İlk Derece Mahkemesi 2023/340 E. 2026/859 K.

T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/340 Esas KARAR NO : 2026/859

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ : 17/05/2023 KARAR TARİHİ : 07/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 20.12.2021 tarihinde sürücüsü ve plakası tespit edilemeyen faili meçhul bir motosikletin seyir halinde iken yaya konumundaki müvekkili ...'a çarpması sonucu yaralamalı trafik kazasının meydana geldiğini, kazanın oluşumunda plakası tespit edilemeyen araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, meçhul aracın sorumluluğunun mevzuat uyarınca davalı ... Hesabı'na ait olduğunu, müvekkilinin kaza nedeniyle ... Üniversitesi Hastanesi'nin 05.12.2022 tarihli raporuna göre %48 oranında malul kaldığını, davalıya yapılan başvuruya rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını ve dava şartı arabuluculuk sürecinde de anlaşma sağlanamadığını beyanla; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın belirsiz alacak davası olarak kabulü ile şimdilik 1.000,00 TL sürekli iş göremezlik, 500,00 TL geçici iş göremezlik, 250,00 TL bakıcı gideri ve 250,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 2.000,00 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Hesabı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın meçhul bir aracın çarpması sonucu yaralandığı iddiasıyla müvekkili kuruma başvurduğunu ancak haksız açılan davanın reddi gerektiğini; usule ilişkin olarak kaza gününde tutulmuş resmi bir tutanak, ambulans veya hasar kaydı bulunmadığından maddi vakıanın, kusur durumunun ve meçhul aracın varlığının ispat yükünün TMK’nın 6. ve TBK’nın 50. maddeleri uyarınca davacı üzerinde olduğunu, kolluk ifadelerinde geçen "motor" beyanına göre kazaya sebebiyet veren aracın tescile tabi olmayan motorlu bisiklet (moped) olması halinde müvekkili kurumun sorumluluğunun doğmayacağını, KTK’nın 97. maddesi ve ZMS Sigortası Genel Şartları uyarınca dava öncesi zorunlu başvuru şartının usulüne uygun yerine getirilmediğini, davacının dayandığı 05.12.2022 tarihli maluliyet raporunun Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kriterlerine aykırı olarak 1 yıllık maluliyet stabilizasyon süresi beklenmeden ve yetkisiz 3 imza ile tanzim edildiğini, bu raporun HMK'nın 293. maddesi anlamında uzman görüşü niteliğinde olup resmi sağlık kurulu raporu vasfı taşımadığını, müvekkili kurumun yetkili hastane sevkine riayet edilmediğinden dava şartı yokluğu bulunduğunu; esasa ilişkin olarak ise davacının talep ettiği geçici iş göremezlik, geçici bakıcı gideri ve tedavi gideri tazminatlarının KTK’nın 92. ve 98. maddeleri ile ZMS Genel Şartları uyarınca teminat kapsamı dışında kaldığını, bu nevi sağlık hizmet bedellerinden kazazedenin sosyal güvencesine bakılmaksızın münhasıran Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) sorumlu olduğunu, davacının kaza tarihinde fiilen çalıştığını veya bakıcı tuttuğunu ispatlayamadığını, SGK tarafından yapılmış bir ödeme var ise bunun tazminattan tenzil edilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili kurumca alınan uzman raporuna göre kazanın oluşumunda davacının %75 oranında münhasır kusurlu olduğunu, mahkemenin tazminat hesabına karar vermesi ihtimalinde ise KTK'nın 90. maddesi ve yürürlükteki Genel Şartlar uyarınca "0" teknik faiz yerine TRH-2010 Hayat Tablosu ile mevzuatta öngörülen teknik faiz/iskonto oranları referans alınarak aktüerya hesabı yaptırılması gerektiğini beyanla, davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava konusu kazaya karışan aracın ve davacı yayanın kazanın oluşmasındaki kusur oranının tespiti, kazanın oluş ve meydana getirdiği davacıdaki etkilerine göre tedavi süresi ile geçici ve sürekli iş göremezlik sürelerinin belirlenmesi, davacının talep edebileceği tazminat türleri ve, talep edebileceği tazminat zararlarının belirlenmesi, davalı ... hesabının oluşan zararın sorumlu olup olmadığı, sorumluluk koşulları oluşmuş ise sorumlu olduğu tazminat miktarının ve türlerinin belirlenmesi noktalarında toplamına ilişkindir. Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir. Davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak, hasar dosyasının tamamı (poliçe özel ve genel şartlarını gösterir örneği, kaza tutanağı, davacının tazminat başvurusuna ilişkin dilekçenin hangi tarihte kayda alındığına dair belge ve yapılan ödeme var ise ödemeyi gösterir belge örneği, aktüerya hesabı ve fotoğraflar dahil) dosyamız arasına alınmıştır. SGK'ya müzekkere yazılarak dava konusu kaza nedeniyle davacıya rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığının bildirilmesi istenmiş, bir ödemenin yapılmadığına ilişkin cevap verilmiştir. Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Fizik İhtisas Dairesi'nin sunmuş olduğu 27/08/2025 tarihli raporda özetle;" ... ve ... oğlu, 15/01/1986 doğumlu, ...’ın 20/12/2021 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının, 20/02/2019 tarih ve 30692 sayılı resmi gazetede yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi hakkında yönetmelik hükümlerine göre değerlendirildiğinde; Kas-İskelet Sistemi, Alt ekstremitenin uzunluk farklılıklarından kaynaklanan özürlülük, Tablo 3.3’e göre alt ekstremite özürlülük oranı %10, Kas-İskelet Sistemi, Alt ekstremiteye ait sorunlar, eklem hareket açıklığı, diz eklemi hareket kısıtlılığı, Tablo 3.9’a göre alt ekstremite özürlülük oranı %10, Kas-İskelet Sistemi, Alt ekstremiteye ait sorunlar, eklem hareket açıklığı, ayak bileği hareket kısıtlılığı, Tablo 3.10’a göre alt ekstremite özürlülük oranı %7, Kas-İskelet Sistemi, Alt ekstremiteye ait sorunlar, eklem hareket açıklığı, topuk hareket kısıtlılığı, Tablo 3.11’e göre alt ekstremite özürlülük oranı %2, Toplam alt ekstremite özürlülük oranı Balthazard formülüne göre: %26 olup Tablo 3.2’ye göre; Kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının %13 (yüzdeonüç) olduğu, İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 24 (yirmidört) aya kadar uzayabileceği" şeklinde mütalaada bulunmuştur. Mahkememizce dosya kapsamı üzerinde kusur, maluliyet ve bedensel zararlar yönünden tanzim ettirilen bilirkişi heyeti raporunda özetle; 20.12.2021 tarihli dava konusu trafik kazasının oluşumunda, plakası bilinmeyen motosiklet sürücüsünün %75 oranında kusurlu olduğu, davacı yaya ...’ın ise %25 oranında tali kusurlu bulunduğu; davacının kazaya bağlı tedavilerinin illiyetli olduğu ve SGK tarafından karşılandığı, ancak SGK sorumluluğunda olmayan 3.910,00 TL tutarındaki tedavi ve yol giderinin davalının kusuruna isabet eden kısmının 2.932,50 TL olduğu; davacının %13 maluliyet oranı ve kusur durumuna göre geçici iş göremezlik zararının 131.338,82 TL, sürekli iş göremezlik zararının ise 1.194.904,79 TL olmak üzere toplam iş gücü kaybı zararının 1.326.243,61 TL olarak hesaplandığı, bu zararın 430.000,00 TL’lik poliçe sakatlık teminat limitini aşması sebebiyle davalı ... Hesabı'nın sorumluluğunun 430.000,00 TL limit ile sınırlı olacağı; davacının limit içinde kalan bakıcı gideri zararının 10.902,37 TL olduğu, davalı kurumun başvuruya göre temerrüt tarihinin 10.01.2023 olarak belirlendiği ve alacağa yasal faiz uygulanması gerektiği mütalaa edilmiştir. 13/01/2026 tarihli kusur raporunda; plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen aracın %75 oranında, davacının %25 oranında kusurlu oldukları tespit edilmiştir. Kusur raporunun ATK trafik ihtisas kurulundan alınmasında zorunluluk bulunduğuna ilişkin düzenleme olmadığı anlaşıldığında raporun dosyada bulunan raporlar arasındaki çelişkiyi giderdiği kabul edilerek hükme esas alınmıştır. Trafik kazası nedeniyle açılan tazminat davalarında maluliyete ilişkin alınacak raporların nasıl düzenleneceğine ilişkin ne Karayolları Trafik Kanun’un da ne de Türk Borçlar Kanun’unda düzenleme yapılmamış, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin içtihatları ile kaza tarihine göre dönemsel olarak uygulanması gereken Yönetmelikler açıklanmıştır. Buna göre maluliyete ilişkin alınacak raporların, 11/10/2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11/10/2008 tarihi ile 01/09/2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmelik'i, 01/09/2013 tarihi ile 01/06/2015 tarihleri arasında sonrada Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmelik'i, 01/06/2015 tarihi ile 20/02/2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine, 20/02/2019 tarihinden sonrada Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2024/3323 E. - 2024/5474 K., 2021/12907 E. ve 2022/6237 K., 2021/12288 E. ve 2022/6235 K. sayılı kararları). Maluliyet raporunun dosya kapsamı ve davacının kaza nedeniyle düzenlenen tüm tıbbi belgeleri de incelenerek maluliyet oranının tespiti açısından kaza ile yaralanma arasındaki illiyet bağı da açıklanarak kaza tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi HakkındaYönetmelik hükümlerine uygun şekilde ( %10 kalıcı maluliyet, 24 ayda iyileşir) düzenlendiği anlaşılmıştır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ile Anayasa Mahkemesinin 17/07/2020 tarih, 2019/40 Esas ve 2020/40 Karar sayılı iptal kararı sonrasında vermiş olduğu güncel