Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1186 E. 2026/1672 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2026/1186 Esas

KARAR NO : 2026/1672

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 29/04/2026

NUMARASI : 2026/144 E. - 2026/285 K.

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 22/10/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Takip dayanağı belge fotokopisinin incelendiğinde, çekin keşidecisinin .... Şti., ilk ciro sahibinin ... ... Ltd. Şti. ve ikinci ciro sahibinin ... ... Ltd. Şti. olduğunu, ... ... Ltd. Şti. unvanı üstündeki imza, şirket yetkilisinin ...'e ait olmadığını, İmzanın ...'e ait imzalarla açık benzersizliği bir bakışta anlaşıldığını, Şirket unvanı üzerinde bulunan imza şirketi bağlamadığını, keşideci şirketin borçlu olmadığının tespiti gerektiğini, ... ... Ltd. Şti. unvanı üstündeki imza, şirket yetkilisi ...'a ait olmadığını, İmzanın ...'a ait imzalarla açık benzersizliğinin bir bakışta anlaşılmakta olduğunu, Şirket unvanı üzerinde bulunan imza şirketi bağlamadığını, bu nedenle keşideci şirketin borçlu olmadığının tespiti gerektiğini, ... ... Ltd. Şti. unvanı üstündeki imza, şirket yetkilisi ...'e ait olmadığını, İmzanın ...'e ait imzalarla açık benzersizliğinin bir bakışta anlaşılmakta olduğunu, Şirket unvanı üzerinde bulunan imza şirketi bağlamadığından, keşideci şirketin borçlu olmadığının tespiti gerektiğini belirterek davacıların ayrı ayrı davalıya Bursa 1. Genel İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasına konu 390.000,00 TL tutarlı, 27.01.2025 keşide tarihli ve ... seri numaralı kiymetli evrak hukukundan doğan veya çekle ödenmesini gerektiren herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitini, İKK.md. 72/4 hükmü gereği 4420'den aşağı olmamak üzere tazminatın davalıdan alınıp davacılara verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça dava dilekçesinde Bursa 1. Genel icra dairesinin ... esas sayılı icra dosyasında ki örnek 10 kambiyo takibinde ki dayanak belge olan 27.01.2025 tarih ve 390.000,00 TL bedelli ... seri no.lu çek için menfi tespit talebinde bulunulmuş olduğunu, Davacı tarafça da kabul edildiğini ve söz konusu icra takibi için davacı/borçlu taraflarca Bursa İcra Hukuk Mahkemesi nezdinde imza ve yetki itirazında bulunulmuş olduğunu, mahkemece önce yetki itirazının değerlendirilmesi neticesinde Bursa İcra Dairelerinin yetkisizliğine karar verilmiş olduğunu, Dosyanın istinaf aşamasında olduğunu, Ancak davacı/borçlu tarafça mahkemede açılan menfi tespit davasına dayanak olarak takibe konu çekteki imza veya imzaların davacılara ait olmadığını iddia etmiş olduklarını, Ancak davacı/borçlularca bu hususun ödeme emrine itiraz süresi içinde icra hukuk mahkemesinde ileri sürülebilecek bir defi olduğunu, doğrudan menfi tespit davası açmalarının mümkün olmadığını, Davacı tarafından açılan dava davacı/borçlu aleyhine Bursa 1. Genel İcra dairesinin ... E. sayılı dosyasında borçlu olmadığına dair menfi tespit davası olduğunu yetkili mahkeme genel kural gereği davalının yerleşim yeri mahkemesi ya da icra takibinin olduğu yer mahkemesi olduğunu, vekilinin yerleşim yerinin Bursa olduğunu, davaya konu icra takibinin de Bursa da açılmış olduğunu belirterek Haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, Davacı/borçlunun %20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...Davalı taraf açılan davada süresi içerisinde mahkemenin yetkisine itiraz etmiş ve yetkili mahkemeye itirazında göstermiştir.

Her ne kadar davacı taraf, derdest icra dosyası için icra dairesinin yetkisine itiraz edildiğini ve İcra Hukuk Mahkemesi kararıyla icra dairesinin yetkisizliğine karar verildiğini iddia etmişse de henüz kararın kesinleşmediği ve icra dosyasının derdest olduğu böylece eldeki davanın takipten sonra açılmış menfi tespit davası olduğu anlaşılmıştır. Böylece davalının ikametgahının Bursa ili olduğu, icra takibinin Bursa'da başlatıldığı anlaşılmakla, yetkisizlik..." kararı verilmiştir.

