Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1100 E. 2026/1533 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2026/1100
- Karar No
- 2026/1533
- Karar Tarihi
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 23. H U K U K D A İ R E S İ (İ S T İ N A F B A Ş V U R U S U N U N E S A S T A N R E D D İ) ESAS NO : 2026/1100 KARAR NO : 2026/1533
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN: MAHKEMESİ : Ankara Batı 1. Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ : 06/05/2026 ESAS-KARAR NUMARASI : 2025/218E., 2026/312K. DAVA : Tapu İptali Ve Tescil KARAR TARİHİ : 17/09/2026 YAZIM TARİHİ : 17/09/2026
Davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. madde uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili özetle: Müvekkiline ait A... Parsel'de bulunan 1. bina 25 numaralı bağımsız bölümün tapuda müvekkili adına tescil edilmesi gerektiğini, müvekkili ile arsa sahipleri arasında doğrudan bir sözleşme ilişkisi olmaması nedeniyle TBK'nın 188 ve devamı maddelerindeki alacağın temliki hükümlerine göre tescil isteminde bulunabilmek için kooperatifin edimlerini yerine getirmiş olması gerektiğini, taşınmaza ilişkin iskân alındığından kooperatifin edimini yerine getirdiğini, Ankara Batı 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.06.2017 tarihli kararı uyarınca davalı arsa sahipleri tarafından açılan alacak davası sonucunda 277.400,00 Amerikan doları cezai şart bedelinin faiziyle birlikte kooperatiften ve dolayısıyla ortaklardan alınarak davalı arsa sahiplerine ödenmesine karar verildiğini ve bu kararın kesinleştiğini, bu karara istinaden başlatılan icra takibi nedeniyle müvekkiline teslim edilen bağımsız bölümün satışının söz konusu olduğunu ileri sürerek tapu kaydının iptaliyle, müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... ve ... vekili özetle: Davacının talep ettiği hususların zamanaşımına uğradığını, yüklenici kooperatifin sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yüksek oranda yerine getirmediğini, sözleşme konusu taşınmazda katlanılamaz eksiklikler bulunduğunu, yapı kullanma izin belgesinin imar barışı şartlarında alındığını ve fiziki eksiklikleri gidermediğini, Yargıtay içtihatlarına göre imar barışı kapsamında alınan iskan belgesinin arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmelerinde edimlerin ifasına etkisinin bulunmadığını, müvekkillerin Ankara Batı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2015/134 E. 2017/276 K. sayılı kararıyla hükmedilen 277.400,00 USD cezai şart alacağı bulunduğunu ve bu alacağın halen ödenmediğini, aynı sözleşme kapsamında müvekkillerine karşı açılan benzer davaların reddedildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı kooperatif usulüne uygun tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır. İlk derece mahkemesince "... kooperatif ana sözleşmesinin dosyaya sunulduğu, arsa sahipleri ile yüklenici ... arasında Ankara 1. Noterliği'nin 08/04/2005 gün ve ... yevmiye sayılı "Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi"nde; ... Parsel sayılı taşınmaz üzerine; iki blokta 50 bağımsız bölüm yapılması konusunda anlaşma sağlandığı, bu dairelerin 20'sinin eksiksiz olarak arsa sahiplerine teslim edileceği, 30'unun inşaat bedeli karşılığında yükleniciye ait olacağı, bu paraselde ... Parseldeki 2. binada zemin kat, 2. kat, 3. kat, 4. kattaki normal daireler ve 5. kattaki 4 dubleks dairenin (toplam 20) arsa sahiplerine, 1. binadaki zemin kat, 2. kat, 3. kat, 4. kat, 5. kat, 6. kattaki 2 daire ile 2. binadaki 1 kat 4 daire (toplam 30) yükleniciye bırakıldığı, inşaatın sözleşme tarihinden itibaren 48 ayda bitirileceği, 48 ay içerisinde bitirilmemesi halinde arsa sahiplerine düşen her bir daire için 200,00 $ödeneceği hususlarına yer verildiği, yine bu sözleşme gereği, ..., ..., ..., ... vb ilgili dairelere yapılacak tüm harcamalar, inşaatın başlangıcından dairelerin teslimine kadar yükleniciye ait olacağı, cins tashihi yapılması, yapı kullanma izni alınması, kat irtifakı ve kat mülkiyeti kurulması, tapuların malikler adına tescili ile kendilerine verilmesi kısaca anahtar teslimi suretiyle inşaatın tamamlanarak arsa sahiplerine eksiksiz tesliminden yüklenici sorumlu olacağı, Ankara Batı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 13/06/2017 gün ve 2015/134 E., 2017/276 K. Sayılı kararı görülmüştür. Söz konusu kararın incelenmesinden, teslimi geciken 19 adet taşınmaz nedeniyle davalı kooperatif 09/04/2009 tarihinden başlamak üzere yasal faizi ile birlikte 277.400,00 $ ödemeye mahkum edildiği, davacı, kooperatif yönetim kurulunun 29/04/2005 gün ve 18 sayılı kararı ile kooperatif ortaklığına alındığı, Ankara 1. Noterliği'nin 26/05/2008 günlü ... yevmiye sayılı "Düzenleme Şeklinde Kur'a Çekiliş tutanağının incelenmesinden, davacıya ... Parsel üzerinde bulunan 1. bina 25 numaralı dairenin isabet ettiği, ... Müdürlüğü"nün 04.03.2025 günlü ve 15754042 sayılı yazısı ve eki tapu kaydına göre; ... Parsel A Blok 25 numaralı bağımsız bölüm; ... adına kayıtlı olduğu, ... Müdürlüğünün 21.09.2021 tarih 32330 günlü sayılı yazısının incelenmesinden ... Parsel için 01.04.2021 tarih 82 sayılı "Yapı Kullanma İzin