İlk Derece Mahkemesi 2024/726 E. 2026/174 K.

T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/726 Esas - 2026/174 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/726 Esas KARAR NO : 2026/174

.... DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 30/10/2024 KARAR TARİHİ : 26/02/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 26/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ağaç işleri sektöründe faaliyet gösteren firma olduğunu, üstlendiği işlerin üretimini davalılar ... yaptığını, montajın müvekkili bünyesinde çalışanla tarafından yapıldığını , davalı ... şirketinin üretim fabrikası, ... şirketinin ise aynı grubun diğer firması olduğunu pazarlamanın yapıldığını, her iki davalının da aynı grup firma olduğunu, yetkilisi ve ortaklarının aynı olduğunu, 2017 yılından beri müvekkili tarafından üstlenilen işlerin bir kısmının ... şirketi bir kısmının ... şirketi tarafından taşere edilerek üretim ve pazarlamasının yapıldığını, ödeme yapılmadan siparişi sıraya almayan davalılara ödemelerin sipariş ile birlikte peşin olarak yapıldığını ve 7 yıldır bu şekilde çalışıldığını, taraflar arasında son mutabakatın 25/07/2024 tarihinde yapıldığını davalı ... şirketinin 34.447.400TL ve ... şirketinin 14.057.165,22TL olmak üzere toplam 48.504.565,46TL borcu olduğu hususunda mutabık kalındığını, dava tarihi itibariyle müvekkilinin dava konusu çeklerde dahil olmak üzere ... şirketinden 5.070.127,27TL, ... şirketinden 57.243.645,46TL olmak üzere toplam 62.313.772,73TL alacağı olduğunu, faaliyetin devam ederken davalıların siparişleri taahhüt edilen sürede teslim edememesi ve teslim edilen ürünlerde eksik ve ayıplar olduğunun anlaşılması üzerine davalıların temerrüde düştüğünü ve müvekkilinin üstlenilen işlerde proje sahiplerinin sözleşmeyi feshetmeye başladığını, temerrüt ve ayıplı ihbar nedeniyle harici araştırmada davalıların mali sıkıntı içinde olduğunun öğrenildiğini, müvekkili tarafından peşin yapılan ödemelerin ve çeklerin iadesinin istendiğini ancak iade edilmediğini, müvekkili tarafından ödeme yapılan siparişlerin teslim edilemeyeceği ve benzer sebeplerle cari hesap bakiyesinin iadesinin de mümkün olmadığının belirtilmesi ve cari hesap borcu içerisinde olan ve karşılığı mallar teslim edilmeyen ve edilemeyeceği ikrar edilen .... numaralı 30/09/2024 tarihli 2.100.000TL bedelli, .... numaralı 30/09/2024 tarihli 640.000TL bedelli, ... numaralı 30/10/2024 tarihli 2.537.000TL bedelli, .... numaralı 31/01/2025 tarihli 650.000TL bedelli , .... numaralı 31/01/2025 tarihli 500.000TL bedelli çeklerin müşterilerine teslim edildiğini, temerrüt nedeniyle üstlenilen projelerdeki edimlerini ifa edemeyen davacının dava konusu bedelsiz kalan diğer çekleri de ödemesinin mahvı ile iflasına, devam eden işlerini de tamamlayamamasına neden olacak telafisi imkansız zararlar doğuracağından bahisle .... numaralı 30/10/2024 tarihli 2.537.000,00TL ile .... numaralı 31/01/2025 tarihli 650.000,00TL bedelli çeklerin öncelikle teminatsız olarak mahkeme aksi kanaatte olması halinde uygun teminat karşılığında ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesini, .... numaralı 30/09/2024 tarihli 640.000,00TL bedelli çekler yönünden müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitini ve 2.740.000,00TL'nin tahsil tarihi olan 30/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ..., ... şirketi ve ...e müştereken ve müteselsilen tahsiline, ...7 numaralı 30/10/2024 tarihli 2.537.000,00TL miktarlı çek yönünden müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve davalılar ..., ... şirketi ve Ziraat Bankasından %20 tazminatı ile müştereken ve müteselsilen tahsiline, Halkbankası 8387773 numaralı 31/01/2024 tarihli 650.000,00TL çek yönünden müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve çekin davalı ... Bankasından istirdadı ile müvekkiline iadesine, çek bedelinin ödenmesi halinde toplam 650.000TL'nin tahsil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ,... şirketi ve Ziraat Katılım Bankasından %20 tazminatı ile müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını dava ve talep etmiştir. DAVALI ZİRAAT BANKASININ CEVABI : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden , dava süreç tamamlanmadan açıldığından davanın dava şarkı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının ikametgahı ...olmasına rağmen hiç bir davalının ikametgahının ... 'da olmadığı bildirilerek yetki itirazlarının bulunduklarını, müvekkili bankanın iyi niyetli ve yetkili hamil olduğunu kambiye senetleri sebepten mücerret olduğunu, müvekkili bankadaki çeklerin kredinin teminatı olarak verildiği ve müvekkili bankaya rehin cirosu ile geçtiği iddialarının tamamen asılsız olduğunu, şartları oluşmayan tedbir talebinin ve davanın reddi gerektiğinden bahisle öncelikle yetki yönünden davanın reddine, davacının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar / kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DAVALI ZİRAATKATILIM BANKASININ CEVABI : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle müvekkili bankadan istirdatı talep edilen ... numaralı 31.01.2025 tarihli 650.000,00TL bedelli çekin müvekkili bankaya verilmediğinden müvekkili banka yönünden davanın husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmesini, davacının 640.000,00TL bedelli çek yönünden taleplerini ... Bankasına yönelttiğini ancak çekin kredi borçlarına mahsuben ... şirketi tarafından müvekkili bankaya verildiğini, davacı tarafından arabuluculuk şartının yerine getirilmediğini, yetki itirazlarının bulunduğunu, kıymetli evrakta sebepten mücerretlik ilkesi gereğince davacının taleplerinin iyi niyetli ve yetkili hamil olan müvekkili bankaya karşı ileri sürülebilmesi hukuken mümkün olmadığını davacının ihtiyati tedbir talebinin reddi gerektiğinden bahisle, Öncelikle müvekkili bankaya dava yöneltilen .... numaralı, 31.01.2025 tarihli, 650.000,00 TL miktarlı çek hakkında davanın müvekkil banka yönünden tefrik edilerek husumet yokluğu sebebiyle reddine, Müvekkili bankanın hamili olduğu .... numaralı, 30.09.2024 tarihli, 640.000,00 TL miktarlı çek yönünden dava kapsamında müvekkil bankadan bir talepte bulunulmadığının tespitine, kabul anlamına gelmemek kaydıyla mahkeme aksi kanaatte ise ....numaralı, 30.09.2024 tarihli, 640.000,00 TL miktarlı çek hakkında iyi niyetli ve yetkili hamili olan müvekkil banka yönünden davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... ...Ltd. Şti. ile ... Ürunleri .....A.Ş adına usulüne uygun meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen cevap dilekçesi sunmayarak HMK'nın 128.maddesinde belirtildiği üzere dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılmışlardır. DELİLLER VE DEĞERLENDİRME: Davanın menfi tespit ve istirdat davası niteliğinde olduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık dava konusu çeklerin bedelsiz kalıp kalmadığı, çeklerin davalı bankalara teminat çeki olarak verilip verilmediği, ödenen çekler yönünden istirdat davası açma şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususlarında toplanmaktadır. Davalı ... A.Ş ve ... A.Ş vekilleri tarafından arabuluculuk şartı gerçekleşmediğinden davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi talep edilmiş ise de 30/09/2024 tarihinde dava konusu çeklere ilişkin olarak tüm davalılar aleyhine arasuluculuk baş vurusu yaptığı ve 18/10/2024 tarihinde arabulucu tarafından anlaşamama tutanağı düzenlendiği görüldüğünden davalıların talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Her ne kadar davalı ... A.