Bölge Adliye Mahkemesi 2026/15 E. 2026/19 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

69. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2026/15

KARAR NO : 2026/19

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: (Kapatılan) Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ: 03/10/2022

NUMARASI : 2022/220 Esas, 2022/918 Karar

DAVA: İtirazın İptali (Fuar Katılım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 01/10/2026

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından ...Merkezi’nde 9–17 Ekim 2021 tarihlerinde düzenleneceği bildirilen ... (Denizde) fuarına katılmak üzere taraflar arasında bir anlaşma formu düzenlendiğini, denizcilik sektöründe faaliyet gösteren müvekkilinin kendisine ait bir tekneyi denizde gerçekleştirilecek fuarda sergilemek ve ilgililerin incelemesine sunmak üzere katılım sağlamayı, bunun karşılığında 15.994,00 TL ödemeyi üstlendiğini, davalının katılım bedelinin fuardan önce ödenmesini istemesi üzerine davacının 15.994,00 TL’nin tamamını 08.09.2021 tarihinde davalının Denizbank A.Ş. nezdindeki hesaba nakden ve peşin ödediğini, davacının fuar tarihine göre hazırlık ve planlama yaptığını, ancak 9–17 Ekim 2021 tarihlerinde fuarın gerçekleştirilmediğini ve davalının fuarın yapılmayacağı konusunda kendisine önceden herhangi bir bildirimde bulunmadığını, fuarın iptal edildiğini fuar tarihinden çok kısa süre önce sözlü olarak öğrendiğini, müvekkilinin fuarın gerçekleşmemesi üzerine davalıdan bilgi ve ödediği bedelin iadesini istediğini, bu taleplerinin yanıtsız bırakıldığını ve dilekçe tarihi itibarıyla da taraflar arasında iletişim kurulmadığını, davacının bilgi ve iade taleplerini içeren e-postalarının yanıtsız bırakıldığını, fuarın yeterli katılımcı sayısına ulaşılamaması nedeniyle ertelendiği bilgisini ise iletişim girişimlerinden birkaç ay sonra edinebildiğini, yeni fuar tarihinin müvekkiline bildirilmediğini ve belirsizliğin dilekçe tarihi itibarıyla sürdüğünü, davalının internet sitesinde ... adıyla bazı fuar duyuruları ve erteleme bilgileri bulunmakla birlikte, bu duyuruların kara fuarlarına ilişkin olduğunu, tarafların anlaşmasına ve ödemeye konu fuarın ise teknelerin denizde sergilenmesini amaçladığını, anlaşma formunda fuarın “... (Denizde–on the sea)” olarak belirtildiğini ve ...’da yapılacağının gösterildiğini, davalının internet sitesinde bu nitelikteki fuarın iptaline veya ertelenmesine ilişkin açık bir bilgi bulunmadığını, müvekkilinden davalının internet sitesini sürekli takip etmesinin beklenemeyeceğini, ayrıca denizde gerçekleştirilecek fuarın kapasitesinin kısa sürede dolabileceğini ve davacının ödediği bedelle aynı nitelikteki başka bir fuara katılma olanağının belirsiz olduğunu, müvekkilinden hangi fuara katılabileceğinin belirlenmesinin tamamen davalının takdirine bırakılmasının kabul edilemeyeceğini, fuara ne zaman katılacağının belirsiz kalması nedeniyle sözleşme ilişkisinin sona erdirdiğini ve ödediği bedelin iadesi gerektiğini, müvekkilinin katılım bedeli olan 15.994,00 TL’nin iadesi ve faizinin tahsili amacıyla Bakırköy 2. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında ilamsız takip başlattığını, davalının herhangi bir gerekçe göstermeden takibe itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, takibe yapılan itiraz nedeniyle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesi kapsamında zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, ancak görüşmelerin anlaşma sağlanamadan sona erdiğini, anlaşmaya konu fuarın ...’da yapılacağının kararlaştırılması nedeniyle Bakırköy Mahkemeleri İle İcra Dairelerinin yetkili olduğunu ve davalının yetki itirazının reddi gerektiğini belirterek davanın kabulü ile Bakırköy 2. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalini ile takibin devamına, davalı aleyhine %40’tan az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı iddiasının aksine... fuarının iptal edilmediğini, pandemi döneminde alınan kararlar ve yayımlanan genelgeler nedeniyle ertelendiğini, fuarın ağırlıklı olarak yabancı katılımcıların yer aldığı uluslararası bir organizasyon olduğunu, ... Derneğinin 23.12.2020 tarihli noter ihtarıyla, yabancı ziyaretçilerin pandemi nedeniyle fuara katılamayacağı gerekçesiyle erteleme talep ettiğini, ertelemenin sektörün ortak iradesine dayandığını ve pandeminin sözleşmenin ifası bakımından mücbir sebep oluşturduğunu, Fuarın önce 19–27 Şubat 2022, pandeminin sürmesi üzerine de 17–24 Aralık 2022 tarihlerine ertelendiğini ve iptalinin söz konusu olmadığını, müvekkilinin fuar alanı kiralaması, reklam, personel, teknik hizmetler ve izinler için önceden harcama yaptığını, katılım ücretlerinin iadesinin organizasyonu ağır zarara uğratacağını, uyuşmazlıkta tarafların menfaatlerinin dengelenmesi gerektiğini, pandemi nedeniyle Düsseldorf ve Nor-Shipping fuarlarının da ertelendiğini veya iptal edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı ile davalı arasında 18-22 Mayıs 2021 tarihleri arasında ...'da düzenlenecek olan 26. İstanbul ... Fuarı için fuar katılım sözleşmesi yapılmış ise de, Covid-19 pandemisinin 2. Dalgası kapsamında fuarın yapılıp yapılmayacağı