Bölge Adliye Mahkemesi 2026/547 E. 2026/1540 K.

T.C SAMSUN BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/547 KARAR NO : 2026/1540

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... ÜYE : ... ÜYE : ... KATİP : ... İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : SAMSUN 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 15/12/2025 NUMARASI : 2025/9 Esas-2025/1407 Karar

DAVACI : ... VEKİLİ : ... DAVALI : ... VEKİLİ :... DAVALI : ... VEKİLLERİ : ... MÜTEVEFFA : ... VEKİLİ : ... DAVALI : ... DAVANIN KONUSU : Tazminat

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacıya ait ... plakalı tuğla yüklü kamyona, davalı ... ait olan ve... sevk idaresinde bulunan, sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı ... plakalı otobüsün çarpması şeklinde gerçekleşen 23.06.2023 tarihli trafik kazasında, davacıya ait kamyonun ve kamyon kasasındaki tuğlaların zarar gördüğünü ve aracın tamiri süresince kullanılamamış olması sebebiyle davacının kazanç kaybının oluştuğunu, tamirin sigorta şirketi tarafından gerçekleştirilen organizasyon kapsamında yapıldığını fakat tuğlalar sebebiyle oluşan zarar ile kazanç kaybı sebebiyle oluşan zararın karşılanmadığını, davadan önceki zorunlu arabuluculuk sürecinden de bir sonuç alınamadığını beyanla, tuğlalar sebebiyle oluşan hasara karşılık fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 100-TL'nin davalılardan ve kazanç kaybı sebebiyle oluşan zarara karşılık HMK m. 107 kapsamında olmak kaydıyla şimdilik 100-TL'nin sigorta şirketi dışındaki davalılardan, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır. Davalı (araç maliki) ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılamayacağını, kazanın davalı... kusuru ile gerçekleştiği iddiasının kabul edilemez olduğunu ve kusur konusunda da rapor aldırılması gerektiğini, davacının aracında oluşan hasarın zorunlu trafik sigortacısı tarafından giderildiğini ve başkaca istemde bulunulmasına imkan olmadığını, tahkikat yürütülmesi ve rapor aldırılması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır. Davalı (araç sürücüsü) ... mirasçıları (dahili davalılar) vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılamayacağını ve zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, ayrıca alacağın zamanaşımına uğradığını, kazanın davalı ... kusuru ile gerçekleştiği iddiasının kabul edilemez olduğunu, davacının aracında oluşan hasarın zorunlu trafik sigortacısı tarafından giderildiğini ve başkaca istemde bulunulamayacağını, aksi yönde değerlendirme yapılacak ise kusur başta olmak üzere zarar konusunda tahkikat yürütülmesi ve rapor aldırılması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır. Davalı sigorta şirketi vekilinin cevap dilekçesi ile özetle; davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılamayacağını, ... plakalı otobüsün davalıya 18.05.2023-2024 vade tarihli ZMMS ile sigortalı olduğunu fakat sigortacının poliçeden kaynaklı sorumluluğunun sigortalısının kusuru, gerçek zarar miktarı ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, nitekim davacıya hasar ve değer kaybı zararına karşılık toplam 104.791-TL ödeme yapıldığını ve poliçeden kaynaklı sorumluluğun bu suretle yerine getirildiğini, sigorta şirketinden talep edilen alacağın ZMMS kapsamında olmadığını, aksi yönde değerlendirme yapılacak ise tahkikat yürütülmesi ve rapor aldırılması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karar verildiği anlaşılmıştır.

İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İstinaf başvurusunda bulunan davacı vekilinin dilekçesinde özetle; yerel mahkemece denetime elverişsiz bilirkişi raporuna dayanılarak, eksik inceleme ile usul ve yasaya aykırı bir şekilde karar verildiğini beyanla, verilen kararın kaldırılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLER : Tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi zararın tazmini istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır. Somut uyuşmazlıkta, davacı vekili, davalı sigorta şirketine zmms ile sigortalı, diğer davalıların maliki ve sürücüsü olduğu aracın müvekkiline ait araca çarpması sonucu aracın hasarlandığını, aracın tamiri süresince kullanılamaması sebebiyle kazanç kaybı oluştuğunu, müvekkilinin aracında taşınan tuğlaların kazada hasarlanması sebebiyle zarara uğradığını ileri sürerek, taşınan tuğlaların kazada hasarlanması sebebiyle oluşan zarar ile kazanç kaybı bedelinin tahsilini istemiştir. Yerel mahkemece "1-Davalı ... Turizm İşletmesi - ... hakkındaki davanın HMK m. 114/1-6 ve 115/2 uyarınca reddine, 2-Davalı sigorta şirketi hakkındaki davanın reddine, 3-Davalı ... ve ... (terekesi) hakkındaki davanın kabulüne; 20.020,60-TL'nin 23.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... (terekesinden) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," dair verilen karara karşı davacı vekilince istinaf talebinde bulunulmuştur. Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle, hükme esas alınan bilirkişi raporlarının dosya kapsamı ile uyumlu bulunmasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunununda (KTK) zorunlu trafik sigortasına ilişkin olarak, sorumluluğun kapsamı yanında, bu kapsam dışında kalan haller de açıkça düzenlenmiştir. KTK’nın "Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Dışında Kalan Hususlar" başlıklı 92. maddesinde: "Aşağıdaki hususlar, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışındadırlar. a)İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler, b)İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler, c)İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler, d)Bu Kanun’un 105. maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler, e)Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar, f)Manevi tazminata ilişkin talepler" hükmü ile zorunlu trafik sigortacısının hangi zararlardan sorumlu olmadığı düzenleme altına alınmış, tek tek ve tahdidi olarak sorumlu olunmayan haller sıralanmıştır. Sigortacılık Kanunu’nun 11. maddesinin 4. bendinde "Sigorta sözleşmelerinde kapsam dahiline alınmış olan riskler haricinde, kapsam dışı bırakılmış riskler açıkça belirtilir. Belirtilmemiş olan riskler teminat kapsamında sayılır." ifadesi ile sigorta teminat kapsamı dışında olan teminatların genel şartlarda düzenleneceği belirtilmiştir. Kanunun vermiş olduğu bu yetkiye dayalı (poliçenin geçerli olduğu dönemde yürülükte bulunan) Yeni Genel Şartlar’ın “Teminat Dışı Kalan Hâller” başlığı altında A.6. maddesinde sigorta teminatı dışında kalan hâller şu şekilde düzenlenmiştir: a) İşletilme hâlinde olmayan araçların sebep olacağı zararlar, b) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri, c) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri, ç) Sigortalının, eşinin, sigortalının usul ve fürunun, sigortalıya evlat edinme ilişkisiyle bağlı olanların, sigortalının birlikte yaşadığı kardeşlerinin, mallarına gelen zararlar sebebiyle ileri sürebilecekleri talepler, d) Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri, e) Zarar görenlerin beraberinde bulunan bagaj ve benzeri eşya dışında sigortalı araçta veya bu araç vasıtasıyla çekilen römorkta/yarı römorkta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlardan dolayı sigortalıya karşı ileri sürülecek talepler,..." 