Ş vekili yetki itirazında bulunmuş ise de HMK 19/2 maddesi gereğince yetkinin kesin olmadığı davalarda yetki itirazında bulunan tarafın yetkili mahkemeyi, birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemesi bildirmesi gerektiğinden ve davalı vekili tarafından cevap dilekçesi ile birlikte yapılan yetki itirazında yetkili mahkeme bildirilmemiş olduğundan davalı vekilinin yetki itirazı dikkate alınmamıştır. Davalı ... A.Ş vekili husumet itirazında bulunmuş ise de dava konusu .... Şubesi 30/09/2024 vade tarihli .... nolu çekin çek bedeli olan 640.00000TL 'nin ödeme tarihi çekin Davalı ... Ürünleri ...A.Ş tarafından davalı bankaya verildiği ve banka tarafından tahsil edildiği anlaşıldığından husumet itirazının reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı ile davalılar ... ...Ltd. Şti. ile ... Ürunleri .....A.Ş arasında 25/07/2024 tarihinde mutabakat anlaşması imzalandığı , mutabakat anlaşmasında ... Ürünleri ...A.Ş 'nin davacı şirkete 14.057.165,22 TL ve 26.045.275,00'TL , ... Mutfak .....Ltd. Ş'tinin davacı şirkete u 34.447.400,24 TL ve 615.550,00TL borçlu olduğu konusunda tarafların mutabık kaldığı , ... Mutfak .....Ltd. Ş'tinin 34.447.400,24 TL ve 615.550,00TL olan borcunun ... Ürünleri ...A.Ş hesabına virman yapılacağı ve virman işlemi sonrası ... Ürünleri ...A.Ş 'nin davacıya toplam borcu 48.504.565,46 TL ve 26.660.825 olacağı , virman işlemi sonucu taraflar belirtilen bu tutarlarda mutabık kalındığı, Virman işlemin ... Mutfak .....Ltd. Şti' nin borçtan kurtulduğu anlamına gelmediği, her iki borçlu anılan tutarlarda müşterek ve müteselsil borçlu olup ileride anılı bu bedellere ilişkin menfi tespit yada istirdat davası açmayacaklarının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Davacı tarafından davalılar ... ...Ltd. Şti. ile ... Ürunleri .....A.Ş 'ye gönderilen ... yevmiye nolu ihtarnamesinde özetle; davalı firmaların spariş edilen ürünleri teslim edemeyeceği anlaşıldığından dava konusu 4 çekle dahil olmak üzere toplam 8 adet çekin kendilerine teslimi ile fatura ve ödemelerden kaynaklı cari hesap bakiye alacağının ödenmesi talep edilmiştir. Davalılar ... ...Ltd. Şti. ile ... Ürunleri .....A.Ş. Vekili tarafından davacı ... Grup .....Ltd. Şti 'ye gönderilen 26/09/2024 tarihli ihtara cevap yazısında özetle; Gelir/gider dengesinde ki eşitsizlik ile bir kısım alacaklarına da kavuşamayan müvekkillerin faaliyete son verdiği gibi üretimini de durdurdukları , yeni sipariş kabul edilmediği gibi var olan sipariş ve ürünlerin hazırlanma imkanı da kalmadığı, tüm müşterilerle görüşme sağlanarak peşin yapılan ödemeler ve çekler ilgililerine iade edildiği veya yeniden çek tanzim edildiği, İhtarda anılı çekler ile ilgili yapılan araştırmada ... numaralı çekin , ... numaralı çekin , ... numaralı çekin ... .... AŞ cirosu ile .... bankasından kullanılan yada kullanılması muhtemel kredilerin rehni/Teminatı için verildiği, ... numaralı çekin ... .... AŞ cirosu ile .... kullanılan yada kullanılması muhtemel kredilerin rehni/Teminatı için verildiği , bu sebeple çeklerin iadesinin mümkün olmadığı ayni şekilde cari hesap bakiyesininde iadesinin mümkün olmadığı, tarafınızın zarar görmemesi için her türlü çaba sarf edilecekse de sonuca ulaşmak güç olacağı , ilk fırsatta çek yada tahsil olması halinde çek bedelleri ile cari hesap bakiyesinin istirdadı sağlanacağı bildirilmiştir. Davacı tarafından davalı ... ... .....Ltd. Şti 'ye keşide edilen ... 30/09/2024 vade tarihli ... nolu 2.100.00TL bedeli, 30/10/2024 vade tarihli ... nolu 2.537.000TL bedelli ve 31.01.2025 vade tarihli ... nolu 650.000.00TL bedelli çeklerin davalı ... Ürunleri .....A.Ş cirosu ile .... Ürunleri .....A.Ş ile ... arasında imzalanan 28/11/2018, 09//7/2019 ve 25/01/2021 tarihli Genel Kredi Sözleşmeleri ne istinaden kullanılan kredilere ilişkin kredi borçlarının tahsili amacıyla Ziraat Bankasına ciro edilmiş ve çeklerin banka tarafından tahsil edilerek kredi borcuna mahsup edilmiştir. Davacı tarafından davalı ... Mutfak .....Ltd. Şti 'ye keşide edilen .... nolu 640.000,00TL bedeli çek davalı ... Ürunleri .....A.