Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1280 E. 2026/1384 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2026/1280 KARAR NO : 2026/1384 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 09/11/2023 NUMARASI : 2016/485 E. - 2023/143 K.

DAVANIN KONUSU : Marka Tescilinden Doğan Haklara Tecavüz ve Haksız Rekabetin Ref'i ile Maddi ve Manevi Tazminat

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 09/11/2023 Tarih ve 2016/485 Esas - 2023/143 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekillerince istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davacı vekili asıl dava dilekçesinde, 2006/01053 sayılı "..." ibareli markanın sahibi olan müvekkilinin, bu marka altında güneş gözlüğü sektöründe faaliyet gösterdiğini, yoğun reklam ve tanıtım çalışmaları ile markaya tanınmışlık kazandırdığını, davalı ...San. Ltd. Şti.'nin müvekkilinin markasını güneş gözlükleri emtiasında kullandığı yönünde gelen duyum üzerine, Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2016/28 D.İş sayısı ile yapılan tespitte davalı şirketin ... ve ...'de bulunan mağazalarında müvekkiline ait orijinal ürünlerin yanı sıra, taklit ürünlerin de satışını yaptığının tespit edildiğini, davalının müvekkiline ait ürünü taklit ederek satışa sunmasının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet niteliğinde olduğunu, ... markalı gözlükler müvekkili tarafından 70,00-TL'den satılmakta iken davalının taklit ürünleri 29,90-TL"den satması nedeniyle bayilerinin müvekkilinden mal almayı bırakıp eldeki gözlükleri dahi iade ettiğini, anılan durumun müvekkilini maddi anlamda zarara uğrattığını ve davalı tarafından satılan gözlüklerin ucuzluğunun müvekkilinin markasında itibar kaybına neden olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı şirketin marka hakkına tecavüz nedeniyle elde ettiği kazanç ve haksız rekabet nedeniyle 10.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile, 556 sayılı KHK'nın 68. maddesi uyarınca da 5.000,00TL itibar tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsiline ve mahkeme kararının masrafları davalı tarafından karşılanmak suretiyle gazetede ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili birleşen dava dilekçesi ile Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk mahkemesi'nin 2016/ 28. D.İş sayısına konu olan taklit gözlüklerin davalı ...Ş.'ye ait olduğunun anlaşıldığını bu şirket ile asıl davanın davalısı ...San. Ltd Şti'nin başkan ve yöneticilerinin aynı şahıslar olup birlikte hareket ettiklerini, dolayısı müvekkilinin markasına tecavüz ve haksız rekabet oluşturan eylemleri müşterek olarak gerçekleştirdiklerini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bu davalının da bu eylemleri nedeniyle elde ettiği kazanç ve haksız rekabet nedeniyle 10.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile ve 556 sayılı KHK'nın 68. maddesi uyarınca 5.000,00TL itibar tazminatının da dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar ... ...Sanayi Ltd. Şti. ve ... A.Ş. vekili, müvekkillerinin ... ve ... de şubesi ve/veya mağazasının bulunmadığını, her ikisinin de merkezinin İstanbul'da olması nedeniyle müvekkillerine karşı Ankara'da dava yöneltilemeyeceğini, gözlük emtiası bakımından "..." markasının önceki hak sahiplerinin ... Tic.Ltd.Şti ile ... olup bu kişilere karşı açılan markanın sicilden terkini ve markaya tecavüz davasının İstanbul Anadolu 2. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2013/150 E.sayılı dosyasında derdest olduğunu, bu dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, erkek giyim alanında faaliyet gösteren müvekkilinin ülke içinde 80'e yakın satış noktasının bulunduğunu, "..." markasının müvekkili tarafından yaratıldığını, bu marka üzerinde müvekkilinin üstün hakkının bulunduğunu, müvekkili markasının ilk olarak 17/9/2002 yılında 18 ve 25. sınıflarda tescil edildiğini, davacının yakın tarihte ...'dan devraldığı öncesinde ... Tic.Ltd.