İlk Derece Mahkemesi 2024/101 E. 2026/261 K.

T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/101 Esas - 2026/261 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/101 Esas KARAR NO : 2026/261

DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 13/02/2024 KARAR TARİHİ : 07/04/2026 GEREKÇELİ KARAR TARİHİ : 09/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında promosyonlu satış sözleşmesi düzenlendiğini, müvekkilince Ocak 2015-Aralık 2017 tarihlerine ait eşit bölmeli toplamda 30.000,00 TL bedelli 36 adet senet teslim edildiğini ve ödemesini tamamladığını, davalı yanın sözleşmeye aykırı olarak ilaçların bir kısmını göndermediğini, teslim edilen ilaçların bir kısmının da fiyat garantisine uyulmadan teslim edildiğini, toplam 112.266,00 TL tutarında ürün teslim edildiğini, 187.734,00 TL'lik ilacın teslim edilmediğini, müvekkilinin ihtiyacı olan bir kısım ilacı farklı firmalardan almak zorunda kalarak fazla ödeme yaptığını iddia ederek teslimi yapılmayan ürünlerden dolayı 187.734,00 TL ile sözleşmenin gereği gibi yerine getirilmemesi nedeni ile yapılan masraflar, edim değerinin düşmesi nedeni ile uğradığı zarar, ilaçların başka yerden alınması gibi uğradığı munzam ve müspet zararın şimdilik 30.000,00 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 30/09/2025 tarihli talep açıklama dilekçesi ile, teslimi yapılmayan ürünlerden dolayı 187.734,00 TL, 29.000,00 TL müspet zarar, 1.000,00 TL munzam zarar talebinde bulunduklarını bildirmiştir. Davalılar usulüne uygun tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamış, aşamalardaki beyanlarında davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir. DELİLLER: Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, sözleşme, BA-BS formları dosya arasına alınmış, taraflara ticari defterlerini sunmak üzere HMK'nun 220. ve devamı maddeleri uyarınca ihtarat yapılarak süre verilmiş, taraflarca sunulan defterler incelenmek üzere mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir. Talimat Mahkemesi aracılığı ile davacı defterleri üzerine inceleme yapan mali müşavir bilirkişi 27/06/2024 tarihli raporunda özetle, davacı defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu ve sahibi lehine delil teşkil ettiği, dava konusu faturaların muhasebe kayıtlarında mevcut olduğu, ancak davacının resmi serbest meslek defter kayıtlarındaki alış faturalarının kayıt şekline göre davacının alacak miktarının tespit edilemediği bildirilmiştir. Davalı defterleri üzerine inceleme de yapılmak suretiyle mali müşavir, eczacı, nitelikli hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen 28/10/2024 tarihli ön rapordan sonra alınan 28/03/2025 tarihli raporda özetle, davacı kayıtlarının talimat kapsamında incelenmesinde Cemalettin Bilgin'in serbest meslek defterinde alacak miktarının tespit edilemediği, davalı ... Eczacılık tarafından 2017-2019 yıllarında 9 adette toplam 33.012,37 TL'lik alış faturasının kayıtlara alındığı, davalı ......tarafından 2019-2021 yıllarında 9 adette toplam 42.736,56 TL'lik alış faturasının kayıtlara alındığı, genel toplamda davalılardan alışının 75.748,93 TL olduğunun kaydedildiği, davalı ... Eczacılık defter ve kayıtlarının incelenmesinde inceleme tarihi itibariyle davacının kayıtlarda 171.837,00 TL'lık alacaklı gözüktüğü, 2018 yılı açılış kaydında farklılık gözüken 26.899,02 TL'lik borç kaydına ilişkin belge sunulması halinde nedeninin tespit edilebileceği, davalı ...Ecza defter ve kayıtlarının incelenmesinde inceleme tarihi itibariyle davacıdan kayıtlarda 59.790,00 TL'lik alacaklı olduğu, davalı ... Eczacılık şirketinin 171.837,00 TL'lik davacıya borçlu, davalı ......