2918 sayılı KTK'nın 92/1-e maddesi ile de motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışında tutulmuştur. Ne var ki, sigorta teminatı dışında kalan taşınan eşya, ZMSS yapılan araçta taşınan eşyaya ilişkindir. Yoksa, ZMSS yapılan aracın bir başka araca çarpması sonucu o araçta taşınan eşya zarar görmüşse limitler çerçevesinde bu eşyaya gelen zarardan ZMSS sigortacısı sorumlu olacaktır. Somut olayda zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigorta edilen davalıya ait aracın davacıya ait araca çarpması sonucu meydana gelen kazada, karşı araçtaki tuğla cinsi taşınan malın zarar görmesi söz konusudur. Bu nedenle davalı sigorta şirketi teminat kapsamında olan bu zarardan sorumludur. Bu itibarla, davalıya ait aracın çarpması dolayısıyla davacı aracında bulunan emtianın zarar görmesinde 2918 sayılı KTK ve Genel Şartlar uyarınca davalı sigorta şirketinin poliçe limiti kapsamında sorumlu olduğu gözetilmeksizin davalı sigorta yönünden taşınan eşyaya ilişkin zararın teminat dışı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ise de; HMK'nın 353/(1)-b-2. maddesinde yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında karar verileceği belirtilmiş olup, anılan yasal düzenleme uyarınca davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kısmen kabulü ile mahkemece verilen kararın düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/9 Esas - 2025/1407 Karar sayılı ve 15/12/2025 tarihli hükmünün KALDIRILMASINA, HMK 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca KALDIRILAN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE; a)Hükmün aşağıdaki şekilde yeniden tesisine; "1-Davalı ... Turizm İşletmesi - ...hakkındaki davanın HMK m. 114/1-6 ve 115/2 uyarınca reddine, 2- Diğer davalılar yönünden davanın kabulüne, a) 12.500,00-TL taşınan eşya zararının davalı .... (terekesinden) 23.06.2023 tarihinden itibaren, davalı sigorta yönünden 04/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı sigorta şirketi ile davalı ... ve ... (terekesinden) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, b) 7.520,60-TL kazanç kaybı alacağının davalı .... (terekesinden) 23.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," b)(İlk Derece Harcı) Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 1.367,60-TL karar ve ilam harcından peşin ve ıslah harcı olarak alınan 956,62-TL'nin mahsubu ile bakiye 410,98-TL'nin davalı sigorta şirketi ile davalı....(terekesinden) müştereken ve müteselsilen alınarak (davalı sigorta şirketinin 256,59-TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) hazineye gelir kaydına, Harç tahsil müzekkeresinin İlk Derece Mahkemesi Yazı İşleri Müdürü tarafından yazılmasına, c)(İlk Derece Vekalet Ücreti) Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 20.020,60-TL vekalet ücretinin davalı sigorta şirketi ile davalı .... (terekesinden) müştereken ve müteselsilen alınarak (davalı sigorta şirketinin 12.500,00-TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) davacıya verilmesine, d)(İlk Derece Yargılama Gideri) Davacı tarafından harçlar dahil olmak üzere yapılan toplam 18.172,02-TL yargılama giderinin davalı sigorta şirketi ile davalı .... (terekesinden) müştereken ve müteselsilen alınarak (davalı sigorta şirketinin 11.345,82-TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) hazineye gelir kaydına, e)Yatırılan gider avansından artan kısmın talep halinde ve karar kesinleştiğinde ilgilisine İlk Derece Mahkemesince iadesine, 2.Kanun yolu yargılaması nedeniyle; a)İstinaf Harcı: Başvuru yapan davacı tarafından yatırılan 732,00-TL istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde İlk Derece Mahkemesi Yazı İşleri Müdürünce davacıya iadesine, b)İstinaf Yargılama Gideri: Başvuru yapan davacı tarafından tebligat ve e-tebligat masrafı olarak yapılan toplam 310,00-TL istinaf yargılama giderinin davalı sigorta şirketi ile davalı.... (terekesinden) müştereken ve müteselsilen alınarak (davalı sigorta şirketinin 193,55-TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) davacıya verilmesine, c)İstinaf Avukatlık Ücreti: AAÜT uyarınca, Dairemizce dosya üzerinden karar verildiğinden, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 3.İş bu kararın, bilgi mahiyetinde İlk Derece Mahkemesi Yazı İşleri Müdürü tarafından taraflara tebliğine. Dair, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan incelemede KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.05/10/2026

Başkan... Üye... Üye.. Katip.. e-imzalı e-imzalı e-imzalı e-imzalı

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 05/10/2026 Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!