hususunun belirsiz hale geldiği, fuarın ertelendiği, belirtilen tarihlerde ifası konusunda borçlunun sorumlu tutulamayacağı, davalı tarafın fuarın iptal edilmeyip ertelendiğini, kısmi ifa imkansızlığının bulunmadığını iddia ettiği, her ne kadar imkansızlık geçici nitelikte olup, kural olarak borcun sona ermesine neden olmaz ise de, bu hususta tarafların farazi iradelerinin esas alınması gerektiği, ifanın muayyen bir zamanda yapılacak olması veya ifa zamanının alacaklı için önem taşıdığı hallerde borcun sona ermesi sonucunu doğurduğunun kabul edilmesi gerektiği, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 136. maddesinde de belirtildiği üzere karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde imkânsızlık sebebiyle borçtan kurtulan borçlunun, karşı taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle yükümlü olduğu, tarafların fuar katılım sözleşmesi kapsamında ...Merkezi’nde 09-17 Ekim 2021 tarihinde düzenlenecek fuar konusunda sözleşme imzaladığı, ancak söz konusu sözleşme kapsamında kararlaştırılan fuarın davalı tarafça covid 19 pandemisi sebebiyle gerçekleştirilmediği ve ertelendiği, ancak davalı tarafça yeni fuar tarihinin davacı ile müzakere edilmediği, Covid 19 pandemisi sebebiyle dünya genelinde ve ülkemizde tüm etkinliklerin kısıtlandığı, davalının da kararlaştırılan tarihte edimini elinde olmayan sebeplerle yerine getiremediği, bu hususlarda taraflar arasında ihtilaf olmadığı, ancak davacı tarafın 09-17 Ekim 2021 tarihlerinde gerçekleşecek olan fuara katılım için davalı ile sözleşme imzaladığı ve bu nedenle yukarıda belirtilen yasal mevzuat gereği davacının kendisi ile müzakere edilmeden farklı bir tarihte aynı ülkede veya başka bir ülkede düzenlenecek fuara katılmaya zorlanmasının kabul edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, davacının sözleşmede belirtilen tarihlerde yapılmayan fuara ilişkin ödenen bedelin iadesini talep etmekte hukuken haklı olduğu, davalıyı temerrüde düşürecek usulüne uygun bir ihtar olmadığı, davalıya ödenen toplam miktarın 15.994,00 TL olduğu, gerek icra aşamasında gerekse yargılama aşamasında söz konusu borcun ödenmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile Bakırköy 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 15.994,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak likid olduğundan 15.994,00 TL'nin %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; ilk derece mahkemesinin gerekçeli kararında, taraflar arasındaki sözleşmeyi 18–22 Mayıs 2021 tarihlerinde düzenlenecek 26. İstanbul Uluslararası ... Fuarı’na ilişkin bir sözleşme olarak nitelendirdiğini, oysa uyuşmazlığın... fuarına ilişkin olduğunu, bu maddi hatanın mahkemenin dava konusu fuarı incelemediğini gösterdiğini, davacının fuarın iptal edildiğini ileri sürmesine karşın fuarın iptal edilmediğini, müvekkilinin fuarı gerçekleştirme edimini yerine getireceğini ve organizasyonun davacıya bildirilen yerde yapılacağını, söz konusu organizasyonun ağırlıklı olarak yabancı katılımcıların yer aldığı uluslararası bir fuar olduğunu, pandemi döneminde devletin aldığı kararlar ve yayımlanan genelgeler nedeniyle fuarı ertelemek zorunda kaldığını, yabancı ziyaretçilerin katılamayacak olması sebebiyle erteleme talebinin katılımcılardan ve sektörden de geldiğini, davacının dava dilekçesi eklerinde de yer alan...Derneği tarafından İstanbul 12. Noterliğinin 23.12.2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle gönderilen talebin, erteleme isteğinin sektörden kaynaklandığını gösterdiğini, Covid-19 pandemisinin dünya genelinde yaşamı ve ticari faaliyetleri olumsuz etkilediğini, sözleşme bakımından mücbir sebep oluşturduğunu ve erteleme konusunda sektörün ortak iradesinin bulunduğunu, fuarın önce 19–27 Şubat 2022, pandeminin sürmesi üzerine 17–24 Aralık 2022 tarihlerine ertelendiğini, iptal edilmediğini, müvekkilinin fuarı gerçekleştirebilmek için alanı en az bir yıl önceden kiraladığını, reklam ajanslarıyla, personelle, ses ve görüntü sistemleri ile temizlik şirketleriyle anlaşmalar yaptığını, organizasyon için milyonlarca lira harcadığını ve Ticaret Bakanlığı, ..., belediye ile ilgili diğer kurum ve kuruluşlardan gerekli izinleri aldığını, fuarın pandemi nedeniyle yapılamamasının müvekkilini de telafisi güç zararlara uğrattığını, buna rağmen fuarın müvekkilinin menfaati için yapılmamış gibi gösterilerek müvekkiline kusur ve kötü niyet yüklenemeyeceğini, tarafların menfaatleri arasında denge kurulması gerektiğini, fuar yeri kirası ve diğer organizasyon giderleri aylar öncesinden ödenmişken, ertelenen fuarlar nedeniyle davacıya ve diğer katılımcılara katılım bedellerinin iadesinin müvekkilini mali bakımdan ağır bir duruma düşüreceğini, pandemi nedeniyle fuarların ertelenmesinin dünya genelinde görüldüğünü, Avrupa’daki önemli sektörel fuarlardan ... organizasyonunun ... varyantına karşı alınan önlemler üzerine iptal edildiğini ve önceki yıl da yapılamadığını, ... fuarının ertelendiğini ve ... fuarının çevrim içi yapılacağının duyurulduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususları da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde;

