ve tedbir devam ederken vadenin dolması halinde; tedbirin devam ettiği süre kadar vadenin uzatılmış olduğu kabul edilmelidir. Buna karşılık, sadece mektubun tazmini ihtiyati tedbir kararı ile durdurulmuş ise, muhatabın vade içinde tazmin talebinde bulunması gerekecektir. (...'nun Banka Teminat Mektupları Uygulamalarından Ortaya Çıkan Başlıca Sorunlar adlı çalışması) Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 03/03/2021 tarih... E.... K. sayılı ilamı; "Banka teminat mektupları, kıymetli evrak niteliğinde olmadığından, bankanın sorumluluğunun sona ermesi için mektubun da mutlaka bankaya iade edilmesi zorunlu değildir. Süreli teminat mektuplarında bu sürenin dolması (risk gerçekleşmeden) ile garanti sözleşmesi sona ermektedir (...)." şeklindedir. Somut olayda, dava konusu teminat mektubunun 15.12.2023 tarihine kadar geçerli olduğu, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi... E. ... K. Sayılı dosyasında 31.01.2023 tarihinde sadece teminat mektubunun nakde çevrilmesinin tedbiren önlenmesine karar verildiği, tedbirin devam ettiği süre kadar vadenin uzamayacağı, dolayısıyla davacının vade içinde tazmin talebinde bulunması gerekirken vadeden sonra teminat mektubunun nakde çevrilmesini istediğinden teminat mektubu hükümsüz kalmıştır. (İstanbul BAM 43. HD sinin ... E - ...K ) Davacı tarafından süresi içerisinde usulüne uygun yapılmış bir başvuru bulunmadığından davanın reddine dair karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere; 1-Davanın Reddine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 732,00-TL karar ve ilam harcının, dava açılırken peşin alınan 6.666,13-TL peşin hartan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, artan 5.934,13. TL harcın karar kesinleşmesi ile davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesap olunan 88.311,23. TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 6-HMK 333.maddesi gereğince taraflarca tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, 7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600-TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, Dair, taraf vekillerinin huzurunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/09/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır

*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*