şirketinin 59.790,00 TL'lik davacıdan alacaklı olduğu, davacının taraflardan alacağının 112.047,00 TL olduğu, ancak 2018 yılı açılışındaki 26.899,02 TL'lik borç kaydına ilişkin belge sunulmadığı, Mahkemece 26.889,02 TL borç kaydının dikkate alınmaması takdiri halinde 138.936,02 TL'lik davacının alacağının söz konusu olduğu, davacının avans ödemesi olarak 22.08.2014 tarihli ve 2244/2245 numaralı senet alım bordrosu ile 36 adette toplamı 300.000,00 TL'lik senedin davalı kayıtlarına alındığı ve senetlerin davacı tarafından ödendiğinin kayıtlarda yer aldığı, davacının davalıya 02.11.2023 tarihinde borcun ödenmesi için ihtarname gönderildiği, davacının Karadeniz İlaç Deposu'na yapmış olduğu 3 adet fatura karşılığı, taraflarca belirlenen 01.08.2014 tarihli fiyat listesine göre 13.851,47 TL'lik fazla ödemenin söz konusu olduğu bildirilmiştir. Davacı vekilinin fatura ibraz ederek itiraz etmesi üzerine bilirkişi heyetinden alınan 21/06/2025 tarihli ek raporda, davacı kayıtlarında alacak miktarının tespit edilemediği, davalı ... şirketi tarafından 2017-2019 yıllarında 9 adette toplam 33.012,37 TL'lık alış faturasının kayıtlara alındığı, davalı ...şirket tarafından 2019-2021 yıllarında 9 adette toplam 42.736,56 TL'lik alış faturasının kayıtlara alındığı, genel toplamda davalılardan alışının 75.748,93 TL olduğunun kaydedildiği, davalı ... şirketinin defter ve kayıtlarının incelenmesinde inceleme tarihi itibariyle davacının kayıtlarda 171.837,00 TL'lik alacaklı gözüktüğü, 2018 yılı açılış kaydında farklılık gözüken 26.899,02 TL'lik borç kaydına ilişkin belge sunulması halinde nedeninin tespit edilebileceği, davalı ...şirketinin defter ve kayıtlarının incelenmesinde inceleme tarihi itibariyle davacıdan kayıtlarda 59.790,00 TL'lik alacaklı olduğu, (fiyat farkı 34.622,47 TL uygulanması halinde 25.167,53 TL'lik alacağın kaldığı), davacının Karadeniz İlaç Deposu şirketine yapmış olduğu 3 adet fatura karşılığı taraflarca belirlenen 01.08.2014 tarihli fiyat listesine göre 13.851,47 TL'lik fazla ödemenin söz konusu olduğu hususunun Mahkemenin takdirinde olduğu, davacının avans ödemesi olarak 22.08.2014 tarihli ve 2244/2245 numaralı senet alım bordrosu ile 36 adette toplamı 300.000,00 TL'lik senedin davalı kayıtlarına alındığı ve senetlerin davacı tarafından ödendiğinin kayıtlarda yer aldığı, davacının davalıya 02.11.2023 tarihinde borcun ödenmesi için ihtarname gönderildiği, davalı ... şirketinin 171.837,00 TL'lik davacıya borçlu, davalı ...şirketinin 59.790,00 TL'lik davacıdan alacaklı olduğu, davacının taraflardan alacağının 112.047,00 TL olduğu, ancak 2018 yılı açılışındaki 26.899,02 TL'lik borç kaydına ilişkin belge sunulmadığı, Mahkemece 26.889,02 TL'lik borç kaydının dikkate alınmaması takdiri halinde 138.936,02 TL'lik davacının alacağının söz konusu olduğu, ... .... .... İlaç Deposu şirketine yapmış olduğu 3 adet fatura karşılığı alıma 13.851,47 TL'lik fazla ödeme ile 01.08.2014 tarihli fiyat listesinden farklı olarak uyguladığı fiyat farkı olarak 20.771,00 TL ile toplam 34.622,47 TL Mahkemece takdiri ile ilave edilmesi kararı halinde 173.558,49 TL'lik taraflardan alacaklı olduğu, (198.726,02 TL davalı ... firmasından alacak, 25.167,53 TL. ...firmasına borç) bildirilmiştir. Davacının talep sonucunu açıklamasından sonra alınan 11/11/2025 tarihli ek raporda, kök ve ek rapordaki beyanlarını tekrar etmişlerdir. Kök ve ek raporlar oluşa ve dosya kapsamına uygun bulunarak hükme esas alınmıştır. DEĞERLENDİRME: Dava, promosyonlu satım sözleşmesinden kaynaklanan avans ödemesinin iadesi ve sözleşmenin yerine getirilmemesi nedeni ile munzam ve müspet zarar istemine ilişkindir. Davacı ile davalı ... şirketi arasında 23/08/2014 tarihli promosyonlu satış sözleşmesi düzenlendiği, davacının sözleşme gereği Ocak 2015-Aralık 2017 arasında toplam 300.000,00 TL bedelli senet bedelini ödediği ve protokole konu aracın davacıya teslim edildiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlığın, tarafların protokol gereklerini protokole uygun olarak yerine getirip getirmediği, davalı ......