Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1972 E. 2026/2015 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2026/1972

KARAR NO : 2026/2015

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 23. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 03/09/2026

NUMARASI : 2026/2486 Esas - 2026/31 Karar

DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/11/2026

Dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün talep eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP: Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Anonim Şirketi'nin Ümraniye Vergi Dairesi Müdürlüğü nezdinde ... vergi kimlik numarasıyla kayıtlı olduğunu, gayrimenkul acenteleri faaliyetleri alanında iştigal ettiğini, Müvekkili şirketin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) kapsamında tacir sıfatına haiz olduğunu, kanunen tutmak ve muhafaza etmekle yükümlü olduğu defterleri usulünce tanzim ve tasdik ettirdiğini, 6102 sayılı TTK’nın 64/4. maddesi uyarınca yönetim kurulu karar defterlerinin ticari defterler arasında yer aldığını, Müvekkili şirketin ticari faaliyetlerinin ve kurumsal kararları kapsamında kullanılan Yönetim Kurulu Karar Defteri, şirket merkezinde muhafaza edilmekteyken müvekkili şirketin ve yetkililerinin iradesi dışında, elde olmayan sebeplerle kaybolduğunu ve zayi olduğunu, Durumun fark edilmesi üzerine şirket kayıtlarında, arşivinde ve merkez adresinde yapılan tüm kapsamlı aramalara rağmen deftere ulaşılamadığını, Müvekkili şirketin ticari defter ve kayıtlarının muhafazası konusunda basiretli bir tacir gibi hareket ederek gerekli tüm dikkat, ihtimam ve özeni gösterdiğini, Zıya durumunun tamamen müvekkilinin kontrolü ve iradesi dışında meydana geldiğini, Defterin zayi olduğunun anlaşılması akabinde işbu başvurunun, kanunun öngördüğü 30 günlük yasal hak düşürücü süre içerisinde başvuru yapıldığını, Müvekkili şirketin ticari ve kurumsal işleyişine mevzuata uygun şekilde devam edebilmesi, noter nezdinde yeni defter açılış ve tasdik işlemlerini icra edebilmesi için mahkemeden zayi belgesi verilmesinin zorunluluk arz ettiğini, bu nedenlerle Müvekkili ... Anonim Şirketi'ne ait Yönetim Kurulu Karar Defteri'nin İrade Dışı Zayi Olduğunun Tespitine ve TTK m. 82/7 gereğince müvekkili şirket adına Zayi Belgesi Verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "..Zayi belgesi talebi çekişmesiz yargı işi olduğundan, 6100 sayılı HMK' nın 385/2. maddesi uyarınca, çekişmesiz yargı işlerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça resen araştırma ilkesi geçerlidir (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 19.12.2024 Tarih ve 2024/1329 E. - 2024/1922 K. sayılı ilamı). Somut olayda; Talep edenin ticari defterlerinin güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, basiretli bir tacir gibi gerekli güvenlik önlemlerini aldığını ispat etmesi gerekmektedir. Dosya kapsamından talebe konu Yönetim Kurulu Karar Defterinin yangın, hırsızlık, yer sarsıntısı, sel vb. gibi durumlardan ötürü zayi olmadığı, talep edenin kendi kusuruyla ticari defterinin kaybolduğu, bu sebeple ilgilinin yönetim kurulu karar defterinin iradesi dışında, elde olmayan sebeplerle kaybolup zayi olduğuna dair somut bir vakıa ileri sürmediği tüm dosya kapsamı doğrultusunda yasal şartlarını taşımayan davanın reddine," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Talep eden vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesince dosya üzerinden yapılan yüzeysel değerlendirme ile resen araştırma ilkesinin gözardı edildiğini, davacı şirketin, tasarruf finansman faaliyetleri yürütmekte iken Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu'nun (BDDK) intibak ve tasfiye süreçleri kapsamına girdiğini, BDDK kararları doğrultusunda, Kadıköy 13. Noterliği nezdinde tanzim edilen 14.09.2021 tarih ve ... no’lu Yönetim Kurulu Kararı ile; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136 ila 158. maddeleri çerçevesinde ... A.Ş. ile devrolma şeklinde birleşme kararı alındığını, birleşme ve intibak süreçlerine konu edilen bir kısım evrak ve şirket defterlerinin, şirket yetkilisinin kontrolünde bulunduğu bir dönemde, 06 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli meydana gelen ve Adıyaman ilini de doğrudan yıkan büyük deprem afeti yaşandığını, meydana gelen yer sarsıntısı sonucunda şirket yetkilisinin Adıyaman’daki iş yerinin tamamen yıkıldığını ve binanın yerle bir olarak enkaz haline geldiğini, bu durumun olağanüstü bir mücbir sebep olduğunu ve hiçbir basiretli tacirin kendi imkanlarıyla önüne geçemeyeceği dışsal bir afet olduğunu, bu durumun resmi kayıtlarla sabit olduğunu, Adıyaman Valiliği İl İdare Kurulu’nun 03.08.2023 tarihli ve 2000 sayılı kararı ile de anılan adresteki yapının deprem felaketi sebebiyle tamamen yıkık durumda olduğu ve kağıt ortamındaki evrak ve defterlerin enkaz altında kalarak zayi olduğunun resmi olarak hükme bağlanarak zayi belgesi tanzim edildiğini, ilk derece mahkemesi gerekçesinde; aranan afet şartlarının somutlaşmadığını ve defterin tacirin kendi kusuruyla kaybolduğunu ileri sürdüğünü, ancak yerleşik içtihatlar uyarınca TTK m. 82/7 hükmünde zikredilen afet hallerinin sınırlı sayıda olmadığını, tacirin iradesi dışında ve engelleyemeyeceği olaylar neticesinde meydana gelen tüm zıya hallerini kapsadığını, İlk derece mahkemesinin talep dilekçesindeki açıklamalarla yetinip hiçbir araştırma yapmadan, tarafa izahat imkanı tanımadan ve delil toplamadan karar vererek usul hükümlerini açıkça çiğnediğini, somut olayda ilk derece mahkemesinin hakimin davayı aydınlatma ödevini yerine getirmediğini, birleşme işlemlerine ve deprem felaketine dayanan mücbir sebep olgularını araştırmadığını, zıya olayının niteliğini açıklattırmadan ve dosya üzerinden peşin bir kusur atfıyla hüküm kurduğunu beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, Yönetim Kurulu karar defteri için TTK’nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE : Talep, TTK’nun 82/7 maddesi uyarınca zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile talebin reddine karar vermiş, karara karşı talep eden vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir.Anılan yasa maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektiren zayi olma durumları sınırlı şekilde sayılmamış ise de zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.

