Danıştay 8. Daire 2023/4394 E. 2026/933 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/4394 Karar No : 2026/933

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Loj. Gıda San. ve Tic. A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Ankara ili, Elmadağ ilçesi hudutları içerisinde bulunan ... sicil sayılı IV(a) grubu maden (Alçıtaşı) işletme ruhsatlı sahası için 2017 ve 2018 yıllarına ait devlet hakkının ödenmediğinden bahisle 3213 sayılı Kanun'un 24. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca söz konusu ödenmenin 3 ay içinde yapılmasının istenilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı tarafından 16/09/2019 tarihinde ödenen bedele ilişkin olarak; dosya münderecatında bulunan 16/09/2019 tarihli vergi dairesi alındısından, davacının 01/2018-12/2018 dönemine ilişkin 27.143,50-TL bedeli 16.09.2019 tarihinde ödediği, Mahkemenin 24/02/2021 tarihli ara kararına davalı idare tarafından verilerek 08/03/2021 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren cevap dilekçesi ekinde yer alan ... tarih ve ... sayılı yazıdan ise anılan ödemeye ilişkin dekontun 18/02/2020 tarihinde davalı idareye sunulduğu, bu durumda, davacı tarafından dava konusu işlemin tesis edilmesinden önce 16/09/2019 tarihinde söz konusu bedelin vergi dairesine ödendiği görüldüğünden, dava konusu işlemde bu kısım yönünden hukuka uyarlık görülmediği, davacı tarafından 22/04/2020 tarihinde ödenen bedele ilişkin olarak; 3213 sayılı Maden Kanunu'nda maden ruhsatının devri halinde ödenecek bedellere, devlet hakkının hangi durumlarda ve hangi oranda alınacağına ilişkin düzenlemelere yer verilmiş, anılan Kanuna göre çıkarılan Yönetmelikte de 3213 sayılı Maden Kanuna paralel olarak düzenlemelere yer verilmiş, Maden Mevzuatı Uygulama Yönergesi'nin 29. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "Ruhsat devir işlemlerinde, her bir devir işlemi için en az işletme ruhsat taban bedeli kadar devlet hakkı alınır." düzenlemesi ile getirilen devir işlemi için devlet hakkı alınmasına ilişkin yükümlülük ise ilgili Kanunda yer almazken anılan Yönerge ile getirilmiş bir yükümlülük olduğu, bu durumda, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerle ilgili düzenlemelerin ancak Kanunla ile yapılabileceği, dayanağını Anayasaya uygun olarak çıkarılmış olan bu Kanunlardan almayan düzenlemelerle bir takım hak ve yükümlülüklerin getirilemeyeceği hususu dikkate alındığında, 3213 sayılı Maden Kanunu'nda yer almayan ancak Maden Mevzuatı Uygulama Yönergesi ile getirilen yükümlülüğe ilişkin ödemenin 3 ay içinde yapılmasının istenilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği ve Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca, hukuka aykırı işlem nedeniyle davacı tarafından 22/04/2020 tarihinde ödenen toplam 15.530,39-TL'nin davacıya iadesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Maden Kanunu'nun 5. maddesi ve 13. maddesinin son fıkrası ile Maden Mevzuatı Uygulama Yönergesinin 26. ile 29. maddeleri de göz önüne alınarak devir tarihinden sonra üretim ve satiş olmasi halinde üretim ve satış üzerinden, olmaması halinde de işletme ruhsat taban bedeli kadar devlet hakkinin ödenmesi gerektiği, 23/01/2020 tarihli işlemin KEP adresine gönderildiği, 5 gün sonra 28/01/2020 tarihinde okundu sayıldığı, işlem hukuka uygun ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Ankara ili Elmadağ hudutları içerisinde bulunan ... sicil sayılı IV(a) grubu maden (Alçıtaşı) işletme ruhsatının 26/07/2017 tarihinde dava dışı ... Gıda Taş. İç ve Dış Tic. San. Ltd. Şti'nce davacıya devredildiği, dava konusu işlemle anılan maden sahası için 2017 ve 2018 yıllarına ait devlet hakkının ödenmediğinden bahisle 3213 sayılı Kanun'un 24. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca söz konusu ödenmenin 3 ay içinde yapılmasının istenilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde, "Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür. Bu süreler; a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı, (...) tarihi izleyen günden başlar."; "Sürelerle ilgili genel esaslar" başlıklı 8. maddesinde, " Süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar. Tatil günleri sürelere dahildir. Şu kadarki, sürenin son günü tatil gününe rastlarsa, süre tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar. Bu Kanunda yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa bu süreler, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır." hükmü bulunmaktadır. 