Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2026/415 E. 2026/598 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2026/415
- Karar No
- 2026/598
- Karar Tarihi
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2026/415
KARAR NO: 2026/598
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/10/2025 tarihli D. İş
NUMARASI: 2025/1189 D.İş - 2025/1109 Karar
DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz
Taraflar arasındaki ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle ihtiyati hacze itirazın reddine dair verilen ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
İhtiyati haciz talep eden vekili, talep dilekçesinde özetle; borçlu ... tarafından müvekkili lehine 01.03.2023 tanzim tarihli, 01.05.2025 vade tarihli ve 200.000,00 TL bedelli bir bono tanzim edildiğini, müvekkilinin borçludan senet bedelinin ödenmesini talep etmişse de herhangi bir ödeme alınmadığını, bu aşamada müvekkilli ile borçlu arasında geçen konuşmalardan öğrenildiği kadarıyla borçlunun mal kaçırma ve adres değiştirme ihtimalinin kuvvetle muhtemel olduğunu iddia ederek, mahkemece uygun görülecek teminat karşılığı borçlunun, 200.000,00 TL bono bedeli olan toplam alacağı teminat altına almaya yeterli miktardaki haczi kabil mal varlığı değerlerinin ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince, ihtiyati haciz talebinin değerlendirdiği 07.10.2025 tarihli Değişik İş kararıyla; "...İİK'nun 257. ve sonraki ilgili maddelerinde öngörülen koşulların gerçekleştiği ve bu istemin yerinde bulunduğu belirlendiğinden, İhtiyati haciz talep edenin iddia ettiği yukarıda belirtilen 200.000,00-TL alacak miktarı ile sınırlı olmak üzere borçlunun, taşınır mallarının, taşınmaz mallarının, üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının, İHTİYATEN HACZİNE, İstemde bulunandan nakit yada kesin ve süresiz banka teminat mektubu şeklinde olmak üzere %20 ( 40.000,00 -TL) teminat alınmasına..." karar verilmiştir. Borçlu vekilince, İİK'nın 265.maddesi uyarınca, ihtiyati haciz kararına itiraz edilmiştir. İtiraz eden borçlu vekili, itiraz dilekçesinde özetle; müvekkilinin kanuni ikametgahının ... Mah. ... Sk. NO:... D:...../.... adresi olduğunu, bu nedenle yetkili mahkemenin ..... Mahkemeleri olduğunu, ihtiyati haciz kararı veren İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkisiz olduğunu, müvekkili ile karşı taraf arasında ...... Limited Şirketi devrine ilişkin ticari ilişki kapsamında 200.000 TL bedelli bir bono düzenlendiğini ve müvekkilinin bu borcu 20/01/2022 tarihinde nakden/banka yoluyla tamamen ödediğini, alacaklı tarafın çek bedeli ödendiği halde senedi müvekkiline iade etmediğini, bilahare haksız biçimde işbu bono üzerinde birçok kısmının kendisi tarafından doldurup takibe koyduğunu ve mahkemece alınan ihtiyati haciz kararı uyarınca İstanbul .... İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyası kapsamında müvekkilinin menkul ve gayrimenkul mallarına haciz tatbik ettiğini, söz konusu icra takibine ilişkin itiraz yoluna gidileceğini, söz konusu ihtiyati haciz kararının kabulünün mümkün olmadığını, bono bedelinin tamamen ödenmiş olduğunu, borcun ortadan kalktığını, ihtiyati haciz kararının haksız ve yersiz olduğunu iddia ederek, usule ve esasa ilişkin itirazlarının kabulü ile haksız ve dayanaksız şekilde verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
İlk derece mahkemesi, ihtiyati hacze itirazı değerlendirdiği 13.11.2025 tarihli ek kararıyla; "...Somut olayda itiraz eden tarafından ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı itiraz edilmiş olup, bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun yerleşim yerinde bononun keşide yerinde veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 776/1-d maddesine göre ödeme yeri bononun zorunlu unsurlarındandır. TTK'nın 777/3. maddesinde açıklık bulunmadığı takdirde senedin düzenlendiği yerin, ödeme yeri ve aynı zamanda düzenleyenin yerleşim yeri sayılacağı düzenlenmiş olup, TTK'nun 777/4.maddesi uyarınca düzenleme yeri bulunmayan bononun keşidecinin ünvanının yanında yer alan adreste düzenlendiği kabul edilir. İhtiyati hacze konu bonoda düzenleme yeri .... olup, Mahkememizin ihtiyati haciz konusunda yetkili olduğu anlaşılmıştır. Ödeme dekontunda ise bu senede dair ödeme yapıldığı açıkça belli olmadığından borcun sona erdiğine kanaat edilmemiş, davalı tarafın ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiş..." ihtiyati hacze itirazın reddine karar vermiştir. Bu ek kararına karşı, ihtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;
