Danıştay 8. Daire 2023/2449 E. 2026/879 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/2449 Karar No : 2026/879

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Antalya ili, Serik ilçesi, ... Mahallesi, ... ... Mevki, ... ada, ... sayılı parseldeki bahçesine boru hattı vasıtasıyla su getirmek için, su hattının ormanlık sahadan geçirilmesine izin verilmesi talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Antalya Orman Bölge Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; su isale hattının yangın sahasının ortasında kalmasının suya olan ihtiyacın artmasını ne şekilde olumsuz şekilde etkileyeceği hususunun ve orman-halk ilişkisinin bozulması durmunun somut bir şekilde açıklanarak ortaya konulmadığı, kaldı ki; olumsuz durumların yaşanması ihtimaline karşı Antalya Su Ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü (Asat) Su Kaynaklarının Ticari, Tarımsal Ve Kullanım Amaçlı Kiralanması Ve Denetlenmesine İlişkin Yönetmelik kapsamında ASAT'ın su kullanım sözleşmesini feshedebileceği, dolayısıyla olası olumsuzluklara karşı hukuken bir önlem alınmış olduğu, diğer kurumlar tarafından hattın geçirilmesinde sakınca olmadığı yönünde görüş verildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu olayda, su borusu hattının bir köyün, bir yerleşim bölgesinin, birden fazla hanenin ya da bölgedeki arazilerin (bahçelerin) tamamına yönelik olacak şekilde muhtarlıkça istenen bir su borusu hattı olmadığı; dolayısıyla su hattının kamusal kullanıma tabi bir su hattı olmadığı, su hattının özel bahçenin sulanmasına yönelik bireysel kullanıma ilişkin olduğu dikkate alındığında; özel kullanım için geçirilecek boru hattının Orman Kanunu'nun 17/3 üncü maddesinde sayılan birden fazla kişiyi, toplu yerleşim yerlerini ilgilendiren kamusal hizmetler ve tesisler kapsamında kalmadığı, bu nedenle davacıya izin verilmemesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, diğer taraftan; ormanlık saha kullanım izni verilebilmesi için, ormanlık saha kullanım izni verilmesinde kamu yararının olmasının gerektiği, olayda ise kamu yararının değil, bir kişinin özel yararının söz konusu olduğu, bu yönüyle de davacının ormanlık saha kullanım izni talebinin reddine vakî işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan; bir an için şartlar sağlanmış olsa dahi, söz konusu hattın ormanlık sahadan geçirilmesinde hem Kanun hem Yönetmelik gereği zaruret bulunması gerektiği, olayda ise, davacının cazibeli su akışını sağlayarak herhangi bir elektrik ya da mazotlu pompa kullanmadan, suyun yüksekten akması suretiyle suyu temin etmek istediği; bu maksatla ormanlık saha kullanımını talep ettiği, bu bakımdan; tankerle bahçeye su getirilerek, (mevzuata uygun şekilde) bahçeye depo yapılarak bahçenin sulanmasının mümkün olması karşısında, (bir an için bu su hattının Orman Kanunu'nun 17/3 üncü maddesinde sayılan toplu yerleşim yerleri veya birden fazla sayıda kişi için kullanılacak kamusal bir tesis olduğu, ayrıca özel yarar için değil de kamu yararı için bu hatta ihtiyaç olduğu tahayyül edilse dahi), olayda zaruret durumunun söz konusu olmadığı, zîra tanker, pompa, depo vd yöntemlerle bahçeye su temin edilebileceği, zaruret durumunun olmaması nedeniyle bu yönden de işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, ayrıca davacı parseline yakın başka parsellerde de münferit arazi kullanımlarının bulunduğu ve bu parsellere ilişkin su boru hatlarının da mevcut olmadığı, şayet her bir arazi sahibinin kendi parseline yönelik boru hattı vasıtasıyla su getirilmesini istemesi halinde, ormanlık sahanın farklı bölgelerden birden fazla sayıda tahribata uğrayacağı; bu durumun da orman mevzuatının ormanların korunması amacıyla bağdaşan bir nitelik arz etmeyeceği; Orman Kanunu'nun 17/3 üncü maddesinde orman idaresinin izin verme konusunda bağlı yetkili kılınmadığı, kanun koyucunun orman idaresine takdir yetkisi verdiği; bu yetkinin olayda ormancılık hizmetlerinin gereklerine göre ve kamu yararı bağlamında değerlendirerek kullandığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde bu yönden de hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle Mahkeme kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, gerekli tüm belgeleri temin ederek ASAT ile su kaynağı kira sözleşmesi imzaladığı, araziden boru hattı geçirme izni almadan önce Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden, Devlet Su İşleri 13. Bölge Müdürlüğünden, Tarım ve Orman Bakanlığı Antalya Şube Müdürlüğünden ve Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünden olumlu görüşler alındıktan sonra idareye başvuru yapıldığı, hukuka aykırı işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacının Antalya İli, Serik İlçesi, ... Köyü(Mahallesi), ... Mevkisinde bulunan ... ada ... parseldeki bahçesinin su ihtiyacını karşılamak için Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü (ASAT) ile 16/06/2020 tarihinde 9 yıl süreli su kaynağı kira sözleşmesi imzaladığı, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden, Devlet Su İşleri 13. Bölge Müdürlüğünden, Tarım ve Orman Bakanlığı Antalya Şube Müdürlüğü'nden ve Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünden olumlu görüşler aldıktan sonra 04/06/2021 tarihinde Antalya Orman Bölge Müdürlüğüne bahsi geçen taşınmazına su isale hattı çekilmesi izni için başvuruda bulunduğu, başvurusunun ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlem ile "2013 yılında Serik İlçesi Topalhasanlar mevkiinde çıkan Yumaklar-Gökçepınar orman yangınında 230 hektar ormanlık alan zarar görmüş olup, talep sahası yanık sahanın ortasında kalmakta ve suya ihtiyacın her geçen gün aratmasından orman-halk ilişkisinin bozulacağından kamu yararı ve zaruret olmadığından dolayı" gerekçeleri gösterilerek reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17/3. maddesinde, "Savunma, ulaşım, enerji, haberleşme, su, atık su, petrol, doğalgaz, hava ayrıştırma, altyapı, katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesislerinin; baraj, gölet, sokak hayvanları bakımevi ve mezarlıkların; Devlete ait sağlık, eğitim, adlî hizmet ve spor tesisleri ile ceza infaz kurumlarının ve bunlarla ilgili her türlü yer ve binanın Devlet ormanları üzerinde bulunması veya yapılmasında kamu yararı ve zaruret olması halinde, gerçek ve tüzel kişilere bedeli mukabilinde Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir. (...)" kuralına yer verilmiştir. İşlem tarihinde yürürlükte olan hali ile 30/11/2021 tarih ve 31675 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Orman Kanunu'nun 17. Maddesinin Üçüncü Fıkrasının Uygulanması Hakkında Yönetmeliğin "17. Maddenin Üçüncü Fıkrasına Göre Verilecek İzinler" başlıklı 4/1. maddesinde, "Ormanlık alanlarda kamu yararı ve zaruret bulunması halinde; yol, liman geri hizmet alanı, havaalanı, demiryolu, teleferik hattı, tünel gibi ulaşım tesislerine; patlayıcı madde emniyet alanı, yer altında yapılacak patlayıcı madde deposu, savunma ve güvenlik tesislerine; enerji nakil hattı, trafo binası, enerji üretim santralleri, ölçüm ve gözlem istasyonları gibi enerji tesislerine; telefon iletim hattı, iletişim panosu, ölçüm istasyonu, R/L tesisleri, radyo-televizyon verici istasyonu ve antenleri, elektronik haberleşme sistemlerine ait baz istasyonları, fiber optik kablo gibi haberleşme tesislerine; su arama, jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama, su kuyusu, kaptaj, su isale hattı, su deposu gibi su tesislerine; atıksu tesislerine; petrol ve doğalgaz boru hattı; azot, argon ve oksijen gazlarının kullanıldığı hava ayrıştırma tesislerine; alt yapı tesislerine; katı atık aktarma istasyonu, katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesislerine; ruhsata dayalı petrol ve doğalgaz arama, işletilme ve yeraltı doğalgaz depolanmasına ilişkin tesislere; yeraltı depolama tesislerine; baraj, gölet, sokak hayvanları bakımevi, mezarlık tesislerine; aile sağlığı merkezi, hastane gibi sağlık tesislerine; ilk, orta, lise ve dini eğitim tesisi ile dini eğitim tesisine bağlı uygulama maksatlı ibadethane tesisi gibi eğitim tesislerine; futbol sahası, kapalı spor salonu, atış poligonu gibi kalıcı konaklama tesisi olmayan spor tesislerine; adli hizmet