Dava, fuar katılım bedelinin iadesi için başlatılan ilamsız takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne, itirazın 15.994,00 TL asıl alacak yönünden iptaline, takibin bu tutar üzerinden devamına ve davacı lehine asıl alacağın %20’si oranında icra inkâr tazminatına karar verilmiştir. Karar, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Bakırköy 2. İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyası incelendiğinde; alacaklı...Ltd. Şti. tarafından borçlu ... A.Ş. aleyhine, gerçekleşmeyen fuar için ödenen katılım bedelinin iadesi amacıyla 15.994,00 TL asıl alacak ve 08.09.2021 tarihinden itibaren hesaplanan 268,17 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 16.262,17 TL üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, asıl alacak için yıllık %9 yasal faiz talep edildiği, 18.11.2021 tarihli ödeme emrinin borçluya 22.11.2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun süresinde borcun tamamına, faize, ferilerine ve Bakırköy İcra Dairesinin yetkisine itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durduğu, itirazın alkacaklıya tebliğ edildiğine dair bir tebligat parçasına dosyada rastlanılmadığından eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Dosyaya sunulan fuar katılım formunda, ... Ltd. Şti.nin ... A.Ş. tarafından 9–17 Ekim 2021 tarihlerinde düzenlenecek Boat Show fuarına katılımı ve 15.994,00 TL toplam bedel konusunda anlaştıkları, 08.09.2021 tarihli banka dekontu ile bu tutarın davacı tarafından davalının hesabına gönderildiği, davacının 04.10.2021 tarihli e-postasında ise fuarın iptal edildiği bilgisi alındığı belirtilerek ödenen bedelin iadesinin istediği, aksi hâlde hukuki yollara başvuracağının bildirildiği görülmektedir.