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle;

-Yerel Mahkeme kararının usul ekonomisi ilkesine aykırılık teşkil etmekte olduğunu, Bursa 1. İcra Hukuk Mahkemesi 17.07.2025 gün ve 2025/442 E. – 2025/508 K. sayılı kararıyla davaya konu Bursa 1. Genel İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra takibinin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığına karar vermiş olduğunu, eldeki davanın işbu karar verildikten sonra usul ekonomisi ilkesi gözetilerek kararın kesinleşmesiyle icra dosyasının gönderileceği İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmış olduğunu, Yerel Mahkemenin Bursa 1. İcra Hukuk Mahkemesi kararının kesinleşmesini beklemek yerine mevcut duruma göre bir an önce yetkisizlik kararı vermesi ve dosyayı Bursa Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine göndermesinin usul ekonomisine aykırı bir davranış olduğunu, Bursa 1. İcra Hukuk Mahkemesinin verdiği kararın kesinleşip icra dosyası İstanbul’a gönderildikten sonra bu kez Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi karşı yetkisizlik kararı vererek dosyayı İstanbul’a iade edeceğini, İcra takibine konu edilen çekin keşide yeri, muhatap bankanın adresi ve borçluların adresleri İstanbul olduğunu, İcra takip dosyasının incelendiğinde de kambiyo senetlerine mahsus icra takiplerine dair tüm yetki kurallarına göre İstanbul İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğu tartışmasız olduğunu, İcra takibinin ve dolayısıyla işbu davada Bursa mahkemelerinin ve icra dairelerinin yetkili olma ihtimali bulunmadığını, hal böyleyken Bursa 1. İcra Hukuk Mahkemesi kararının kesinleşmesini beklemek yerine yetkisizlik kararı verilmesi hukuka uygun olmadığını, Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasını, Bursa 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2025/442 E. sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması amacıyla dosyanın Yerel Mahkemeye iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava Bursa 1. Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasından başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla yapılan takipteki 27.01.2025 keşide tarihli 390.000 TL bedelli ... seri numaralı çek üzerindeki imzanın davacılarına ait olmadığından bahisle takipten sonra açılan menfi tespit davasıdır .

İcra takibinden sonra açılan menfi tespit ve istirdat davalarında yetkili mahkeme İİK 72/son maddesinde özel olarak düzenlenmiştir. Hükme göre, menfi tespit ve istirdat davaları takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. İİK'nın 72/son maddesinde öngörülen yetki kuralları icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında uygulanır. İcra takibinden önce açılan menfi tespit davalarında ise; genel yetki kuralları uygulanmaktadır (Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 17/01/2018 tarih 2016/13951 Esas 2018/85 Karar, 07/04/2015 tarih 2014/14638 Esas 2015/4955 Karar, 02/04/2013 tarih 2013/1867 Esas 2013/5693 Karar ve 12/10/2010 tarih 2010/7392 Esas 2010/11166 Karar sayılı ilamları).

Mahkemece, davacı taraf, derdest icra dosyası için icra dairesinin yetkisine itiraz edildiğini ve İcra Hukuk Mahkemesi kararıyla icra dairesinin yetkisizliğine karar verildiğini iddia etmişse de henüz kararın kesinleşmediği ve icra dosyasının derdest olduğu böylece eldeki davanın takipten sonra açılmış menfi tespit davası olduğu, böylece davalının ikametgahının Bursa ili olduğu , icra takibinin Bursa'da başlatıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiş ise de, davacı tarafça sunulu Bursa 1. İcra Hukuk Mahkemesi 17.07.2025 gün ve 2025/442 E. – 2025/508 K. sayılı kararıyla davaya konu Bursa 1. Genel İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra takibinin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığına karar vermiş olduğu gözetilerek kararın kesinleşmesinin beklenilerek sonuca karar verilmesi gerekirken, kesinleşmesi beklenmeden karar verilmesi yerinde bulunmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.a.3 maddesi gereğince, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;

2-İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/04/2026 tarih, 2026/144 E. 2026/285 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-3. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,

5-Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

6-İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,

6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-3. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 22/10/2026