Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1588 E. 2026/1809 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2026/1588 Esas

KARAR NO:2026/1809 Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ:(Kapatılan)Küçükçekmece Asliye Ticaret Mahkemesi

NUMARASI:2026/415 Esas- 2026/347 Karar

TARİH:16/06/2026

DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi

KARAR TARİHİ:08/10/2026

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... İstanbul adresinde faaliyet gösteren davacı müvekkili şirketin hisse devri için pay devrine ihtiyaç duyulduğunu, ancak pay defterinin tüm aramalara rağmen arşivde bulunmadığının tespit edildiğini, defterin bulunması için 10 gün süreyle şirket içinde tüm odalar, arşiv alanı, kilitli dolaplar, muhasebe birimi, yönetim birimi ve dışarıdaki muhasebeci/SMMM ofisi nezdinde araştırma yapıldığını ancak deftere ulaşılamadığını, işbu talebin, TTK m.82/7 uyarınca zıya öğrenme tarihinden itibaren 30 gün içerisinde yasal süresi içinde yapıldığını, pay defterinin, niteliği gereği şirket ortaklık yapısının ve pay sahipliği kayıtlarının temel dayanağı olduğunu, davacı şirketin bu defterin korunması için gerekli özeni gösterdiğini, defteri kilitli dolapta/erişim yetkisi sınırlandırılmış alanda sakladığını, ancak tüm bu önlemlere rağmen, yukarıda açıklanan ve şirketin kontrolü dışında gelişen kayıp sebebiyle pay defterinin zayi olduğunu, davacı müvekkili şirketin zıya olayında kusuru bulunmadığını, pay defterinin, pay sahipliği kayıtlarının takibi, pay devri süreçleri, ortaklık yapısının ispatı, genel kurul ve sermaye işlemlerinin sağlıklı yürütülmesi bakımından zorunlu olduğunu, pay defterinin zayi olması nedeniyle; pay devri ve pay sahipliği kayıtlarının güncellenmesinin, ortaklara ilişkin kayıtların sağlıklı tutulmasının, ticaret sicili süreçleri ve olası uyuşmazlıklarda ispatın, denetim ve resmi makamlar nezdinde ibraz yükümlülüklerinin fiilen sekteye uğrayabileceğini, davacı müvekkili şirket açısından telafisi güç sonuçlar doğabileceğini, 6102 sayılı TTK m.82/7 hükmü uyarınca zayi belgesinin, zayi olan defterin yerine yenisinin usulünce tasdiki ve şirket içi kayıtların yeniden oluşturulabilmesi için gerekli olup; ayrıca ileride “ibrazdan kaçınma” gibi ağır değerlendirmelerle karşılaşılmaması açısından zorunlu bir hukuki koruma olduğunu beyanla müvekkili şirketin ticari defterlerinden pay defterinin kayıp nedeniyle zayi olduğunun tespitine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 82/7. maddesi uyarınca davacı müvekkili şirket adına “Zayi Belgesi” verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:Mahkemece; davanın Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi talebine ilişkin olduğu, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler için zayi belgesi verilebilmesinin, defter ve belgelerinin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunmasına, ayrıca zıyanın, tacirin iradesi dışında bir durum nedeniyle meydana gelmiş olmasına bağlı olduğu, davacının tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlü olduğu gibi, tacir olması nedeniyle basiretli davranma yükümlülüğünün de bulunduğu, Yargıtay'ın bu husustaki yerleşik kararlarına göre, zayi belgesi verilmesi için tacirin kendisine kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların gerektiği, tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi, ayrıca defter ve belgelerini şirket merkezinde bulundurması ve koruması için gerekli tedbirleri alması gerektiği, somut olayda davacı şirkete ait pay defterinin şirkette ve muhasebeci/SMMM ofisinde yapılan tüm aramalara bulunamadığının ileri sürüldüğü, davacı vekilinin 16/06/2026 tarihli duruşmadaki beyanlarına göre şirket veya muhasebecinin ofisinde hırsızlık hadisesine veya başka bir mücbir sebebe rastlanmadığının anlaşıldığı, 6102 sayılı TTK 82/7. maddesine göre, zayi iddiasının samimi ve inandırıcı olması, hayatın mutad cereyanına açıkça aykırı düşmemesi, mücbir bir sebebin olması, davacının basiretli bir tacir gibi dikkat ve özeni göstermesi gerektiği; ne var ki zayi belgesi verilmesi talebine konu defterlerin herhangi bir mücbir sebep söz konusu olmaksızın kaybolduğu, bu durumda defterlerin muhafazasında gerekli dikkat ve özenin gösterildiğinden söz edilemeyeceği, davacının yeterli muhafaza tedbirlerini almayarak kusurlu davrandığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DAVACI VEKİLİNCE İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ;Yerel mahkeme kararının çelişkili olduğu, Mahkemece, TTK m.82/7'de sayılan yangın, su baskını, deprem veya hırsızlık gibi mücbir sebep hallerinin sınırlayıcı (tahdidi) olmadığı kabul edilmesine rağmen, somut olayda bu spesifik hallerden biri olmadığı için davanın reddedildiği, müvekkili şirketin basiretli bir tacir gibi davranarak defteri kilitli dolaplarda muhafaza ettiği, pay devri işlemi sırasında kaybın fark edilmesi üzerine şirket içi birimlerde ve mali müşavir ofisinde on gün boyunca kapsamlı aramalar yaptığı, yasal otuz günlük süre içinde başvurduğu ve kaybın tamamen tacirin iradesi ile kusuru dışında geliştiği, ayrıca, kararda bahsedilen vergi dairesi borcunun zayi belgesi verilmesi şartlarıyla hukuken hiçbir ilgisinin bulunmadığı, zayi iddiasının samimi ve hayatın olağan akışına uygun olması hasebiyle hukuka aykırı yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiğine ilişkindir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir. Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün (01/07/2022 Tarihli 7417 sayılı Kanun ile değişik) içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir.Yukarıdaki düzenleme uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler için zayi belgesi verilebilmesi, tacirin defter ve belgelerinin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunmasına, ayrıca zıyanın, tacirin iradesi dışında bir durum nedeniyle meydana gelmiş olmasına bağlıdır. Somut olayda; davacının dava dilekçesinde pay defterini kaybettiğini iddia ettiği, buna göre pay defteri TTK'nın 82/7. maddesinde sayılan bir sebeple zayi olmadığı gibi davacının pay defterini özenle saklamayarak zayi neticesine kusuru ile sebep olduğu anlaşılmış, bu minvalde Mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun bulunmuş, kararda kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcı istinaf eden tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, yatırılan harcın hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına,

5-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 08/10/2026 tarihinde HMK'nın 362/1-ç maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.