Belgesi " düzenlendiği anlaşılmıştır. Mahkememizce alınan 15/10/2025 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; arsa sahipleri ile yüklenici arasında yapılmış bulunan Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesine göre yüklenici kooperatifin binaları tümüyle süresinde bitirip iskan ruhsatını almış olarak arsa sahiplerine teslim etmesi gerekirken, inşaatın süresinde bitirilmemesi nedeniyle arsa sahipleri tarafından davalı kooperatif aleyhine açılan ve 17.07.2017 tarihinde kesinleşen Ankara Batı 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/134 -2017/276 E/K nolu kararının kesinleşmesi ile davalı kooperatifin arsa sahiplerine ödemesi gereken 277.400,Dolar tutarındaki cezai şartı bu güne kadar arsa sahiplerine ödemediği için edimini yerine getirmemiş olduğu, “Yüklenici kooperatif kendi edimin yerine getirmediği için davacının davalı arsa sahiplerinin edimini yerine getirmesini yani halen arsa sahipleri üzerinde bulunan ve dava dışı yüklenici kooperatife özgülenmiş A blok 25 nolu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile
kendi adına tescilini talep edemeyeceği, dava konusu ... parselde bulunan A Blok 6.Kat 25 nolu bağımsız bölümün dava tarihi (15.02.2025) itibariyle Serbest piyasadaki rayiç değerinin 5.500.000,TL olabileceği belirtilmiştir. Mahkememizin aşamalardan geçerek kesinleşen 2019/164 Esas sayılı dosyanın gerekçeli kararında belirtildiği gibi somut olayda arsa sahibi ile kooperatif arasında düzenlenen inşaat sözleşmesine göre, kooperatif sözleşmede belirlenen koşullarda konutları anahtar teslimi şeklinde üretip, arsa sahiplerine verilmesini taahhüt ve kabul etmiştir, Tüm dairelerin sözleşmenin "Arsa Sahiplerinin Hak ve Yükümlülükleri" başlıklı maddesinde açıklanan şekilde arsa sahiplerine teslim ve tescilinden sonra, kooperatif ortaklık yükümlülüklerini yerine getiren ortakları için arsa sahiplerinden tapu devrini istemesi gerekmektedir. Dava konusu olayda yüklenici kooperatif, yukarıda da izah edildiği şekilde sözleşme hükümleri doğrultusunda edimini yerine getirmediğinden yani İskan izni almadığından arsa sahiplerinin daireleri teslim sorumluluğu bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Diğer yandan davacı, davalı kooperatifin konut verilen diğer ortaklarıyla ayrı konumdadır ve kooperatife karşı tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğinden konut talep edebilme hakkına sahiptir. Dolayısıyla KK.’nun 23. maddesi gereği kendisine de bir konut tahsis edilmesi gerekmektedir. Ancak, diğer davalının (arsa sahibi), kooperatif ile yaptığı sözleşme gereği teslim edeceği dairelerin mülkiyetini, taşınmazların sözleşmeye uygun surette ve zamanında teslim edilmemesi gerekçesiyle aktarmadığından, kooperatifin bu aşamada ifa edebilme imkanı bulunmamaktadır.Bu durumda davacı tarafın da bir konut talep etme hakkı olmadığı anlaşıldığından davanın reddine..." karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: ... Belediyesi Başkanlığı tarafından müvekkiline ait olan bağımsız bölümün de bulunduğu binaya "Yapı Kullanma İzni Belgesi" verildiği, iskân belgesi alınmış olduğundan ... Parsel, 1. binada müvekkile ait olan 25 Numaralı bağımsızı bölümün tapuda müvekkili adına tescil edilmesi gerektiği, müvekkili ile arsa sahipleri arasında doğrudan bir sözleşme ilişkisi olmadığından 6098 sayılı TBK'nın 188 ve devam maddelerinde düzenlenen alacağın temliki hükümlerine göre yüklenici kooperatifin halefi olabilirse de, temlik ve halefiyet ilkelerine göre tescil isteminde bulunabilmesi için alacağı kendisine temlik ettiği varsayılan kooperatifin edimlerini yerine getirdiği ve tescil istemeye hak kazanmış olması gerektiği, bu kapsamda taşınmaza ilişkin iskân alınmış olduğundan kooperatifin edimini yerine getirdiği kabul edilmesi gerektiği nedenleriyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE: Dava, kooperatif ortaklığından kaynaklanan tapu iptali ve tescil taleplidir. Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK 355/1 madde gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına ve özellikle yapı kullanma izin belgesi alınmış olmakla birlikte, yüklenici olan davalı kooperatifin akdettiği kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince arsa sahibi olan diğer davalılara karşı tüm edimlerini yerine getirmediğinin anlaşılmış bulunmasına göre; davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden HMK 353/1.b.1 madde gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-) Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.b.1 madde gereğince esastan reddine,
2-) Alınması gereken harç peşin olarak alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına, 3-) İstinaf kanun yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan avansın karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak iadesine, 4-) HMK 359/4 madde gereğince kararın taraflara resen tebliğine; tebliğ, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemlerinin Dairemiz tarafından yapılmasına, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK 361 madde gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 17/09/2026
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...