3213 sayılı Maden Kanunu'na 02/07/2018 tarih ve 703 sayılı KHK'nın 118. maddesi ile eklenen ve 09/07/2018 tarihinde yürürlüğe giren Ek 18. maddesinde, "MAPEG görev alanına giren konulara ilişkin her türlü tebligatı, kayıtlı elektronik posta adresi (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) yoluyla ilgilisine tebliğ edebilir. Bu yollarla yapılan tebligatlar 11/02/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu uyarınca tebliğ edilmiş sayılır. 04/06/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanunu ile 30/05/2013 tarihli ve 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu kapsamında ruhsat ve hak sahibi olanların, aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresi (KEP) kullanmaları zorunludur. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyenlere, yükümlülüklerini yerine getirmedikleri her üç ay için 25.000 Türk Lirası idari para cezası uygulanır. Bu idari para cezası her yıl 04/01/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde artırılır." hükmü; aynı KHK ile eklenen Geçici 37. maddesinde de (işlem tarihinde yürürlükte olan), "04/06/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanunu ile 30/5/2013 tarihli ve 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu kapsamında ruhsat ve hak sahibi olanların 3213 sayılı Kanunun Ek 18 inci maddesinde düzenlenen aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresini (KEP) 31/08/2018 tarihine kadar MAPEG’e sunması zorunludur. Bu tarihe kadar sunmayanlar hakkında Ek 18 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanır." hükmü bulunmaktadır. 25/08/2011 tarih ve 28036 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Kayıtlı Elektronik Posta Sistemine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "Kayıtlı elektronik posta hesabının kontrol edilmesi" başlıklı 12. maddesinde; "Hesap sahibinin ya da işlem yetkilisinin, KEP hesabına erişerek gelen iletileri kontrol etmesi esastır. Mücbir sebep hâlleri dışında KEP hesabına erişilmemesi durumunda o işgünü içinde gelen iletinin ertesi işgünü hesap sahibine ulaştığı ve okunduğu kabul edilir." hükmüne yer verilmiştir. 7201 sayılı Tebligat Kanununun "Elektronik tebligat" başlıklı 7/a (Ek:11/1/2011-6099/2 md.) (Değişik:28/2/2018-7101/48 md.) maddesinde; "Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır." düzenlemesi bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, 3213 sayılı Maden Kanunu'na eklenen Ek 18. maddede, MAPEG'in görev alanına giren konulara ilişkin her türlü tebligatın, kayıtlı elektronik posta adresi (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) yoluyla ilgilisine tebliğ edilebileceği düzenlemesinin yer aldığı, dolayısıyla tebligatın yapılması konusunda davalı idareye KEP ya da e-Tebligat hususunda seçimlik hak tanındığı, her iki tebligatın da 7201 sayılı Tebligat Kanunu uyarınca tebliğ edilmiş sayılacağı, esasen KEP adresine yapılan tebliğin de elektronik tebligat yöntemlerinden biri olduğu ve bu sebeple 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "Elektronik tebligat başlıklı" 7/a maddesinin 4. fıkrası gereği iletinin muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğin yapılmış sayılacağı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta davacının iptalini istediği 23/01/2020 tarihli dava konusu işlemin tebligatında delil zamanının 24/01/2020 olarak göründüğü, yani bu tarihte davacının KEP adresine iletildiği, bu tarihten itibaren 5. günün sonunda 29/01/2020 tarihinde okundu sayılacağı, bu tarihten itibaren en geç 30 gün içinde dava açılması gerekirken, bu süre aşılarak 14/08/2020 tarihinde açılan davanın esasının süre aşımı nedeniyle incelenmesine olanak bulunmamaktadır. Bu itibarla, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken esası hakkında inceleme yapılarak verilen dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 19/02/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.