tesislerine; ceza infaz kurumu tesislerine ve bunlarla ilgili yer, bina ve tesislere izin verilebilir" düzenlemesine yer verilmiştir. Antalya Su Ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü (ASAT) Su Kaynaklarının Ticari, Tarımsal Ve Kullanım Amaçlı Kiralanması Ve Denetlenmesine İlişkin Yönetmelik'in "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Yönetmelik; Antalya ili sınırları içerisinde, hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerdeki su kaynaklarının (mazbut vakıflara ait sular hariç) ve özel mülkiyete konu arazilerden kendiliğinden çıkan veya çıkarılan suların işlenerek veya doğal haliyle içme suyu olarak kiralanması, tarımsal alanlarda sulama ve ticari işletmelerde kullanım suyu olarak kullanılmasına ilişkin iş ve işlemleri kapsamaktadır"; "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (ç) bendinde, "İdare; Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğünü (ASAT) ifade eder."; "Başvuru ve Şartlar" başlıklı 6. maddesinin 6. bendinde, "Kullanım amaçlı su kiralama taleplerinde bahse konu su kaynağının kullanımının bölgedeki diğer kullanıcılar açısından herhangi bir mağduriyete neden olacağının İdarece tespit edilmesi durumunda, İdarenin kiralama talebini reddetme hakkı saklıdır. Bu mağduriyet sonradan ortaya çıkarsa da idarenin bu mağduriyeti gidermek adına kiralanan su miktarını düşürebileceği gibi kira sözleşmesini de bu gerekçe ile tek taraflı olarak fesih edebilir."; "Kurum Görüşleri" başlıklı 7. maddesinin 1. bendinde, "Kaynak suyu kiralama taleplerinde ilgili kurum ve kuruluşların olumlu görüşlerinin alınması gereklidir. Görüş alınması gereken kurum ve kuruluşlar; kaynağın bulunduğu lokasyon, bulunduğu havzanın nitelikleri ve etki alanındaki doğal ve beşeri yapının özellikleri dikkate alınarak kendi mevzuatları doğrultusunda görüş verirler." kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlık; davacıya ait bahçe olarak kullanılan parsele boru hattı vasıtasıyla su getirilmek istenmesinden ve projeye göre boru hattının geçeceği güzergahın 557,75 metrelik kısmının ormanlık sahadan geçirilmesinden, bu alanda 1 metre eninde ve 557,75 metre uzunluğunda 558,18 m², alanında ormanlık saha kullanım izni verilmemesinden kaynaklanmaktadır. Davalı idarece, davacının başvurusu üzerine yapılan inceleme sonucunda hazırlanan ve dava konusu işleme dayanak olan izin raporunda, "2013 yılında Serik İlçesi Topalhasanlar mevkiinde çıkan Yumaklar-Gökçepınar orman yangınında 230 hektar ormanlık alan zarar görmüş olup, talep sahası yanık sahanın ortasında kalmakta ve suya ihtiyacın her geçen gün artmasından, orman-halk ilişkisinin bozulma ihtimalinden, kamu yararı ve zaruret olmadığından iznin tek kişiye verilmesinin uygun olmayacağı" gerekçelerine yer verilmiş ise de; su isale hattının yanık sahanın ortasında kalmasının suya olan ihtiyacın artmasını ne şekilde olumsuz etkileyeceği hususunun ve orman-halk ilişkisinin bozulması durmunun somut bir şekilde açıklanarak ortaya konulmadığı, kaldı ki; olumsuz durumların yaşanması ihtimaline karşı yukarıda yer verilen Antalya Su Ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü (ASAT) Su Kaynaklarının Ticari, Tarımsal Ve Kullanım Amaçlı Kiralanması Ve Denetlenmesine İlişkin Yönetmelik'in 6/6. maddesinde, su kaynaklarının mülkiyetini elinde bulunduran ASAT'ın, kira sözleşmesini tek taraflı olarak feshetme hakkı bulunduğu, dolayısıyla olası olumsuzluklara karşı hukuken bir önlem alınmış olduğu, tüm bunlara ek olarak; davacının başvurusu üzerine, Tarım ve Orman Bakanlığı 6. Bölge Müdürlüğü Antalya Şube Müdürlüğü, Devlet Su İşleri ... Bölge Müdürlüğü, Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü ve Antalya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından su isale hattı izni verilmesinin uygun olduğunun belirtildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabul edilerek Mahkeme kararının kaldırılması suretiyle davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine, 4.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak 18/02/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.