Danıştay 13. Daire 2025/38 E. 2025/996 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2025/38 Karar No:2025/996

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Turizm Oto Nakliyat ve Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Konya Büyükşehir Belediyesi Gençlik ve Spor Hizmetleri Dairesi Başkanlığınca ... tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Araç Kiralama, Konaklama, Yemek ve Binek Araç Kiralama Organizasyonu" ihalesine yönelik olarak davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin 10/07/2024 tarih ve 2024/UH.I-872 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen kararda; Davacının 1. iddiasının değerlendirilmesi; İdari Şartnamede ihale konusu iş "Araç Kiralama, Konaklama, Yemek ve Binek Araç Kiralama Organizasyonu" şeklinde tanımlandıktan sonra devamında yer alan ilgili maddelerde isteklinin ilk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tanımlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeyi sunmasının zorunlu olduğunun ve araç kiralama, konaklama ya da yemek hizmetlerini ayrı ayrı veya hepsini bir arada barındıran organizasyon işinin benzer iş olarak kabul edileceğinin belirtildiği, buna göre anılan ihaleye konu işin araç kiralama hizmeti değil, organizasyon hizmeti olduğu, yalnızca araç kiralama, konaklama ya da yemek hizmetinin benzer iş olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, zira ihale dokümanında bu hizmetleri ayrı ayrı ya da aynı anda barındıran organizasyon işinin benzer iş olarak tanımlandığı, dolayısıyla benzer işin varlığından bahsedilebilmesi için iş deneyim belgesine konu işin organizasyon hizmetini içermesi gerektiği, buna karşın davacı tarafından sunulan iş bitirme belgesindeki işin "şoförsüz araç kiralanması hizmet alımı" olduğu, anılan işin yalnızca araç kiralama hizmetine ilişkin olması ve organizasyon hizmetini içermemesi nedeniyle benzer iş niteliğinde olmadığı, bu nedenle davacının ibraz ettiği iş bitirme belgesinin anılan ihaleye istekli olarak katılabilmesi için mesleki yeterliliği haiz olduğunu ortaya koyan iş deneyim belgesi olarak kabulüne imkan bulunmadığı, ihaleye konu işle aynı ya da benzer işe ilişkin iş deneyim belgesi sunulmadığından bahisle davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmediği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; Davacının 2. iddiasının değerlendirilmesi; İdari Şartnamenin 33. maddesinde sınır değerin altında kalan teklifin aşırı düşük teklif olarak kabul edileceğinin ve bu teklifte bulunan isteklinden aşırı düşük teklif açıklaması istenileceğinin düzenlendiği, anılan Şartnamenin 20. maddesinde mezkur ihaleye konu işin tamamı için teklif verilmesi gerektiğinin belirtildiği, buna göre söz konusu ihale bakımından kısmi teklifte bulunmasının mümkün olmadığı, o halde sınır değerin altında aşırı düşük teklif verilip verilmediğinin birim fiyat bakımından değil, toplam fiyat bakımından değerlendirilmesi gerektiği, anılan ihaleye konu işin yaklaşık maliyetinin 63.820.531,25-TL, sınır değerin ise 38.376.029,00-TL olduğu, söz konusu ihale uhdesinde bırakılan istekli tarafından toplam 43.835.750,00-TL'nin teklif edildiği, buna göre sözü geçen teklifin sınır değerin altında kalmaması nedeniyle aşırı düşük teklif niteliğinde olmadığı, konaklama ve yemek hizmetlerine ilişkin birim fiyat tekliflerinin hayatın olağan akışıyla ya da ticari gereklerle bağdaşmadığından hareketle aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine imkan bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; Davacının 3. iddiasının değerlendirilmesi; İhaleye ilişkin ilanın 13/05/2024 tarihinde yapıldığı, 14/05/2024 tarihinde davacı tarafından ihale dokümanının satın alındığı, sonrasında ihale ilanının 2.b. maddesinin "12 kalem hizmet organizasyonu" olarak düzeltildiği ve 4.3.2. maddesinin kaldırıldığı yönündeki düzeltmenin 24/05/2024 tarihinde ilan edildiği, bunun öncesinde söz konusu düzeltmeye ilişkin zeyilnamenin 22/05/2024 tarihinde tebliğ edildiği, bahsi geçen ihale 12/06/2024 tarihinde yapıldıktan sonra davacı tarafından 24/06/2024 tarihli dilekçeyle ihale dokümanı bakımından söz konusu iddia da ileri sürülerek şikayet başvurusunda bulunulduğu, ihale dokümanına yönelik şikayet başvurusunun en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması gerektiği, buna karşın somut olayda ihale dokümanına yönelik söz konusu şikayet başvurusunun ihalenin gerçekleştirilmesinden 12 gün sonra yapıldığı dikkate alındığında, davalı idarece bu iddianın esasının süre aşımı nedeniyle incelenmesine imkan bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; Davacının 4. iddiasının değerlendirilmesi; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 41. maddesinde işin yapılabilmesi için gerekli olan makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilmesi gerektiği, bunların yeterlilik kriteri olarak belirlenemeyeceği, ancak işin niteliğinin