Danıştay 8. Daire 2025/4980 E. 2025/7189 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2025/4980 Karar No : 2025/7189

DAVACILAR : 1- ... 2- ... 3- ... 60- ... 61- ... 62-... VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Genel Müdürlüğü

DAVANIN ÖZETİ : Davacılar tarafından, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce Tokat ili ... Köyü sınırları içinde dava dışı ... Mad. San. ve Tic. şirketine verilen ... sayılı ve ... ruhsat numaralı 16/09/2021-16/09/2028 tarihleri arasında geçerli IV. grup maden arama ruhsatının iptali ile davaya konu edilen ruhsatın tabii olduğu 11/12/2022 tarih ve 32040 sayılı Maden Yönetmeliği'nin 7., 11., 15., 16., 17., 18., 67., 68., 69., 84., 105. ve 114. maddelerinin iptali ile Maden Kanunu'nun 7., 14., 17. ve 46. maddelerinin Anayasaya aykırı olduğundan iptali için Anayasa Mahkemesine itiraz başvurusunda bulunulması istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanunun 3. ve 5. maddelerine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü.

HUKUKİ SÜREÇ: Dava; Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce Tokat ili Şehitler Köyü sınırları içinde dava dışı ... Mad. San. ve Tic. şirketine verilen ... sayılı ve ... ruhsat numaralı 16/09/2021-16/09/2028 tarihleri arasında geçerli IV. grup maden arama ruhsatının iptali ile davaya konu edilen ruhsatın tabii olduğu 11/12/2022 tarih ve 32040 sayılı Maden Yönetmeliği'nin 7., 11., 15., 16., 17., 18., 67., 68., 69., 84., 105. ve 114. maddelerinin iptali ile Maden Kanunu'nun 7., 14., 17. ve 46. maddelerinin Anayasaya aykırı olduğundan iptali için Anayasa Mahkemesine itiraz başvuruda bulunulması istemiyle açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari Davaların Açılması" başlığını taşıyan 3. maddesinde; davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin belirtileceği; dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği; dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı; 15/1-d maddesinde ise; 14. maddenin 3/g bendinde yazılı hallerde otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği, belirtilmiştir. Aynı Kanun'un 5. maddesinde "(1) Her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılır. Ancak, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabilir. (2) Birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması gerekir." hükmü düzenlenmiştir. İdari yargılama usulünde geçerli olan resen araştırma ve yazılılık ilkesi gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanun'da belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir. İdari Yargılama Usulünde geçerli olan resen araştırma ve yazılılık ilkesi gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanunda belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir. Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, bir başka ifadeyle; idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır. Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istendiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ve idari yargılama usulü ilkelerinin bir gereğidir. Uyuşmazlıkta, davacılar vekilince davacıların Tokat ili Merkez ilçesi ... Köyü sınırları içindeki taşınmazlarının ada ve parsel bilgilerine yer verildiği görülmüştür. Bu bilgilerin doğruluğunun teyit edilmesi amacıyla Uyap ortamından yapılan incelemede, davacılardan ..., ...'nın, ...'in, ...'ın, ...'ın, ...'in, ...'in, ...'ın, ...'nın, ...'nın, ...'nın, ...'nın, ...'nın, ...'ın, ...'ın, ...'ın, ...'ın, ...'in, ...'in, ...'in, ...'in, ...'ın, ...'in, ...'nın, ...'ın, ...'nın, ...'ın, ...'ın, ...'ın, ...'in, ...'