Ş cirosu ile ... .... Ürunleri .....A.Ş ile .... arasında imzalanan 18/01/2021 tarihli Genel Kredi Sözleşmeleri ne istinaden kullanılan krediye ilişkin kredi borcunun tahsili amacıyla Ziraat Katılım Bankasına ciro edilmiş ve çek banka tarafından tahsil edilerek kredi borcuna mahsup edilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde: Davalılar ... ...Ltd. Şti. ile ... Ürunleri .....A.Ş. Vekili tarafından davacı ... Grup .....Ltd. Şti 'ye gönderilen 26/09/2024 tarihli ihtara cevap yazıda da kabul edildiği şekilde çeklerin davalılara verilen siparişlere ilişkin olarak davalılara verildiği, sipariş edilen malların davacıya teslim edilmediği , bu şekilde çeklerin bedelsiz kaldığı ve davacı tarafından çek bedellerinin davalı bankalara ödendiği anlaşıldığından davalılar ... ...Ltd. Şti. ile ... Ürunleri .....A.Ş aleyhine açılan davanın kabulüne, Dava konusu çeklerin teminat çeki olarak davalı bankalara verilmediği, tahsil cirosu ile çeklerin keşide tarihinden çok önce çekilen kredilerin borçlarının ödenmesi amacıyla bankalara ciro edildiği ve çeklerin tahsil edilerek davalı ... Ürunleri .....A.Ş.' nin borcuna mahsup edildiği anlaşıldığından davalı ... A.Ş ile Ziraat Katılı Bankası A.Ş aleyhine açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalılar ... ...Ltd. Şti. ile ... Ürunleri .....A.Ş aleyhine açılan davanın kabulüyle .... nolu çekin çek bedeli olan 2.100.00TL 'nin ödeme tarihi olan 30/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte , - .... nolu çekin çek bedeli olan 640.00000TL 'nin ödeme tarihi olan 30/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte , -.....nolu çekin çek bedeli olan 2.537.000TL 'nin ödeme tarihi olan 01/11/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte , - ... 31.01.2025 vade tarihli .... nolu çekin çek bedeli olan 650.000.00TL 'nin ödeme tarihi olan 31/01/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ...Ltd. Şti. ve ... Ürunleri .....A.Ş 'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine 2-Davalılar ... A.Ş ve - ... A.Ş aleyhine açılan davaların reddine, 3-Alınması gereken 404.873,37TL harçtan dava açılırken peşin yatırılan 101.218,35TL'nin mahsubu ile eksik yatırıldığı anlaşılan 303.655,02TL'nin davalılar ... ...Ltd. Şti. ve ... Ürunleri .....A.Ş 'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 101.218,35TL peşin harç, 427,60TL başvurma harcı, 28 E tebliğat ücreti 310,00TL , 4 normal tebliğat gideri 700,00TL, dosya kapak ücreti 25,000TL, 11 kep ücreti 27,50TL olmak üzere toplam 102.713,45TL yargılama giderinin davalılar ... ...Ltd. Şti. ve ... Ürunleri .....A.Ş 'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, 5-Davacın kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca taktir edilen 750.160,00TL vekalet ücretinin davalılar ... ...Ltd. Şti. ve ... Ürunleri .....A.Ş 'den alınarak davacı tarafa verilmesine, 6-Davalı ... A.Ş kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca taktir edilen 695.570,00TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... tarafına verilmesine, 7-Davalı ... A.Ş kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca taktir edilen 102.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... tarafına verilmesine, 8-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılar ... ...Ltd. Şti. ve ... Ürunleri .....A.Ş 'den alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine, Dair, davacı vekili ve davalı .... vekilinin yüzüne karşı , davalı .... vekili ile davalılar ....gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize .... Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/02/2026

....