içtihatları uyarınca tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosu uygulanacak, bilinmeyen (işleyecek) devre bakımından da "progresif rant" formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması gerekecektir. Bu nedenle hükme esas alınan aktüerya raporunda hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılmasının içtihatlara uygun olarak ayrıntılı, gerekçeli ve dosya kapsamına uygun hazırlanmakla itibar edilir bulunan aktüerya raporu kapsamında davacı yanın sürekli ve geçici iş göremezlik dönemine ait maddi zararının 131.338,82 TL TL geçici ve 1.194.904,79 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, davacı yanın tedavi ve yol gideri olarak 2.932,50 TL , bakıcı gideri 10.902,37 TL olarak hesaplandığı , davalının sorumluluğunun 430.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı olduğunun bildirildiği görülmüştür. Davacı vekili 10/04/2026 tarihli ıslah dilekçesi ile:1000 TL sürekli iş göremezlik tazminatını 297.661,18 TL artırılarak 298.661,18 TL, 500 TL geçici iş göremezlik dönemindeki maddi tazminatı 130.838,82 TL artırarak 131.338,82 TL,250,00 TL bakıcı gideri 10.652,37 TL artırılarak 10.902,37 TL , 250,00 TL tedavi gideri 2.682,50 TL artırılarak 2.932,50 olmak üzere toplam 443.834,87 TL, cismani Zarar Sebebiyle Tazminat bedeli alacağını temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. TBK'nın 54. maddesi ile KTK'nın 98. maddesi birlikte değerlendirildiğinde, kazadaki yaralanmadan kaynaklanan iyileşme sürecindeki geçici bakıcı gideri, geçici işgöremezlik ve belgesiz tedavi giderlerine ilişkin zarardan sorumluluk, zarara neden olanlar ile bu kişilerin sorumluluğunu poliçe ile üstlenen sigorta şirketine aittir. Başka bir ifadeyle geçici iş göremezlik zararı bedeni zarar teminatı ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında olup, 6111 sayılı yasa uyarınca tedavi gideri kapsamında değerlendirilemez. Bu nedenle bakıcı giderleri zararlarının, poliçedeki tedavi giderleri teminatından, geçici ve kalıcı işgöremezlik zararının ise sakatlık ve ölüm teminatından karşılanması gerektiğinin kabulüne, KTK 85/1, TBK 49 vd gereğince kaza tarihinde maluliyet hesabı için esas alınması gereken yönetmeliğine göre yapılan bilirkişi raporu hükme esas alınarak aşağıdaki gibi davanın kabulü şeklinde hüküm kurulmuştur. Temerrüt tarihi hususunda yapılan değerlendirmede 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14.maddesi gereğince ihdas edilen ... Hesabı Yönetmeliği'nin 15. maddesi gereğince, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte ihbar edildiği tarihte ... Hesabının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta olup en erken temerrüt tarihinin ödeme tarihi olan 10/01/2023 tarihi olarak kabul edilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenler ile ; Davanın KABULÜ ile; 1-298.661,18 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 131.338,82 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 430.000,00 TL tazminatın temerrüt tarihi olan 10/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan ( ölüm ve sürekli sakatlık teminatı limiti olan 430.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere ) alınarak davacıya verilmesine, 2-10.902,37 TL bakıcı gideri ile 2.932,50 TL tedavi gideri tazminatının temerrüt tarihi olan 10/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan ( tedavi/sağlık gideri teminatı limiti olan 430.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere ) alınarak davacıya verilmesine, 3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 29.373,30-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.694,90-TL peşin+ tamamlama harcı düşüldükten sonra eksik kalan 27.678,40-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan 18.961,50-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Arabuluculuk Kanunu m.18/A-(13) uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürülükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 13/2 maddesi gereğince takdir olunan 68.800,00 -TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 7-Davacı tarafından yatırılan 1.694,90 TL peşin+tamamlama harç ile 179,90 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 1.874,80-TL harç masrafının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 8- Karar kesinleştiğinde, arta kalan gider avansı bulunması halinde ayrı bir karar yazmaya gerek olmaksızın, HMK.'nın 333. maddesi ve gider avansı tarifesine göre, ilgililerine re'sen iadesine Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/10/2026

Katip ... e-imza

Hakim ... e-imza