şirketinin protokol gereği sorumluluğu bulunup bulunmadığı, davalı yanın yapılan ödemenin karşılığı ilaç teslimini eksiksiz olarak tamamlayıp tamamlamadığı, protokole aykırılık bulunması halinde davacının bu nedenle bakiye alacağı, munzam ve müspet zararı bulunup bulunmadığı ve miktarı konusunda olduğu anlaşıldı. ... BAM 13. HD 2022/930 esas 2022/848 karar sayılı ilamı dikkate alınarak Mahkememizin davaya bakmaya yetkili ve görevli olduğu değerlendirilmiştir. Davacı vekili her ne kadar davalı ......şirketinin de ilaç göndermesi nedeni ile protokol gereği sorumlu olduğunu iddia etmiş ise de, davalıların ayrı tüzel kişiliklerinin bulunduğu ve protokolde imzası bulunmadığı anlaşılmakla davalı ......şirketi aleyhine açılan davanın husumet nedeni ile reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı ile davalı ... şirketi arasındaki protokolde, davacının davalıya 300.000,00 TL bedellli otuz altı senet bedelini ödeyeceği, davalının 2014 model Dacia Duster 4x4 marka araç alarak davacıya vereceği, 24 aylık kredisi ödendiğinde devrinin davacıya yapılacağı, ekli anlaşma fiyat listesinin anlaşma süresince geçerli olacağı, yapılan zamlardan etkilenmeyeceği kararlaştırılmıştır. Protokolde anlaşma süresi belirlenmediğinden sözleşmenin feshine kadar geçerli olacağı değerlendirilmiştir. Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine ... 79. Noterliği'nin 02/11/2023 tarih ve 23706 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile "müvekkilimizin tarafınızdan alacaklı olduğu 187.734,00 TL'nin temerrüt faizi ile birlikte, ayrıca müvekkilin sözleşmenin gereği gibi yerine getirilmemesi sebebiyle yaptığı masrafların edim değerinin düşmesi nedeniyle uğradığı zararın müspet zarar ve munzam zararın işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde müvekkile ödenmesini aksi takdirde yasal yollara başvuracağını," bildirdiği anlaşılmıştır. İhtarname davalılara 07/11/2023 tarihinde tebliğ edilmiştir. Taraflar arasındaki protokolde süre belirlenmediği, sözleşmenin yazılı olarak feshedilmediği, hükme esas alınan raporda belirlendiği üzere Ocak 2019 tarihinden sonraki faturaların fiyat listesine aykırı olarak düzenlendiği ve davalı ... şirketinin fiyat farkı faturası düzenlediği, protokolün bu tarihten sonra uygulanmadığı sabittir. Davalı ... şirketi süresinde cevap dilekçesi sunmamış, aşamalarda protokolde miktar belirtilmediğinden ve protokol sona ermediğinden yükümlülüklere aykırı davranmadığını savunmuştur. Protokol içeriğinde araç tesliminin de bulunduğu, araç teslimine ilişkin bedel bulunmadığı ve sözleşmenin niteliğinin promosyonlu satış olduğu, davalının bu yönde süresinde ileri sürülmüş savunması ve delili de bulunmadığı gözetildiğinde araç bedelinin protokol bedeline dahil olmadığı değerlendirilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, davacının serbest meslek defterinden davacının davalıdan ne miktarda alış yaptığının belirlenemediği, davalı ... şirketinin usulüne uygun tutulmuş 2018 yılına ait defter kayıtlarında davacıya 171.837,00 TL borçlu göründüğü, lehe aleyhe kayıtların birbirinden ayrılamayacağı, davalı yanın cevap dilekçesi ve başkaca delil sunmadığı da dikkate alındığında, BA-BS bildirimlerinin birbirini doğrulamadığı ve 5.000,00 TL'nin altında kalmış olabileceği gözetilerek daha fazla teslimat yapıldığının ve protokol gereğinin yerine getirildiğinin ispatının mevcut dosya kapsamı itibariyle sübut bulmadığı değerlendirilerek bilirkişi tarafından belirlenen davacının avans ödemesinin karşılıksız kalan kısmının tahsili talebinin