İlk Derece Mahkemesi 2021/93 E. 2025/533 K.

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/93 Esas - 2025/533 T.C. ... TÜRK MİLLETİ ADINA 6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2021/93 Esas KARAR NO : 2025/533

HAKİM :... KATİP : ...

DAVACI : ... ... .

VEKİLİ : Av....

DAVALI : ..... VEKİLLERİ : Av. .. Av.. Av..... Av. ... DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ : 11/02/2021 KARAR TARİHİ : 08/07/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 23/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 18.03.2020 tarihinde, sürücü ... ...IN’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın hakimiyetini kaybetmesi sonucu meydana gelen tek taraflı kazada, araçta yolcu olan müvekkilinin yaralandığı, kaza tutanağına göre davalı sürücünün kusurlu olduğu, davacının geçici ve sürekli iş göremezliğe maruz kaldığı, geçici bakıcı ihtiyacı doğduğu, dava konusu kazaya karışan.... sigoranın davacının zararlarını ödenmediği, hesaplamada asgari ücrete muvafakat ettikleri belirtilerek şimdilik, davalı lehine, 10.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 500,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 500,00 TL bakıcı tazminatı olmak üzere toplam 11.000,00 TL maddi tazminatının tahsilini talep etmiştir. Davacı vekilinin 15/06/2025 tarihli değer arttırım dilekçesinde özetle sürekli iş göremezlik zararı yönünden talebin 297.485,56 TL, geçici iş göremezlik zararı yönünden talebin 6.974,13 TL olarak belirlendiği/arttırıldığı görülmüştür. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmadığı dava dilekçesinde bahsi geçen... plakalı aracın, müvekkili şirkete, 12.06.2019-12.06.2020 tarihleri arasında .... numaralı KTK Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, bu poliçeden dolayı sorumluluğun, sigortalının kusuru oranında olmak üzere, ölüm/daimi sakatlık halinde kişi başına azami 390.000,00-TL ile sınırlı olduğu, dosyanın varsa savcılık/ceza dosyası evraklarının da temini ile Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilerek kusur raporu alınması gerektiği, hesaplanan tazminattan hakkaniyet gereği müterafik kusur indirimi ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği, SGK’ya müzekkere yazılarak; davacıya sürekli iş göremezlik tazminatı veya maaşı başlanıp bağlanmadığının, bağlandı ise ne miktarda ödeme yapıldığının ve maaş bağlama tarihi itibariyle peşin sermaye değerinin ne olduğunun, maaş bağlanmadı ise davacının müracaatı halinde maaş almaya hak kazanıp kazanmadıklarının sorulması gerektiği, geçici iş gücü kaybına ilişkin SGK sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, beyanla davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER -Trafik kazası tespit tutanağı; incelenmesinde, kaza tarihinin 18/03/2020 olduğu, kazaya karışan aracın 31 ZL 965 plakalı minibüs cinsi araç olduğu, davacının araçta yolcu konumunda bulunduğu, ancak davacının araç içerisinde bulunduğu yerin "tespit edilemedi" olarak ve emniyet kemeri durumunun ise "belirsiz" olarak işaretlendiği görülmüştür. -Poliçe ve hasar dosyası; incelenmesinde, kazaya karışan aracın davalı nezdinde kaza tarihini kapsar şekilde ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunduğu ve kaza tarihi itibariyle kişi başına tedavi teminatının 410.000,00 TL, kişi başına ölüm ve sakatlık teminatının 410.000,00TL olduğu anlaşılmıştır. -Davacıya ait tedavi evrakı celp edilmiştir. -Davacının SGK kaydı ve davaya konu kaza nedeniyle rücuya tabi gelir/ödeme alıp almadığı araştırılmış, SGK cevabi yazıları kapsamında, davacıya rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır. -Davacının nüfus kaydı ve sosyal ekonomik durum araştırmaları kapsamında; davacının kaza tarihi itibariyle 19 yaşında olduğu, kaza sonrası kolluk ifade tutanağında ev hanımı olarak belirtildiği yine SED araştırma tutanağına göre herhangi bir gelirinin bulunmadığı anlaşılmıştır. -Davaya konu kazaya ilişkin; Altınözü 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2021/180 Esas 2022/182 Karar sayılı karar ve dosyası uyap sistemi üzerinden dosya arasına alınmış, sanık sıfatındaki araç sürücüsü hakkında (üzerine atılı Taksirle Bir Kişinin Yaralanmasına Neden Olma suçundan) mahkumiyetine dair sanığın neticeten 3.360,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına kararı verildiği kararın itiraz edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır. -Maluliyet ve aktüerya yönünden bilirkişi raporları alınmıştır. Davadan önce davacı yanın başvurusu üzerine Hacettepe Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından tanzim edilen 27/10/2020 tarih ve ... sayılı raporda özetle; Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri esas alındığında engel oranının %3 (üç) olduğu, 1(bir) ay kadar bakıcı ihtiyacı olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceğinin bildirildiği görülmüştür. Dava açıldıktan sonra mahkememizce dosyamız kapsamında ... Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan alınan 25/11/2021 tarihli raporda ise özetle; Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri esas alındığında engel oranının % 13(yüzdeonüç) olduğu, 3 (üç9 ay süre ile iş göremezlik halinde kaldığı, 1(bir) hafta süresince başkasının yardımına ihtiyaç duyduğu hususlarının bildirildiği görülmüştür. Hacettepe ve ... Üniversiteleri tarafından tanzim edilen raporlar arasındaki çelişkilerin giderilebilmesi amacıyla bu kez Adli Tıp Kurumu'ndan rapor alınması yoluna gidilmiştir. Adli Tıp Kurumu Başkanlığı(İstanbul) 2. İhtisas Kurulu tarafından tanzim edilen 18/11/2024 tarihli raporda özetle; Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, kişinin tüm vücut engellilik oranının %2 (yüzdeiki) olduğu, iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceği, başka birnin geçici ve sürekli bakımında muhtaç durumda olmadığı hususları bildirilmiştir. -Aktüer bilirkişi tarafından tanzim edilen 04/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle: " ...Davacı ... ...’ın yolcu konumunda olduğunun tespiti sonucu, zarardan kusur indirimi yapılmadığı, Davacı ... ...’ın 18.03.2020 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle, engel oranının %2 olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceği ve başka birinin sürekli ya da geçici bakımına muhtaç durumda olmadığının tespit edildiği, Davacı lehine 6.974,13 TL geçici iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, 2022 yılından itibaren pasif dönem tazminat hesabında esas alınacak net asgari ücretin tespitinde oluşan farklılık nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden alternatifli hesaplama yapıldığı, Tarafımızca yapılan teknik inceleme sonucunda, AGİ’nin kaldırılmasıyla birlikte 01.01.2022 tarihinden itibaren getirilen yeni uygulamayla getirilen vergi istisnasından “sadece çalışanların” yararlanabileceği tespit edilmiş olup, bu doğrultuda Sayın Mahkemece pasif dönem hesabının 18.591,02 TL net asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiğinin kabulü halinde, davacı lehine 288.852,52 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, ... BAM kararı doğrultusunda pasif dönem tazminat hesabının 22.104,00 TL vergi iadesi dahil net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerektiğinin kabulü halinde, davacı lehine 297.485,56 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, 18.03.2020 kaza tarihi itibariyle ZMMS poliçesi teminat limitinin 410.000,00 TL olduğu, hesaplanan tazminatın poliçe limitinde kaldığı,..." hususları belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava; trafik kazası nedeniyle meydana gelen cismani(bedensel) zarardan kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. 2918 Sayılı KTK'nın 91/1., 85/1., ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.(Bkz.Yargıtay HGK'nın 15.06.2011 Tarih ve 2011/17-142 E., 2011/411 K., 22/02/2012 Tarih ve 2011/17-787 E., 2012/92K. Sayılı ilamları) Bu anlamda bilindiği üzere; sigortanın sorumluluğu sigortalısının kusuru oranında ve poliçe teminat limiti ile sınırlı olmakla birlikte, sigorta, sürücü ve işleten meydana gelen zarardan müteselsilen sorumludur. Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, maluliyet ve hesap yönünden bilirkişi raporları alınmıştır. Kusur hususunda; davaya konu kazada davacı, yolcu konumunda olup sürüş kusuru bulunmadığı açıktır. Olayın oluş şeklinin aydınlatılması bakımından kazanın tek taraflı gerçekleşmesi de gözetildiğinde kaza tespit tutanağı ile soruşturma ve kovuşturma dosya kapsamları yeterli görülmekle kusur hususunda ayrıca bilirkişi raporu alınmasına ihtiyaç duyulmamıştır. Bununla birlikte müterafik kusurun irdelenmesinde; kaza tespit tutanağına göre davacının araçta bulunduğu yer ve emniyet kemeri durumu belirsiz gösterilmiş ise de davacının kafa ve yüz bölgesindeki yaralanmasına göre emniyet kemerinin takılı olmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla davacının müterafik kusuru bulunduğu anlaşılmış, aşağıda açıklanacağı üzere hesaplanan tazminattan %20 oranında müterafik kusur nedeniyle takdiri indirim yapılmıştır. Diğer yandan davalı vekili, olayda davacının araçta yolcu olarak bulunması nedeniyle hatır taşıması bulunduğu ve tazminattan indirim yapılması gerektiğini ileri sürmüş olup; somut olayda davacı kaza akabinde ki ifadesinde çalışmaya gitmekte olduğunu beyan etmiş ise de kazaya karışan araç sürücüsünün ifadesinde yolcuların kardeşi ve kardeşinin arkadaşları olduğunu beyan ettiği, davacı dışındaki diğer yolcuların da ifadelerinde gezmeye gittiklerini beyan ettikleri gözetilerek davacının bedel karşılığı taşınmadığı anlaşıldığından, taşıma hatır taşıması niteliğinde görülerek davalı sigorta şirketinin süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek TBK’nın 51 inci maddesi gereğince hesaplanan tutarlardan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarı belirlenmiştir. Maluliyet hususunda Adli Tıp İkinci İhtisas Kurulu tarafından hazırlanan 18/11/2024 raporun denetime elverişli olduğu, bilimsel metotla oluşturulduğu ve dosya kapsamına uygun düştüğü yine kaza tarihinde yürürlükte bulunan doğru yönetmelik hükümlerine göre tespit yapıldığı ve daha önce alınan raporlar arasındaki çelişkileri giderici nitelikte bulunduğu görülmekle rapor hükme esas alınmıştır. Rapora gelen itirazlar soyut olmakla yerinde görülmemiştir. Aktüerya hususunda tanzim edilen 04/06/2025 tarihli raporun dosya kapsamına uygun düştüğü yöntem itibariyle hesaplamaların isabetli olduğu görülmekle rapor hükme esas alınmıştır. Bununla birlikte raporda AGİ uygulamasının kaldırılması neticesinde pasif dönem hesabında gelir vergisi istisnasının hesaba dahil edilip edilmemesi bakımından alternatifli hesaplama yapıldığı görülmüş, konuya ilişkin ... BAM 35. HD'nin 2022/1839 Esas, 2024/167 Karar sayılı kararı emsal nitelikte nazara alınarak vergi istisnası mahsup edilmeksizin yapılan hesaplamaya itibar edilmiştir.