gerektirmesi halinde isteklinin kendi malı olması gerekli görülen ilgili makine, teçhizat ya da diğer ekipmanın fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği hususlarının düzenlendiği, diğer yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 10. maddesinde isteklinin ekonomik ve mali yeterliliği ile mesleki ve teknik yeterliliğinin belirlenmesi bakımından sunulması gerekli görülen belgeler arasında işin ifası için gerekli olan makinenin, teçhizatın ya da diğer ekipmanın isteklinin mülkiyetinde bulunduğunu gösteren belgenin sayılmadığı, somut olayda ihale konusu organizasyon hizmetinin yerine getirilmesi için otobüslere ihtiyaç bulunduğu açık olmakla birlikte, ihale dokümanında işin ifası esnasında kullanılacak otobüslerin isteklinin mülkiyetinde bulunması şartına yer verilmediği, söz konusu işin niteliğinin de böyle bir durumu gerektirmediği, zira istekli tarafından mülkiyetinde bulunmayan otobüsler kullanılmak suretiyle ihaleye konu işin ifa edilebilmesinin mümkün olduğu, nitekim ihaleye ilişkin dokümanda yüklenicinin kendi öz malı dışında olan otobüsleri kiralama yoluyla temin ederek de ihale konusu işi ifa edebileceğine yönelik düzenlemelerin yer aldığı, buna göre dokümanda ihale konusu işin ifası için kullanılacak otobüslere sahip olunması gerektiği yönünde şarta yer verilmeksizin bu konuda seyahat acentası işletme izin belgesinin sunulması koşuluna yer verilmesiyle yetinilmesinin ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil eden yönünün bulunmadığı, aksine anılan ihaleye konu işin niteliğinin hizmetin yerine getirilmesi sırasında kullanılacak araçlara malik olunmasını gerektirmediğinden mülkiyet ilişkisinin yeterlilik kriteri olarak şart koşulmasının Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 41. maddesindeki düzenlemeyle bağdaşmayacağı gibi söz konusu ihaleye katılım bakımından rekabeti de engelleyeceği, yüklenici tarafından işin ifası sırasında ihtiyaç duyulan otobüslerin gereği gibi temin edilmeyerek organizasyon hizmetinin eksiksiz şekilde yerine getirilmemesi halinin ise sözleşmenin uygulanması aşamasını ilgilendirdiği ve sözleşmeye aykırılığın ihale süreci aşamasında gözetilmesinin mümkün olmadığı dikkate alındığında, ihale uhdesinde bırakılan istekliden öz mal araç ruhsatı istenilmesinin gerekmediği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının, bu kısmında da hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, davacı tarafından, şikayet ve itirazen şikayet başvurularına konu edilmeyen "ihaleye katılan dokuz istekliden sekizinin teklifinin geçersiz olması nedeniyle anılan ihalede rekabetin sağlanamadığı, ihaleye konu işin 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 67. maddesinde sayılan ihale yoluyla yaptırılabilecek işler arasında yer almadığı, bahsi geçen ihaleye konu işin içerisinde bulunan konaklama ve yemek hizmetleri bakımından gerekli kriterlerin ihale dokümanında yeterli şekilde gösterilmediği, mezkur ihaleye ilişkin yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı" şeklindeki iddialara ilk kez dava dilekçesinde yer verilmiş ise de, kural olarak istekli tarafından 4734 sayılı Kanun kapsamındaki ihaleyle ilgili olarak öncelikle ihaleyi yapan idareye şikayet başvurusu, bu başvurunun reddi halinde ise itirazen şikayet başvurusu yapılması zorunlu olduğundan ve Kurulca başvuru hakkında alınan karar idari yargıda dava konusu edilebileceğinden, ilgili Kurul kararına karşı açılan davada şikayet ve itirazen şikayet başvurularında belirtilen iddialarla sınırlı şekilde hukuki denetim yapılması gerektiği, şikayet ve itirazen şikayet dilekçelerinde ileri sürülmeyen iddiaların dava dilekçesinde belirtilmesi durumunda ortada hukuken var olan bir uyuşmazlıktan bahsedilemeyeceği ve bu iddiaların re'sen inceleme konusu yapılamayacağı gözetildiğinde, dava konusu Kurul kararının hukuki denetiminin yapıldığı işbu davada davacının ilk olarak dava dilekçesinde ileri sürdüğü söz konusu iddialar bakımından inceleme yapılmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ihaleye katılan dokuz istekliden sekizinin teklifinin geçersiz olması nedeniyle anılan ihalede rekabetin sağlanamadığı, ihaleye konu işin 5393 sayılı Kanun'un 67. maddesinde sayılan ihale yoluyla yaptırılabilecek işler arasında yer almadığı, sunulan iş bitirme belgesinin kabulünün gerektiği, ihaleye konu işin içerisinde bulunan konaklama ve yemek hizmetleri bakımından gerekli kriterlerin ihale dokümanında yeterli şekilde gösterilmediği, ihale uhdesinde kalan şirketin teklifinin yaklaşık maliyetin çok altında olduğu, mezkur şirketin teklifinde yer alan otel ve yemek fiyatlarının piyasaya uygun olmadığı, bu şirketten öz mal araç ruhsatı tevsikinin istenilmesi gerektiği, kendi tekliflerinin yaklaşık maliyete en yakın teklif olduğu, yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 27/02/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.