yerinde olduğu, bu alacak kalemi yönünden davalı defterleri gözetilerek davanın kısmen kabulü gerektiği değerlendirilmiştir. Davacı müspet ve munzam zarar talebinde de bulunmuş ve müspet zarara ilişkin talebini davalının süresinde talep ettiği ürünleri göndermemesi olgusuna dayandırmış, bu hususu ispata elverişli delil sunulamayacağını, Mahkemece resen hesaplanmasını talep ettiklerini bildirmiştir. Protokolde ürün miktarına ilişkin bir belirleme bulunmadığı gibi davalı yandan talep edilmesine rağmen karşılanmayan ve fiyat belirlemesine aykırı davranıldığı iddia edilen ürün miktarının belirlenmesi gerektiği de dikkate alındığında davacının bu yöndeki iddiasının ispata muhtaç olduğu, taraflar arasında bu hususta sipariş formu, yazışma, ihtar vs. bulunduğuna ilişkin dosya kapsamına sunulan ispata elverişli delil bulunmadığı gözetildiğinde davacının talebine rağmen ürün gönderilmemesi veya yüksek bedelle gönderilmesi nedeni ile davacının müspet zararının doğduğu veya miktarına ilişkin davasının sübut bulmadığından reddi gerektiği değerlendirilmiştir. Munzam zarara ilişkin talebinin ise, sözleşmenin dava tarihine kadar taraflarca feshedilmemiş olduğu, davacının temerrüte ilişkin ihtarnamede davalı tarafından karşılanmayıp dava dışı Karadeniz ...Deposu'ndan satın alındığı bildirilen ürünlere ilişkin talepte bulunulmuş olup bu ürünlerin davalıdan talep edilip karşılanmadığı, miktarı ve satış bedelinin ispata muhtaç olduğu, bu yönde ispata elverişli delil sunulmadığı, kaldı ki ihtarname tarihi ile dava tarihi dikkate alındığında TBK'nun 112. madde şartlarının oluştuğundan bahsedilemeyeceği değerlendirilerek bu alacak kaleminin de talep edilemeyeceği değerlendirilmiştir. Yargıtay 3. HD 2021/3517 esas 2021/5722 karar sayılı içtihatında belirtildiği üzere davalı tacir olup 6102 sayılı TTK'nun 19/2 maddesi uyarınca taraflardan biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler kanunda aksine hüküm bulunmadıkça diğeri içinde ticari iş sayılır. TTK'nun 8/1 ve 3095 sayılı Kanun'un 2/2. maddelerine göre ticari işlerde temerrüt faiz oranı TCMB'nın kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranıdır. Davalının ihtarname ile temerrüte düştüğü kanaati ile temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi talebinin yerinde olduğu değerlendirilmiştir. Açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE, Davalı ......şirketi aleyhine açılan davanın husumet nedeni ile REDDİNE, Davalı ... ...şirketi aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile, 171.837,00 TL alacağın 18/11/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ...şirketinden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, Alınması gereken 11.738,18 TL harçtan peşin alınan 3.718,36 TL harcın mahsubu ile bakiye 8.019,82 TL harcın davalı ... ...şirketinden alınarak Hazineye gelir kaydına, 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul red oranına göre 2.998,98 TL'sinin davalı ... ...şirketinden, bakiye kısmın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ve takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesine, Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ve takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ...şirketine verilmesine, Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ve takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ......şirketine verilmesine, Davacı tarafından yapılan ve UYAP sisteminde kayıtlı 19.475,00 TL yargılama giderinin kabul oranına göre hesaplanan 15.369,78 TL yargılama gideri ile davacı tarafça peşin olarak yatırılan toplam 3.718,36 TL harcın davalı ... ...şirketinden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine, Dair; tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/04/2026

¸¸ ¸¸