Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1295 E. 2026/2284 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

7. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2024/1295

KARAR NO:2026/2284

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:(KAPATILAN)BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ :11/12/2023

NUMARASI:2023/602 Esas, 2023/1090 Karar

DAVANIN KONUSU:İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki))

KARAR TARİHİ:17/09/2026

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili,23/12/2020 tarihli dava dilekçesi ile, müvekkilin temsilcisi olduğu ... şirketi ile davalı .... A.Ş arasında ticari ilişki olduğunu, oluşan borçlar nedeniyle müvekkile ait İstanbul ili, Küçükçekmece ilçesi, ... mahalle, ... nolu parselde 7 nolu, 4129 nolu parselde 6 ve 9 nolu bağımsız bölümler için davalı lehine 30 gün süreli üst sınır ipoteği tesis edildiğini, davalının ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla Kahramanmaraş 2. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında takip başlattığını, ipotekli taşınmazların satışının yapıldığını, takibin iptali nedeniyle davalının Kahramanmaraş 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/392 esas sayılı dosyasında dava açtığını, müvekkilin de Küçükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/289 esas sayılı dosyasında dava açtığını, dosyaların birleştiğini, Yargıtay incelemesi sonucunda sonuçlandığını, davalının 80.000,00 TL olan alacağını ilamın icrası sonrası 104.513,66 TL olarak tahsil ettiğini, 7 nolu bağımsız bölüm üzerindeki ipoteğin halen devam ettiğini, ipoteğin fekki ile fazla ödenen bedellerin faizi ile tahsilinin gerektiğini, bu sebeple iş bu davayı açtıklarını belirtmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi ile, zamanaşımı sürelerinin dolduğunu, müvekkilin fazladan tahsilat yapmadığını, müvekkile 104.513,66 TL ödendiğinin asılsız olduğunu, bunun icra dosyasında belli olduğunu, kesinleşen mahkeme dosyasında fazladan ödeme yapıldığına dair karar olmadığını, mahkeme ilamı ile tescil edilmiş alacak olmadığını, ipoteğin terkinine yönelik olarak 7181 sayılı kanun olduğunu, davacının malik olarak tapu müdürlüğünden terkini talep edebileceğini, açılan davanın reddinin gerektiğini bildirmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/602 esas ve 2023/1090 karar sayılı 11/12/2023 tarihli kararı ile; davacının davasının kabulüne;" İstanbul ili, Küçükçekmece ilçesi, ..., ... nolu parsel 7 nolu bağımsız bölümde davalı lehine tesis edilen ipoteğin fekkine"," ipotek nedeniyle fazla ödenen 24. 513,66 TL' nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir. Gerekçeli karar taraflara usulüne uygun tebliğ edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı süresi içerisinde gerekli harçları yatırarak istinaf talebinde bulunmuştur. İstinaf dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesi ile, zamanaşımı sürelerinin dolduğunu, kanun değişikliği nedeniyle davacının idari yolla ipoteği terkin edebileceğini, mahkemenin bilirkişi raporu almadan hüküm tesis ettiğini, mahkeme kararının hatalı olduğunu bildirmiştir.Davacı vekili istinafa cevap dilekçesi ile, istinaf talebinin reddinin gerektiğini bildirmiştir.

DELİLLER:Tüm dosya kapsamı .