Davalı tarafından dosyaya sunulan, ... Derneğinin ... A.Ş.’ye gönderdiği 23.12.2020 tarihli noter ihtarnamesinde; dernek ile davalı arasındaki 29.05.2018 tarihli ana sözleşme ve 20.08.2020 tarihli ek sözleşme kapsamında Şubat 2021’de ...’da düzenlenmesi planlanan 16. Avrasya Boat Show fuarına ilişkin olarak, pandemi tedbirleri, yurt dışı seyahat kısıtlamaları ve katılımcıların tedarik güçlükleri gerekçe gösterilerek fuarın 19–27 Şubat 2022 tarihlerine ertelenmesinin istendiği, ihtarnamede ayrıca davalıdan kararın tebliğinden itibaren beş gün içinde yazılı olarak bildirmesinin ve erteleme kabul edilirse yapılan harcamalara ilişkin belge ve rapor sunmasının talep edildiği anlaşılmaktadır.

1-Davacının davalıya gönderdiği 04.10.2021 tarihli e-posta içeriği incelendiğinde, davacı tarafından fuarın yapılamayacağı bilgisinin alındığı belirtilerek ödenen bedelin iadesinin istediği anlaşılmaktadır. Ancak e-postanın içeriği, bu haliyle fuarın iptal sebebini veya davalının önerdiği başka bir fuarın sözleşmedeki edimle aynı olduğunu tek başına ispatlayan bir durum değildir.

Davalı ihtarnamesinin içeriği incelendiğinde ise; bu ihtarın davacının katılacağı Ekim 2021 tarihli ... deniz fuarının ertelendiğini, bu fuar için yeni bir tarih belirlendiğini veya davacıya bildirim yapıldığını tek başına göstermediği anlaşılmıştır. Davalının işaret ettiği 17–24 Aralık 2022 tarihli fuarın da sözleşmede kararlaştırılan deniz fuarıyla aynı yer ve nitelikte olduğu dosya kapsamıyla ortaya konulamamıştır. Başka ülkelerdeki fuarlara ilişkin haber ve duyurular ise, pandeminin sektöre etkisini gösterebilirse de somut sözleşmenin kapsamı ile davacıya karşı üstlenilen edimin yerine getirildiğini ispata yarar bir husus değildir.

Eldeki uyuşmazlıkta davalı, hem bedeli muhafaza etmesine imkân veren bir erteleme hükmünün taraflar arasındaki sözleşmede bulunduğunu hem de kararlaştırılan deniz fuarına karşılık gelen belirli bir ifa imkânını davacıya sağladığını ispatlayamamıştır. Öte yandan, dosyada davalıya fuarı erteleme yetkisi veren bu yönde bir sözleşme hükmü bulunduğu da ispatlanamadığından gerçekleşmeyen belirli fuar için alınan bedelin süresiz olarak davalıda kalması uygun olmayacaktır.

Sonuç olarak, dosyaya sunulan sözleşme kapsamında davalının fuarı erteleyebileceğine dair bir hüküm bulunmadığından ve sözleşmeye konu deniz fuarının başka bir tarihte aynı edim olarak davalıya sunulduğu ispatlanamadığından, ödenen 15.994,00 TL’nin davacıya iadesi yönündeki ilk derece mahkemesi kararı yerindedir. Öte yandan, mahkemece, tutarı katılım formu ve ödeme belgesiyle belirlenebilen asıl alacağa yapılan itiraz nedeniyle davalı aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesi de yerinde görülmüştür.

2-İlk derece mahkemesi gerekçesinin bir bölümünde, 26. İstanbul Uluslararası ... Fuarı’ndan söz edilmesi, dava konusu fuara ilişkin olmayan açık bir maddi hatadır. Bununla birlikte hükme esas alınan katılım bedeli ile kararın devamında değerlendirilen tarafların ticari ilişkisi eldeki dosyada dava konusu ile uyumludur. Bu belirlemeye göre, davalının bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-(Kapatılan) Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/220 Esas, 2022/918 Karar sayılı ve 03/10/2022 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE,

2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin olarak yatırılan 273,13 TL harcın mahsubu ile bakiye 458,87 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi ile aynı Kanunun 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oybirliği ile karar verildi. 01/10/2026