Şti tarafından gözlük emtiasında kullanılan ... markasının ise 08/01/2007 tarihinde 09. sınıfta tescil edildiğini, davacı ve öncesinde seleflerinin markalarını tescil ettikleri şekil yerine müvekkilinin markasındaki şekil ve yazı karakteri ile kullandıklarını, ... markasının müvekkili tarafından 2001 yılından beri yoğun olarak kullanıldığını, ... gibi pek çok TV dizisinde tanıtım sponsorluk ve reklamlarda kullanıldığını, bu itibarla markanın gerçek hak sahibinin müvekkili olduğunu, markanın tanınmış marka vasfında olduğunu, çok yakın bir tarihte gözlük sınıfında ... markasını devir alan davacının markanın yaratıcısı ve hak sahibi olan müvekkilinin haksız menfaat sağladığı ve markanın itibarını sarstığını iddia etmesinin hakkın kötüye kullanımı niteliğinde olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, davalıların "..." ibaresi altındaki kullanımlarının, ortalama tüketiciler tarafından kolaylıkla davacının "..." markası olarak algılanabileceği, bu itibarla davacının markası ile davalıların kullanımları arasında aynılık / ayırt edilemeyecek kadar benzerlik bulunduğu, davalı ...'nin "..." ibareli tescilli markası bulunuyorsa da, bu markanın kapsamında 09. sınıftaki gözlük emtiasının yer almadığı, dolayısı ile davalıların kullanımının ortalama tüketici nezdinde davacı markasının yenilenmiş versiyonu, serisi veya yeni bir çeşidi olarak algılanabileceği, neticeten davacı markaları ile davalı kullanımlarının biçim, düzenleme, tertip tarzı ve bıraktıkları genel izlenim itibariyle ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede benzer olduğu, davalıların bu fiili kullanımlarının marka hakkına tecavüz oluşturduğu, bu kullanımın aynı zamanda ... baskın unsurlu markalarının bir yenisi olarak algılanabileceği, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan bu durumun haksız rekabet teşkil ettiği, bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere davalılardan ... ...Sanayi Ltd. Şti.'nin dava tarihinden önce dava konusu "..." markalı 7049 adet güneş gözlüğünü yurt dışından ithal ederek iç piyasa da sattığı, söz konusu bu ürün satışlarından 27.597,38 TL kazanç elde ettiği, dava konusu markanın ürün satışlarına olan etkisinin %30 civarında ve buna göre bu davalının marka kullanımı nedeniyle elde ettiği muhtemel kazancın 8.279,21-TL olduğu, diğer davalı ...’ın davalı ... ...Sanayi Ltd. Şti.'nin temin ettiği 4362 adet güneş gözlüğünün satışından 33.726,41-TL kazanç elde ettiği, dava konusu markanın ürün satışlarına olan etkisinin %30 civarında ve buna göre elde ettiği muhtemel kazancın 10.117,92-TL olduğu, buna karşılık kötü imaj tazminatı talebinin ispatlanamadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile asıl dava bakımından 8.279,21 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ... Ltd. Şti.'den ve birleşen davada 10.000 TL maddi, 10.000 TL manevi tazminatın davalı ... tahsiline, fazlaya ilişkin isteğin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkilinin davalıdan önce Giyim ve Aksesuarlar sınıflarında tescil ettirdiği ve yaratıcısı olduğu özgün nitelikli ... markasını 9. sınıfta tescilli olmasa dahi güneş gözlüklerinde kullanabileceğini, giyim - hazır konfeksiyon alanında faaliyet gösteren müvekkili ile optik hizmetler alanında faaliyet gösteren davacı şirketin kullanımının ortalama tüketiciler tarafından karıştırılmayacağını, esasen güneş gözlüğü aksesuar niteliğinde olduğundan müvekkilinin 18, 25 ve 40. sınıflardaki tescilinin 9. sınıftaki gözlükleri kapsadığını, benzerlik ihtimalinin sınıflar yerine mal ve hizmetlerin benzerliği üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini, bu hususa ilişkin itirazlarının gerekçeli kararda değerlendirilmeyerek yalnızca görsel ve işitsel benzerlik üzerinde durularak tecavüz ve haksız rekabetin bulunduğu sonucuna varıldığını, müvekkilin markasının giyim sektöründeki tanınmışlığı, gözlüğün giyimin bir aksesuarı olduğu, müvekkilin markasının özgün ve markanın müvekkil şirkete ait olduğu nazara alındığında varılan sonucun hukuka uygun olmadığını, öte yandan moda sektöründe gelinen noktada asıl faaliyeti giyim olan mağazalarda aksesuar olarak bilinen güneş gözlüklerinin de satışının yapıldığını, güneş gözlüklerinin giyimin bir tamamlayıcısı olarak kabul edildiğini, bu durumda müvekkilinin yaratıcısı olduğu, yıllardır fiilen kullandığı ve davacının 9. sınıftaki tescilinden yıllar önce 18 ve 25. Sınıflarda tescilli kendi özgün markasını