GEREKÇE VE SONUÇ:HMK ' nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava, ipoteğin fekki ve fazla ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir. İpotek, borçlunun borcunu ifa etmemesi durumunda alacaklının üzerinde ipotek tesis edilmiş taşınmazı sattırarak satış bedelinden alacağını karşılamasını sağlayan bir sınırlı ayni haktır. İpotek yolsuz olarak yani hukuka aykırı şekilde tescil edilmiş olabilir. Böyle bir durumda mülkiyet hakkı haksız yere sınırlandırılmış olan taşınmaz maliki tarafından ipoteğin kaldırılması davası açılabilir. Ayni hakka ilişkin olan bu davada herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre söz konusu değildir.İpotek alacağa bağlı bir hak olduğundan alacak geçersizse ipotek de geçersiz olur. Yine bağlılık ilkesinin bir sonucu olarak alacak sona ermişse ipotek de sona erer. İpoteğin geçerlilik şartlarından biri de ipotek sözleşmesinin resmi şekilde yapılmasıdır. Alacak borç ifa edildiği için sona ermişse ve taşınmaz maliki ipotek hakkının kaldırılması için dava açmışsa mahkemece borcun gerçekten ifa edilmiş olup olmadığının araştırılması gerekir.TMK 883/2. Maddesi, ipotek süreli olarak kurulmuşsa, sürenin bitiminden itibaren otuz gün içinde ipotekli taşınmaz üzerinde 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İİK ' nun 150/c maddesinde belirtilen şerhin konulmaması halinde ipotek, malikin talebi ile tapu müdürlüğünce terkin edilir .Mahkemece dava konusu taşınmaza ilişkin tapu kaydı dosya içerisine getirtilmiştir. İncelenmesinde, taşınmazın kat irtifakına tabii olduğu, mesken vasfında olduğu, 05/10/1988 tarihinde ... adına tescil edildiği, tapu kaydında 30 gün süreli .... A.Ş lehine 07/06/2001 tarihli ipotek kaydının bulunduğu, 12/09/2001 tarihli satışa arz şerhinin tesis edildiği anlaşılmıştır.Küçükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/89 esas ve 2009/ 796 karar sayılı dosyasının incelenmesinde, davacının ... Firması ve ..., davalının .... A.Ş , birleşen dosya davacısının .... A.Ş , davalısının ... Firması ve ..., dava tarihinin 27/02/2002 ile 14/11/2003 , dava konusunun alacak olduğu, yargılama sonucunda asıl davanın kabulü ile davacıların davalı şirkete borçlu olmadıklarının tespiti ile icra takibinin iptaline , ipoteklerin kaldırılmasına, birleşen davanın kabulü ile, 57.000,00 TL alacağın ticari faizi ile davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 20/01/2011 tarihli 2010/7068 esas ve 2011/356 karar sayılı ilamı ile, mahkeme ilamının birleşen dosya yönünden bozulmasına karar verilmiştir.Küçükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesi 2011/517 esas ve 2013/75 karar sayılı ilamı ile, asıl ve birleşen dosyada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, karar Yargıtay incelemesi sonucunda 25/02/2014 tarihinde kesinleşmiştir.Davacının fazla bedelin iadesi için davalıya Bakırköy ... Noterliğinin 18/01/2016 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesini gönderdiği anlaşılmıştır. Kesinleşen dosyada alınan bilirkişi raporuna göre, davalı şirketin icra dosyasında 96.236,26 TL ödeme aldığı belirtilmiştir. Somut olayda; davacının ipoteğin fekki ve fazla ödenen bedelin iadesi talepli dava açtığı, ipotek konusu taşınmazın davacı adına kayıtlı olduğu, ipoteğin süreli olarak tesis edildiği, davalı ipotek lehtarının ipoteğe dayalı takip başlattığı ve bunun tapuya şerhinin yapıldığı, TMK 883. Maddesi uyarınca ipoteğin tapu malikinin talebi ile terkininin mümkün olmadığı, kanun değişikliği ve kesinleşen mahkeme ilamı uyarınca ipoteğin terkini kararının hukuk kurallarına uygun olduğu, davacının alacağa konusu mahkeme ilamının kesinleşme tarihinden 2 yıl içinde gönderdiği ihtarname ile alacağını talep ettiği ve dava tarihi itibarıyla 10 yıllık süresi içinde davasını ikame ettiği, bununla birlikte davalının fazla tahsilat yapmadığı yönünde savunmasının bulunduğu, kesinleşen mahkeme dosyasında alınan bilirkişi raporunda davacının iddialarının aksine farklı miktarlara yönelik tespitler bulunduğu, buna göre mahkemenin icra dosyalarını dosya arası ederek hesap uzmanı bilirkişiden rapor alıp davacının alacağı olup olmadığı yönünde tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit yapması gerektiği, mahkemenin eksik inceleme ve araştırma ile hüküm tesis ettiği anlaşılmakla;Davalının istinaf talebi hakkında HMK 353/1-a-6. Maddesi uyarınca duruşma yapmaksızın kesin olmak üzere karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a/6. maddesi gereğince KABULÜNE,

2-(KAPATILAN)Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/12/2023 tarih, 2023/602 esas 2023/1090 karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın dairemiz kararına uygun şekilde işlem yapılmak ve yeniden karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istem halinde davalıya iadesine,

5-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından verilecek kararda değerlendirilmesine ve hükme bağlanmasına,

6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1 bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 17/09/2026