Başka bir ifadeyle, tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

Ancak somut olayda davacı şirketin talebe konu yönetim kurulu karar defterinin elde olmayan sebeplerle kaybolması nedeniyle zayi olduğu iddiasıyla zayi kararı verilmesi verilmesi talep edilmiş olup, talep eden ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özen göstermediği gibi ileri sürülen hususlar TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesinin gerektirir hallerden de değildir.

Talep eden vekili ilk defa istinaf aşamasında talebine konu defterin 06/02/2023 tarihinde birleşme süreci ve fiziki evrakların nakli üzerine Adıyaman'da meydana gelen deprem nedeniyle zayi olduğu ileri sürülmüş ise de; şirket merkezinin İstanbul /Ümraniye de bulunup defterin şirket merkezi dışında saklanmasını gerektirecek haklı bir sebep ispat edilemediği gibi birleşme kararı alındığı iddia edilen şirketin kağıt ortamındaki yazılı belgelerine ulaşılamadığına ve zayii olduğuna ilişkin 03/08/2023 tarihinde idare kurulu kararı alındığı anlaşılmaktadır. Talep edenin basiretli bir tacir olarak üzerinden üç yılı aşkın süre geçen depremde defterin zayi olduğu iddiasıyyla zayi belgesi verilmesi talebinin hak düşürücü sürede olmadığının kabulü gerekir.

Bu hale göre yönetim kurulu karar defteri yönünden zayi belgesi verilmesi koşulları oluşmadığından mahkemece talebin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle HMK 'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda talep edeninin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir

KARAR:Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf karar harcı başlangıçta peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3-İstinaf yasa yoluna başvuran talep eden tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 09/11/2026