aksesuar olan güneş gözlüğü üzerinde kullanmış olması halinde optik hizmetler alanında faaliyet gösteren davacının markasına nasıl ve ne şekilde bir tecavüz olacağının açıkça ortaya konulması gerektiğini, mahkeme kararının aksine, ortalama tüketicilerin AVM'deki bir mağaza içinde veya internet ortamında herhangi bir e-ticaret platformunda müvekkile ait özgün markalı "..." güneş gözlüğünü gördüğü anda bu ürünün davacı tarafından değil müvekkil şirket tarafından üretildiğini bileceğini dolayısı ile tecavüzün varlığından ve haksız rekabetten bahsedilemeyeceğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davacı vekili istinafa cevap dilekçesi ile; varılan sonucun doğru olmakla birlikte diğer istemler bakımından üçüncü bir vekalet uygulamasına gidilmeden iki ayrı dosyanın birleşmesinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkin vekalet ücretine hükmedilmiş olup üçüncü bir vekalet ücretine hükmedilmemesi yönünden kararın eksik olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE :1-Dava, markaya tecavüz ve haksız rekabetten kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ve itibar tazminatı istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, bilirkişi tarafından tespit edildiği üzere, davacının 09. sınıftaki güneş gözlüklerinde tescilli bulunan ... ibareli tescilli markasının davalılar tarafından ticari faaliyete konu edildiği, davalı ...Ş'nin ... ibareli 2001/05048 sayılı markasının 05, 18 ve 20. sınıflarda tescilli olup güneş gözlüklerini kapsamadığı, davalı tarafından gerçek hak sahipliğine dayanılmışsa da dosyada bu kullanımı ortaya koyacak somut delillerin bulunmadığı, davacı tarafından SMK 151/1-b maddesine uygun olarak tazminat talebinin elde edilen kazanç üzerinden hesaplanmasının istenmiş olup bilirkişi tarafından davalıların defterleri üzerinden yapılan inceleme sonucunda buna uygun olarak tazminatın belirlendiği, davacının maddi ve manevi tazminat dışında kabul edilen başka bir talebi bulunmadığından kabul edilen taleplere göre lehine AAÜT uyarınca vekalet ücretine hükmedildiği anlaşılmakla davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurularının esas yönünden ayrı ayrı reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir. 2-Ancak mahkemece, "Dava açılırken alınan peşin maktu karar ilam harcı yeterli olduğundan ve yeniden değerleme oranı nedeniyle ortaya çıkan güncel peşin harca denk olduğundan, denk olan harcın güncel olan harca tamamlanması mülkiyet hakkı ihlali olacağından yeniden harç alınmasına yer olmadığına" karar verilmesi doğru olmamıştır. Zira, kamu düzenine ilişkin olan karar ve ilam harcının, karar tarihine göre belirlenmesi tabii olduğu gibi, aynı mahkeme tarafından aynı yönde verilen bir karar da Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 21/11/2024 tarih ve 2024/3186 Esas, 2024/8189 Karar sayılı kararı ile "yargılama harçlarının kamu alacağı niteliğinde ve re'sen dikkate alınacak hususlardan olduğu" gerekçesiyle doğru görülmemiş ve düzeltilerek onanmıştır. Dairemizin kararları da bu yöndedir. HMK'nın 353/1-b-2. maddesine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere; 1-Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 09/11/2023 gün ve 2016/485 Esas - 2023/143 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-Asıl dava bakımından davalının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturan kullanımları nedeniyle 8.279,21-TL maddi tazminatın 10.000,00-TL manevi tazminatın, maddi tazminat bakımından dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz, manevi tazminat bakımından dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz bakımından davacıya ödenmesine, 3-Kötü imaj tazminatı talebinin ispatlanamaması nedeniyle reddine, 4-İlk derece mahkeme kararının hüküm kısmının masrafı davalı tarafça karşılanmak üzere Türkiye Çapında yayın yapan trajı yüksek bir gazetede bir defa ilanına, 5-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.248,65-TL nispi karar ve ilam harcının peşin olarak alınan 426,94-TL harçtan mahsubu ile bakiye 821,71-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 6-a)Maddi tazminat talebinin kabulü nedeniyle ilk derece mahkemesi karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 8.279,21-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, b)Manevi Tazminat Talebinin kabulü nedeniyle ilk derece mahkemesi karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 10.