Değinilen deliller ve hükme esas alınan bilirkişi raporlarındaki tespitler ışığında somut olay ele alındığında; 18/03/2020 tarihinde, davacının yolcu konumunda olduğu aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde davalı yana sigortalı aracın(sürücüsünün) % 100 oranında tamamen kusurlu olduğu, yolcu konumundaki davacının sürüş kusurundan söz edilemeyeceği ancak zararın meydana gelmesinde müterafik kusurunun bulunduğu, yine taşımanın hatır taşıması niteliğinde olduğu, kaza nedeniyle davacının Erişkinler için Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre sürekli maluliyetinin oluştuğu, maluliyet oranının %2(iki) olduğu, iyileşme süresinin 3 ay olduğu, bakıcı ihtiyacının ise oluşmadığı anlaşılmıştır. Yapılan açıklamalar ve hükme esas alınan hesap raporu doğrultusunda; davacının 297.485,56 TL sürekli iş göremezlik zararının ve 6.974,13 TL geçici iş göremezlik zararının bulunduğu, bu miktardan % 20 oranında müterafik kusur indirimi ve ayrıca yine %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması sonucunda sürekli iş göremezlik zararı yönünden 178.491,34 TL ve geçici iş göremezlik zararı yönünden 4.184,48 TL olmak üzere toplam 182.675,82 TL maddi tazminat talep edilebileceği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Kazaya karışan sigortalı aracın ticari niteliği bulunduğundan temerrüt tarihinden itibaren talep gibi avans faize hükmedilmiştir. Reddedilen kısım TBK'nın 51 ve 52. Maddeleri gereğince yapılan takdiri indirimden kaynaklandığından yargılama giderlerinin paylaştırılmasında dikkate alınmamış ve bu kısım yönünden davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemiştir.(Takdiri indirim nedeniyle reddedilen kısım için yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmedilmemesi hususunda aynı yönde bkz. Ank. BAM 26 HD. 2022/1883 2024/1141 03/10/2024 T.; ... BAM 35. HD. 2024/582 E., 2024/1046 K., 18/09/2024 T.) HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; sürekli iş göremezlik zararı olarak 178.491,34 TL, geçici iş göremezlik zararı olarak 4.184,48 TL olmak üzere toplam 182.675,82 TL maddi tazminatın, 14/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 2-Alınması gereken 12.478,59 TL karar ve ilam harcından önceden peşin ödenen 59,30 TL peşin harç, 1.005,00 TL ıslah harcı toplamı olan 1.064,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 11.414,29 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvuru harcı, 59,30 TL peşin harç, 1.005,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.123,60 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacının karşıladığı 517,25 TL tebligat gideri, 5.400,00 TL ATK raporu gideri, 4.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.417,25 TL yargılama giderinin, kabul / ret oranına göre hesaplanan 10.400,17 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden (reddedilen 500 TL'lik bakıcı gideri tazminatı talebi yönünden) karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 500,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, -reddedilen diğer kısım TBK'nın 51/52. Maddesi gereğince yapılan indirimden kaynaklandığından bu kısım yönünden ayrıca vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Arabuluculuk ücreti olarak Bakanlık ödeneğinden karşılanan 1.560-TL'nin davanın kabul oranına göre 1.557,44-TL'sinin davalıdan tahsili ile, bakiye 2,56-TL'sinin davacıdan tahsili ile, hazineye irat kaydına, 8-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, davacı vekilinin (e duruşma) ve davalı vekilinin (e-duruşma) yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/07/2025

Katip ...

Hakim ...

BU BELGE GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR