Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2026/704 E. 2026/1490 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2026/704
Karar No
2026/1490
Karar Tarihi

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/704 KARAR NO : 2026/1490

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 09/12/2025 NUMARAS I : 2025/171 Esas - 2025/1175 Karar DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 02/10/2026 KARAR YAZIM TARİHİ :02/10/2026

İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 09/12/2025 tarih 2025/171 Esas 2025/1175 Karar sayılı kararının Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının ... Bankası ... Şubesinden kullandığı krediye müvekkilinin kefil olduğunu, eski eşi ... ve kardeşi ...'a ait Muğla ili, Merkez ilçesi....Mahallesi .... parselde kayıtlı taşınmazın kredi borcunun teminatı olarak ipotek edildiğini, davalının kredi borcunu ödememesi üzerine taşınmazın icra yoluyla düşük bedelle satılmasını önlemek amacıyla haricen satıldığını, davalının kredi borcuna karşılık 19/01/2012 tarihinde 110.000,00-TL ve ipotek fek ücreti olarak 20/01/2012 tarihinde 525,00-TL'nin müvekkili tarafından ödendiğini, davalının bu bedelleri iade etmediğini ve başlatılan takibe itiraz ettiğini ileri sürerek Menderes İcra Müdürlüğünün 2020/1031 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına ve %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının krediye kefil olduğu ve borcu ödediği iddialarının gerçeği yansıtmadığını, kredinin gerçekte kim tarafından kullanıldığının ve davacının eski eşi ile kardeşinin taşınmazlarını neden ipotek ettiklerinin açıklanmadığını, kredi borcunun 13/12/2011 tarihinde.... Bankasından gelen 110.000,00-TL ile müvekkili tarafından kapatıldığını, davacının ödeme yaptığının kabulü halinde dahi eski eşi ve kardeşi adına ödeme yaptığının kabulü gerektiğini, uyuşmazlığın sebepsiz zenginleşme hükümlerine tabi olduğunu, davacının ödeme tarihinde geri isteme hakkını bildiğini, takip ve dava tarihinde iki yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu savunarak davanın öncelikle zamanaşımı, aksi halde esasa ilişkin savunmaları doğrultusunda reddine karar verilmesini istemiştir. DAİREMİZ KALDIRMA KARARI ÖNCESİ VERİLEN İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, talebin sebepsiz zenginleşmeye dayandığı, davacının 20/01/2012 tarihinde yaptığı ödemeyi bu tarihten itibaren geri isteyebileceği, takip tarihi olan 2020 yılı itibariyle iki yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle 25/05/2023 tarihli, 2022/909 Esas ve 2023/408 Karar sayılı kararla davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir. DAİREMİZİN KALDIRMA KARARININ ÖZETİ : Dairemizin 12/02/2025 tarihli, 2024/1700 Esas ve 2025/229 Karar sayılı kararıyla; davanın genel kredi sözleşmesine dayalı kefalet ve ipotek kapsamında yapılan ödemenin asıl borçludan tahsiline ilişkin olduğu, davacının 18/02/2010 tarihli genel ticari kredi sözleşmesine 21.000,00-TL tutarında müteselsil kefil olduğu, başkasının borcu için rehnedilen şeyi rehinden kurtaran ve bu şey üzerinde mülkiyet veya başka bir ayni hakkı bulunan üçüncü kişinin ifası ölçüsünde alacaklının haklarına halef olacağı, kefilin rücu hakkına ilişkin on yıllık zamanaşımının ifa tarihinde başlayacağı, 19/01/2012 tarihinde 110.000,00-TL ve 20/01/2012 tarihinde 525,00-TL ödeme yapıldığı, 15/10/2020 takip tarihi itibariyle on yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı, işin esasına girilerek taraf delilleri toplanıp değerlendirilmesi gerekirken davanın zamanaşımından reddinin doğru olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ve ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmiştir. DAİREMİZİN KALDIRMA KARARINDAN SONRAKİ İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, kaldırma kararı sonrasında bankacılık alanında uzman bilirkişiden rapor alındığı, davalının dava dışı ... Bankasından kredi kullandığı, davacı ile eski eşi ....'in krediye müteselsil kefil oldukları, .... ile ....'a ait taşınmaz üzerinde başka bir taşınmazla birlikte 300.000,00-TL bedelle müşterek ipotek tesis edildiği, davacının 19/01/2012 tarihinde davalının banka hesabına kredi kapama bedeli açıklamasıyla 110.000,00-TL gönderdiği ve 20/01/2012 tarihinde bankaya 525,00-TL ödediği, 05/09/2025 havale tarihli bilirkişi raporuyla takipteki işlemiş faizlerin doğru hesaplandığının belirlendiği, davacı kefilin ödeme oranında bankanın haklarına halef olarak asıl borçlu davalıya rücu edebileceği, alacağın likit ve hesaplanabilir olduğu gerekçeleriyle davanın kabulüne, Menderes İcra Müdürlüğünün 2020/1031 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve kabul edilen asıl alacağın %20'si oranında icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava ticari nitelikte olmasına rağmen arabuluculuğa başvurulmadan açıldığını, dosyada arabuluculuk belgesinin bulunmadığını ve dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ret kararı verilmesi gerektiğini, davacının kefalet limitinin 21.000,00-TL olduğunu, bu sınırı aşan ödemenin kefalet hükümlerine göre istenemeyeceğini, aşan kısım yönünden sebepsiz zenginleşme hükümleri ve iki yıllık zamanaşımının uygulanması gerektiğini, alacağın tamamına on yıllık zamanaşımının uygulanmasının hatalı olduğunu, takipten önce ihtarname gönderilerek müvekkili temerrüde düşürülmediğinden işlemiş faize hükmedilemeyeceğini, alacağın varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirdiğini, likit ve muaccel olmadığından icra inkâr tazminatına hükmedilmesinin yerinde bulunmadığını istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir. GEREKÇE :Dava, davalı tarafından dava dışı banka ile akdedilen genel kredi sözleşmesine ilişkin kefalet ve ipotek kapsamında yapıldığı ileri sürülen ödemenin asıl borçludan tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkâr tazminatı istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince kaldırma kararı sonrasında yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesine göre her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır. Yine TTK'nın 5/1. maddesine göre Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. 6102 sayılı TTK'nın 7. maddesine göre; İki veya daha fazla kişi, içlerinden yalnız biri veya hepsi için ticari niteliği haiz bir iş dolayısıyla, diğer bir kimseye karşı birlikte borç altına girerse, kanunda veya sözleşmede aksi öngörülmemişse müteselsilen sorumlu olurlar. Ancak, kefil ve kefillere, taahhüt veya ödemenin yapılmadığı veya yerine getirilmediği ihbar edilmeden temerrüt faizi yürütülemez. Ticari borçlara kefalet hâlinde, hem asıl borçlu ile kefil, hem de kefiller arasındaki ilişkilerde de birinci fıkra hükmü geçerli olur. Uyuşmazlık konusu olayda davacının müteselsil kefil olduğu genel kredi sözleşmesinden kaynaklı borca ilişkin dava dışı bankaya yapmış olduğu ödemenin asıl borçludan rücuen tahsil talebine konu uyumazlıkta, iddianın ileri sürülüş şekline göre taraflar arasındaki çekişmenin kaynağı genel kredi sözleşmesi olup, niteliği itibariyle TTK'nın 4. maddesi kapsamında ticari dava sayıldığı ve TTK'nın 7. maddesinde ki kefalete ilişkin düzenlemede gözetildiğinde, bu sözleşmeye dayalı olarak açılan rücu davalarının da anılan yasa hükmü kapsamında ticari dava mahiyetinde olduğu ve dava şartı arabuluculuk kapsamında bulunduğu açık ise de, davacı tarafından dava öncesinde Menderes Arabuluculuk Bürosuna 2021/ 89253 Başvuru, 2021/2 Büro numarası ile başvurulmuş olduğu ancak arabulucu tarafından uyuşmazlığın arabuluculuk kapsamında bulunmadığı değerlendirilerek dosyanın müzakere edilmeksizin kapatıldığı ve son tutanak düzenlenmediği, buna müteakip olarak davacının davasını Menderes Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açtığı, görevsizlik kararı sonrasında dosyanın İzmir 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi edildiği anlaşılmıştır. Davacının arabuluculuğa başvuru iradesini ortaya koyarak gerekli başvuruyu yapmış olması ve dosya safahati karşısında, arabulucunun uyuşmazlığın kapsamına ilişkin değerlendirmesi ve son tutanak düzenlememesi nedeniyle doğan sonucun davacıya yüklenemeyeceği, Anayasa Mahkemesi'nin mahkemeye erişim hakkına ilişkin ilkeleri doğrultusunda dava şartlarının bu hakkı ölçüsüz biçimde sınırlayacak şekilde yorumlanmaması gerektiği, Anayasa Mahkemesi'nin, dava şartı olarak arabuluculuğa dair yasal düzenlemenin iptali isteğiyle ilgili olarak verdiği kararında düzenlemenin hak arama hürriyeti ve bu kapsamda mahkemeye erişim hakkına getirilen bir sınırlama niteliğinde olduğunu kabul ettiği; ancak "Arabuluculuğa başvuru zorunluluğunun, kişilerin hak aramalarını imkânsız hâle getiren veya aşırı derecede zorlaştıran etkisiz ve sonuçsuz bir sürece neden olmadıkça hak arama hürriyetinin özüne dokunduğu söylenemez." şeklindeki gerekçeyle bir çeşit sınır tayin etmiş olduğu (Anayasa Mahkemesi'nin 11.07.2018 tarihli ve 2017/178 Esas, 2018/82 Karar sayılı kararı), somut olayda tarafların iddia ve savunmaları, dosya safahati(Görevsizlik kararı, zamanaşımı nedeniyle ret, istinaf kaldırma kararı vd.) ve yargılamanın gelmiş olduğu aşama da gözetildiğinde davanın arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddinin davacının mahkemeye erişim hakkını kısıtlayabilecek nitelikte olduğu değerlendirilmekle, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazı yerinde görülmemiştir. Davalı vekilinin kefalet limiti ve zamanaşımına yönelik istinaf itirazlarının incelenmesinde; taraflar arasındaki hukuki ilişkinin niteliği, davacının yaptığı ödemenin dayanağı, dosya kapsamındaki sözleşme ve ödeme belgeleri ile Dairemizin önceki kaldırma kararında yapılan değerlendirmeler birlikte gözetildiğinde, uyuşmazlık kefalet sözleşmesinden doğduğundan 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu değerlendirilmekle ilk derece mahkemesinin bu yöndeki kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir. Davalı vekilinin takip öncesi işlemiş faize yönelik istinaf itirazlarının incelenmesinde; davalı asıl borçlunun alacaklı banka tarafından temerrüde düşürülmüş olduğu, davacının yaptığı ödeme ölçüsünde alacaklı bankanın haklarına halef olduğu, bu nedenle davalının ayrıca davacı tarafından temerrüde düşürülmesine gerek bulunmaksızın ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilebileceği gözetildiğinde, mahkemece işlemiş faiz alacağı yönünden itirazın iptaline karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazlarının da reddi gerekmiştir. Davalı vekilinin icra inkâr tazminatına yönelik istinaf itirazlarının incelenmesinde; davaya konu alacağın ödeme belgeleri ve banka kayıtlarıyla belirlenebilir nitelikte olduğu, alacağın miktarının hesaplanması amacıyla bilirkişi incelemesi yapılmış olmasının tek başına alacağın likit niteliğini ortadan kaldırmayacağı, davalının itirazının haksız olduğu gözetildiğinde, kabul edilen asıl alacak üzerinden %20 oranında icra inkâr tazminatına hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazlarının da reddi gerekmiştir. Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı yönünden istinaf karar harcı olan 13.492,29 TL'den peşin alınan 3.526,92 TL'nin mahsubu ile bakiye 9.965,37 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere 02/10/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2026/704, K. 2026/1490, T. 02.10.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2026-704-e-2026-1490-k-82bd3503c284