Mahkemece bahse konu bononun düzenleme yerinin Pendik olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkili olduğunun kabul edildiğini, İİK 50 ve 258 maddeleri gereğince yetki kurallarının uygulanacağını, müvekkilinin ikametgahının Bandırma Balıkesir olduğunu, ret kararının yanlış olduğunu, bono bedelinin 20.01.2022 tarihinde tamamen ödendiğini, banka dekontlarının mevcut olduğunu, mahkeme tarafından senet numarasının dekontta yazmadığı gerekçesiyle borcun sona erdiğinin kabul edilmediğini, oysa ispatın kesin ispat olmadığını, yaklaşık ispatın geçerli olduğunu, karşı tarafın bedeli tamamen ödenen senedi iade etmediğini, sonradan tek taraflı doldurmak suretiyle icra takibine koyduğunu, ikinci kez tahsil yoluna gittiğini, kötü niyetli takip olduğunu, haciz kararının müvekkilinin banka hesaplarına uygulandığını, ticari hayatın durma noktasına geldiğini iddia ederek, ek kararın kaldırılmasını ve ayrıca müvekkili aleyhine tesis edilen ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Talep, İİK'nın 265. maddesi uyarınca ihtiyati hacze itiraza ilişkindir. İlk derece mahkemesince itirazın reddine dair verilen ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilince, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.Talep eden vekili tarafından, 01.03.2023 keşide tarihli 01.05.2023 vade tarihli nakden ibareli 200.000,00 TL bedelli bonoya yönelik ihtiyati haciz talebinde bulunulmuştur. Bonoda, keşidece karşı taraftır. Bono üzerinde İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkisinin kabul edildiği belirtilmiştir. Bononun düzenleme yeri İstanbul Pendik ilçesi, borçlunun ikametgah adresi ise Bandırma olarak belirtilmiştir. İİK'nın 258. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkeme, İİK'nın 50. maddesine göre belirlenir. Anılan 50. madde ise HMK'da mahkemelerin yetkisini düzenleyen kurallara atıf yapmaktadır. Buna göre, ihtiyati hacizde yetkili mahkeme, HMK'nın mahkemelerin yetkisine dair hükümleri kıyas yoluyla uygulanmak suretiyle belirlenir. Ayrıca, takip dayanağı akdin yapıldığı yer icra dairesi de yetkilidir.Buna göre, bonoya dayalı takip, genel yetkili yer olan borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesinde (HMK. 6.md.), bonoda öngörülen ödeme yerinde (TTK'nın 777/3. maddesine göre ödeme yeri gösterilmeyen bonoda, ödeme yeri olarak tanzim yeri kabul edilir) ve ayrıca İİK'nın 50/1. maddesi uyarınca bononun tanzim edildiği yerdeki icra dairesinde yapılabilir. Bu yer mahkemelerinde ihtiyati haciz talep edilebilir. Somut olayda, bononun tanzim yeri, İstanbul.... ilçesidir. Bonoda İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğu belirtilmiş ise de HMK'nın 17. maddesi uyarınca yetki sözleşmesi, ancak tacirler ve kamu tüzel kişileri arasında yapılabileceğinden ve gerçek kişi olan alacaklı lehtarın tacir olduğuna ilişkin bir belge dosyada bulunmadığından, söz konusu yetki sözleşmesinin geçerli olmadığı değerlendirilmiştir. Esas yargılamada tacir olduğunun anlaşılması hâlinde bu durum sonuca etkili değildir, zira bononun tanzim yerine göre mahkeme yetkilidir. Bu durumda, bononun tanzim edildiği İstanbul.... ilçesinin bağlı olduğu İstanbul Anadolu Mahkemeleri yetkili olduğundan, borçlunun yetkiye dair itiraz ve istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.İhtiyati hacze itiraz nedenleri İİK'nın 265. maddesinde düzenlenmiş olup, "Borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir." Borçlu tarafından bono bedelinin ödendiğine yönelik 20.01.2022 tarihli banka dekontu ibraz edilmiştir. Ancak bononun keşide ve vade tarihi 2023 yılına aittir. Diğer taraftan, bononun alacaklı tarafından sonradan düzenlendiği, ödemeye rağmen teslim edilmediği yönündeki savunmalar, esas bakımından yapılacak bir yargılamada iddia veya savunma olarak ileri sürülebilecektir. Bu tür bir savunmanın, Yasa'da sınırlı olarak sayılan ihtiyati hacze itiraz nedenleri arasında yer almadığı açıktır. Bu nedenle borçlu vekilinin yetki ve borca yönelik itirazlarının reddine dair verilen ek kararda bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, İİK'nın 265/son ve HMK'nın 353/1.b.1 maddeleri uyarınca dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine,
2-İhtiyati hacze itiraz eden borçlu tarafından yatırılan istinaf harçlarının Hazineye gelir kaydına,
3-İhtiyati hacze itiraz eden borçlu tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;
HMK'nın 353/1.b.1 ve 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.02.04.2026