İlk Derece Mahkemesi 2024/65 E. 2026/702 K.

T.C. İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/65 Esas KARAR NO : 2026/702

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 07/08/2023 KARAR TARİHİ : 24/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ / DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı tarafından ... 37 İcra Dairesinin ...E sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü icra takibi kapsamında ödeme emrinin müvekkiline 02/08/2023 tarihinde tebliğ olunduğu, takibe konu çek hakkında ... 2 Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E sayılı kararı ile iptal kararı alındığını, iptal kararı alınan çek ile icra takibi başlatılmasının iyi niyetle bağdaşmadığını, takibe konu çekin kargodayken kaybolduğunu ve bu hususta kargo şirketi tarafından tutanak tutulduğunu, çekin çalınması ile ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturmanın devam ettiğini, iptal edilen çekle dayanılarak keşideciye başvurma imkanı bulunmadığını, müvekkilinin davalı şirket veya çekteki herhangi bir cirantayla hiçbir zaman ticari ilişkinin olmadığını, çek hakkında ödeme yasağı bulunduğu ve mahkemenin esas ve karar numarası banka tarafından bildirilen çekin icra takibi başlatılmasının hukuka aykırı olduğunu bildirerek müvekkilinin borcunun olmadığının tespitine, takibin durdurulmasına ve takibin iptaline, davalı aleyhine kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalıya yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmediği gibi, yazılı bildirimde de bulunmadığından, HMK'nın 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettiği varsayılmıştır. DELİLLER / Taraf vekillerinin belirttiği, ... 37. İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyası, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin...E.... K. sayılı kararının dosyası, bilirkişi incelemesi, delil olarak değerlendirilmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın,Takibe konu ...seri numaralı çek hakkında davacının davalıya borçlu olup olmadığı, borçlu ise miktarın tespitinden ibaret olduğu anlaşıldı. 20/01/2026 tarihli bilirkişi raporunda “Davacı ...’un, 2023 yılına ait ticari defter ve belgelerini dava dosyasına ibraz etmediği, İncelenen davacı yana ait 2024 yılı ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonunda yaptırılması gereken yevmiye defteri kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olduğu ve davacı yanın 2024 yılı ticari defterlerini TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutmasından dolayı davacı yanın 2024 yılı ticari defterinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Davacı ...’un dava konusu yıla ait olmayan 2025 yılı envanter defterini dava dosyasına ibraz ettiği, Davacı yanın 2025 yılına ait Yevmiye Defteri ve Defter-i Kebiri dava dosyasına ibraz etmediği, Davacı ...’un, icra takibine konu edilen ... A.Ş.’nin 20.06.2023 tarihli ... seri numaralı 185.000,00-TL bedelli çeki 2023 yılında keşide ettiği, icra takibine konu edilen çekin 2023 yılı ticari defter ve kayıtlarında yer alması gerektiği, Davacı ...’un 2023 yılına ait ticari defter ve belgelerini dava dosyasına ibraz etmemesinden dolayı davacı ... ile ... Şti. ve ...Tic. A.Ş. arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunup bulunmadığına dair tespitin yapılamadığı, Davacı ...’un, 2024 yılına ait ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde; Davacı ... ile davalı ...Dış Tic. Ltd. Şti., ...Ltd. Şti. ve ...Tic. A.Ş. arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığı, Tarafların icra inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin değerlendirilmesinin Sayın Mahkemenizin takdirinde olduğu,” sonuç ve kanaatine varılmıştır. 02/07/2026 tarihli bilirkişi ek raporunda “Davacı yanın ticari defterleri kök rapor düzenlenmesi esnasında mahkeme kalemince tarafıma ibraz edilmiş ve davacı yanın ticari defter ve kayıtları incelenerek kök rapor hazırlandığı, Tarafına ibraz edilen ticari defterlerdeki eksikler tespit edilerek kök raporda belirtildiği, Dava dosyasına 2023 yılına ait ticari defterlerin ibraz edilmemesinden dolayı tarafımca değerlendirme yapılamadığı, Davacı ...’un dava dosyasına celp edilen 2023 yılına ait BA/BS Formlarının incelenmesi neticesinde; Davacı ...’un bağlı bulunduğu ... Vergi Dairesi’ne bildirdiği BA/BS Formları tarafımca incelenmiş ve dava dışı ...