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, c)Kötü imaj tazminatı talebinin reddi nedeniyle ilk derece mahkemesi karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 5.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, d)Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan 7.500,00-TL bilirkişi ücreti, 910,00-TL tebligat ve posta gideri, istinaf aşamasında yapılan 182,73-TL tebligat ve posta gideri, 2.002,00-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcından oluşan toplam 10.594,73-TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre takdiren 7.746,53-TL'ye 426,94-TL peşin harç, 29,20-TL başvuru harcı eklenerek oluşan 8.202,67-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, e)Davalı ... tarafından istinaf aşamasından yapılan 2.002,00-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davanın kabul-red oranına göre takdiren 538,20-TL'sinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına, 7-Birleşen Ankara 2.FSHH Mahkemesinin 2017/181 sayılı dava bakımından davalının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturan kullanımları nedeniyle 10.000,00-TL maddi tazminatın, 10.000,00-TL manevi tazminatın, maddi tazminat bakımından dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz, manevi tazminat bakımından dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz bakımından davacıya ödenmesine, 8-Kötü imaj tazminatı talebinin ispatlanamaması nedeniyle reddine, 9-İlk derece mahkeme kararının hüküm kısmının masrafı davalı tarafça karşılanmak üzere Türkiye Çapında yayın yapan trajı yüksek bir gazetede bir defa ilanına, 10-a)-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.366,20-TL nispi karar ve ilam harcının peşin olarak alınan 426,94-TL harçtan mahsubu ile bakiye 939,26-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, b)Maddi tazminat talebinin kabulü nedeniyle ilk derece mahkemesi karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 10.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, c)Manevi Tazminat Talebinin kabulü nedeniyle ilk derece mahkemesi karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 10.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, c)Kötü imaj tazminatı talebinin reddi nedeniyle ilk derece mahkemesi karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 5.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, d)Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan 3.700,00-TL bilirkişi ücreti, 455,90-TL tebligat ve posta gideri, istinaf aşamasında yapılan 91,37-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 4.247,27-TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre takdiren 3.397,81-TL'ye 426,94-TL peşin harç, 31,40-TL başvuru harcı eklenerek oluşan 3.856,15-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, f)Davalı ... tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan 1.800,00-TL dosya masrafının davanın kabul-red oranına göre takdiren 360,00-TL'sinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına, 11-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen taraflara iadesine (HMK m.333), 12-Davacı tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 653,71-TL nispi istinaf karar ve ilam harcının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 13-Davalı ... tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 427,60-TL maktu istinaf karar ve ilam harcının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde anılan davalıya iadesine, 14-Davalı ... tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 1.248,65-TL nispi istinaf karar ve ilam harcının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde anılan davalıya iadesine, 15-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 02/07/2026 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde TEMYİZ yolu açık olmak üzere karar verildi.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 02/07/2026

Başkan ...

Üye ...

Üye ...

Katip ...