ın adına kayıtlı olduğu belirtilen taşınmazların anılan kişilere ait olmadığı, bu kişilerden bir kısmının dilekçede yer alan adres bilgilerinde de adreslerinin İstanbul ilinde olduğu anlaşıldığından, isimleri yukarıda belirtilen davacıların, mevcut haliyle, Tokat ilinde yaşayan veya orada taşınmazı bulunan diğer davacılarla birlikte işbu davayı açamayacağı, yenilenecek dilekçede, bu kişilerin, diğer davacılarla birlikte davayı açma konusunda varsa ehliyetlerini ortaya koyabilecek bilgi belgeler sunması gerektiği aksi halde bu haliyle dava konusu edilen işlemler açısından davacıların hak ve menfaatlerinde iştirak bulunmadığı anlaşılmıştır. Dava konusu edilen Maden Yönetmeliğinin 7. maddesi (beş fıkradan), 11. maddesi (9 fıkradan), 15. maddesi (11 fıkradan), 16. madde (4 fıkradan), 17. madde (4 fıkradan), 18. madde (5 fıkradan), 67. madde (3 fıkradan), 68. madde (11 bentten), 69. madde (9 fıkradan), 84. madde (23 fıkradan), 105. madde (5 fıkradan), 114. madde (3 fıkradan) oluşmakta olup, dava dilekçesinde, maddeler yönünden birtakım iddialarda bulunulmuşsa da bunların genel nitelikteki iddialar olduğu, dava konusu ruhsatla aralarında bir bağlantı kurulamadığı, bu maddelerin tüm fıkraları/bentleri yönünden ayrı ayrı olacak şekilde ve dava konusu edilen maden arama ruhsatı ile ilgisi kurulmak suretiyle iddialarının ortaya konulması gerekmektedir. Ayrıca dava konusu edilen Maden Yönetmeliğinin 67. , 68., 69., 84., 105., 114. maddeleri özelinde dava dilekçesi incelendiğinde, bunların arama ruhsatı aşamasından sonraki ruhsat aşamalarına ilişkin bir dizi kuraldan ibaret olduğu, bu haliyle belirtilen maddelerin bazılarının, dava konusu edilen maden arama ruhsatı ile bağlantısı hiç kurulamamış olup bazılarının da madde ile irtibatının açıkça ortaya konulmadığı (dava konusu ruhsatın orman alanında olup olmadığı gibi ) görülmüştür. Öte yandan, dava konusu edilen Maden Yönetmeliğinin 15. maddesinin 2., 3., 9. ve 11. fıkraları yönünden genel nitelikte iddialarda bulunulduğu, maddenin diğer fıkraları yönünden herhangi bir iddiada da bulunmaksızın maddenin tamamının iptalinin istenildiği, yine Maden Yönetmeliğinin 16., 17., 18. maddeleri ve maddelerin fıkralarına yönelik hiç bir iddiada bulunulmadığı, Maden Yönetmeliğinin 11. maddesinin 2. fıkrası, aynı Yönetmeliğin 114. maddesinin 1. fıkrası dilekçeye yazılarak iddiada bulunulmaksızın iptalinin istenildiği görülmekle, dilekçede maddeler yönünden ileri sürülen iddiaların dava konusu edilen ruhsatla bağlantısı-ilgisi kurulmak suretiyle hangi maddelerin hangi fıkralarının hangi gerekçe ile iptalinin istenildiğinin açık ve net olarak ortaya konulması gerekmektedir. Davacılar vekilince, dava dilekçesinin vekilleri kısmına "Müvekkil davacılara vekaleten kendisine asaleten " yazdığının görüldüğü ancak kendi adını davacıların arasında yazmadığı bu hali ile kendisinin de davacı olup olmadığının anlaşılamadığından, yenilecek dilekçede, bu hususun da bir netliğe kavuşturulması gerekmektedir. Sonuç olarak, dava dilekçesinde Maden Yönetmeliğinin, iptali istenilen maddelerin tamamı yönünden arama ruhsatının dayanağı olduğunun ileri sürüldüğü, ancak buna dair yeterli açıklamaya ve iddiaya yer verilmeden oluşturulan dava dilekçesinin bu haliyle kabulüne olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Dava konusu edilen Maden Yönetmeliği maddeleri yönünden dava yenilenecekse Enerji ve Tabii Kaynakları Bakanlığının da hasım mevkiine eklenerek yeni bir dava dilekçesi oluşturulması gerekmektedir. Bu haliyle dava dilekçesinde 2577 sayılı Kanunun 3. ve 5. maddelerine uyarlılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 3. ve 5. maddelerine uygun bulunmayan DAVA DİLEKÇESİNİN aynı Kanunun 15. maddesinin 1/d bendi uyarınca bu kararın tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde usulüne uygun biçimde düzenlenecek dilekçe ile yeniden dava açılabilmek üzere REDDİNE, 2. 2577 sayılı Kanun'un 15/5. maddesi hükmüne göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilen dilekçede de aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddine karar verileceğinin davacıların vekiline bildirilmesine, 3. Eksik olan ... TL harcın (başvuru harcı + karar harcı) ile ... TL posta giderinin tamamlatılmasına, 25/09/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.