ŞTİ.’den davacı yana herhangi bir fatura düzenlenmediği, davacı yanın da dava dışı şirkete herhangi bir fatura düzenlemediği anlaşıldığı, Davacı şirketin 2023 yılında BA/BS Forunda herhangi bir bildirimde bulunmamasından dolayı taraflar arasında 2023 yılında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı kanaatine varıldığı,” sonuç ve kanaatine varılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE / Dava, İİK.72/3 maddesi kapsamında menfi tespit davasıdır. Davaya konu,...bank ... Şubesi’ne ait, keşide tarihi 20.06.2023, keşide yeri ..., çek numarası ..., çek bedeli 185.000-TL olan ve hamiline düzenlenen çek incelendiğinde, keşidecisinin davacı ..., 1. Cirantanın (dava dışı) ... Şirketi, 2. Cirantanın (dava dışı) ...Şirketi, 3. Cirantanın ...Şirketi, 4. Cirantanın (dava dışı) ... Şirketi ,5.Cirantanın davalı ... olduğu görülmüştür. ... 37. İcra Müdürlüğü’nün ...E. sayılı dosyası celp edilip incelendiğinde, alacaklısının davalı ... , borçlularının davacı ..., dava dışı ... Şirketi, ... Şirketi, ... Şirketi Ve ...Şirketi olduğu, takip dayanağının ...günlü ... Seri No lu çeki 185.000,00 nolu çek olduğu, alacaklının kambiyo senetlerine özgü haciz yolu takip yapıldığı anlaşılmıştır. ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin, 21.06.2023 tarihli, ... E....K sayılı dosyası celp edilip incelendiğinde, mahkememiz dosya davacısı ... tarafından, davamıza konu çek için açılan kıymetli evrakın İptaline ilişkin açılan hasımsız davada, davanın kabulüne karar verildiği ve kararın 01/08/2023 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. 6102 sayılı TTK'nın 818 yollaması ile TTK. 677. Maddesi ise, “Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez.” Şeklinde düzenlenmiştir. 6102 sayılı TTK. 686/2 . madde (TTK.nun 598/2. Maddesindeki) “poliçe hamilin elinden herhangi bir surette çıkmış bulunursa...”ibaresi, poliçenin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olmasını, yani çalınmasını, tehdit ya da hile ile alınmasını, kaybedilmesini veya rıza ile fakat devri sakatlayan hukuki olgularla elden çıkmasını ifade etmektedir. Ancak senedi çalan veya hile ile hamilinden alan ya da bulan kişinin sahte ciro ile devretmesi halinde, bunu bilmeyen ve bilebilecek durumda da olmayan; eş söyleyişle, kötüniyetli ve ağır kusurlu bulunmayan (yeni) hamil korunur. (Poroy-Tekinalp, Kıymetli Evrak Hukuku Esasları, Genişletilmiş 15.baskı, s. 154 vd.)(bkz.HGK.13.06.2012 trh ... E. ve ... K.) 6102 sayılı TTK'nın 790. maddesi gereğince, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. 6102 sayılı TTK'nın 801. maddesi gereğince, çeki ödeyecek muhatap banka için dahi ciro imzalarının geçerliliğinin araştırılması zorunluluk değilken hamilin bu yönde bir yükümlülüğünün bulunduğu ileri sürülemez.( Yargıtay 11. HD. 19.10.2015 tarih ... E. ve ... K.) 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiş olup, davacının, borçlu olmadığını talep ettiği çekin hamili olduğunu ispat etmek yanında iktisap edenin çeki iktisapta kötüniyetli olduğunu veya ağır kusuru olduğunu ispat etmesi gerekir. Aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.(bkz. Yargıtay 11. HD. 08.02.2016 tarih... E. ve ... K.) Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacının çekteki imzasına itirazda bulunmadığı, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran davalının kötü niyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmeleri gerektiği, TTK 790. Maddesi gereğince, davaya konu çekteki ciro silsilesinin müteselsil ve birbirini takip ettiği, şeklen düzgün olduğu, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, imzaya itirazda bulunmamasına karşın çekin çalınmasının şahsi defi olduğu ve iyiniyetli hamile karşı ileri sürülemeyeceği, davacının, dava konusu çeki, davalının kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğunu ispat etmesi gerektiği, davalının 5.ciranta olması sebebiyle davalının çekin çalındığını bilmesine olanak bulunmadığı, (İstanbul BAM 16.HD., 05/03/2021 T.... E.... K., İstanbul 44.HD. 22/09/2022 T., ... E.-... K.,03/03/2022 T.,... E.-... K., İstanbul BAM 16. HD 20/03/2024 T., ... E-...K.), dosya kapsamına göre, asıl ve birleşen dosya davacılarının, davalının, çekin iktisabında kötü niyetli olduğu, bile bile borçluların zararına hareket ettiğinin kanıtlanamadığı kanaati oluştuğundan, asıl ve birleşen dosyada, davacıların davasının reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere; 1-Davanın Reddine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre hesap edilen 732,00-TL. maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 3.159,34-TL.'nın mahsubu ile fazla alınan 2.427,34-TL. harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 45.000-TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Davacının yapmış olduğu yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.24/09/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır

*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*