Bölge Adliye Mahkemesi 2025/788 E. 2026/683 K.

T.C.ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31.HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/788-2026/683 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31.HUKUK DAİRESİ (İnceleme Aşamasında / Duruşmasız) (Başvuru Kabul/Gönderme/HMK m. 353/1-a.4,6) DOSYA NO : 2025/788 Esas KARAR NO : 2026/683

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...) ÜYE : ... (...) ÜYE : ... (...) KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 09/07/2025 NUMARASI : 2023/535 Esas-2025/556 Karar

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ...- DAVALI : ...- ... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 30/06/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 17/07/2026

Taraflar arasında yapılan yargılama neticesinde, Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında 25.04.2018 tarihli "Satış Kontratı" imzalandığını, müvekkilinin sözleşme uyarınca kontratın 2. maddesinde belirtilen 21 kalem ekipmanı davalı firmaya teslim edeceği ve montaj işlemlerini yapacağı; davalı firmanın ise karşılığında 462.250,00 USD müvekkilline ödeyeceği konusunda mutabık kalındığını, müvekkili tarafından sözleşmeye dayalı işlerin yapılmaya başlandığını, işlere ait 05.07.2018 tarihli 005565 seri no’lu, 450.000,00 USD ve 17.10.2018 tarihli, 005577 seri no’lu, 108.000,00 TL bedelli fatura bedelinin hiç ödenmediğini, taraflar arasında kontrat gereği mutabık kalınan işler müvekkili tarafından gerektiği şekilde ifa edildiğini, bu kapsamda müvekkil şirket sözleşmeye uygun olarak belirtilen ekipmanları davalı şirkete teslim etmiş ve Libya'ya giderek montaj işlemlerini gerçekleştirdiğini, davalı tarafın müvekkiline bu süre zarfında yeterince bilgilendirmediği gibi müvekkiline devamlı surette oyaladığını, söz konusu edimlerin yerine getirilmesi sürüncemede bırakılmak istediğini, müvekkili şirketin kontrat gereği yüklendiği işleri yerine getirdiğini, müvekkili tarafından Eskişehir 8. Noterliği'nin 01.10.2019 Tarihli ve 27726 Yevmiye Numaralı ihtarnamesi ile eksik işlemler kalmış ise bu hususların giderilmesi amacıyla kendilerine bildirimde bulunulması ve personelin Libya'ya gidişi için vize ve uçak işlemlerinin yerine getirilmesi durumunda bildirilen işlemleri de yapmaya hazır oldukları belirtilerek satış bedelinden kalan bakiye ücretin ödenmesi ihtar edildiğini ancak davalı tarafın anılan bedelleri asılsız gerekçeler ileri sürerek ödemekten imtina ettiğini, davalı tarafın cevabi yazısında, ekipmanların faturasının ne zaman kesildiği veya ne zaman sevk edildiği değil, müşterinin Libya Benğhazi'deki fabrikasına varış ve ekipmanların tam olmadığı ya da eksik ekipmanın olduğunu ileri sürdüğünü, davalının iddialarının aksine sevkıyatın 2018 yılının 8. ayında yapıldığını, ekipmanların gümrükte bekletildiğini ve ekipmanların varış süresi müvekkili ile ilgisi olmayan nedenlerle geciktirildiğini, ekibin izinlerinin alınıp bir an önce işin tamamlanması için ekibin gidişi ile ilgili davalı tarafça herhangi bir çaba gösterilmediğini, kuruluş ekiplerinin zamanında fabrikada bulunamadığını, müvekkili tarafından mekanik montaj ve elektrik otomasyon işlemleri tamamlandığını, hattın motorları ve makinelerin çalışmaları sağlandığını, müvekkili ile davalı arasında kararlaştırılan kontrat bedeline hak kazandığı açık olup söz konusu işlere istinaden düzenlenen fatura bedellerinin müvekkiline ödenmesine karar verilmesi gerektiğini belirterek 17.10.2018 tarihli 005577 seri no'lu faturadan kaynaklı 108.000,00 TL'nin fatura tarihi olan 17.10.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte, 05.07.2018 tarihli 005565 seri no'lu faturadan kaynaklı ödenmeyen 50.000,00 USD'nin fatura tarihi olan 05.07.2018 tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili; davacı ile müvekkili arasında düzenlenen 25.04.2018 tarihli sözleşmede her ne kadar bu sözleşmeyle ilgili ihtilafların çözümünde yetkili mahkemelerin Eskişehir Mahkemeleri olduğu kararlaştırılmışsa da davacı tarafın davaya konu ettiği 108.000,00 TL bedelli fatura bu sözleşmenin, sözleşmede yer alan bedellerin dışında bir fatura olduğunu, bu nedenle genel yetkili mahkemelerde yani davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde açılması gerektiğini, davalı müvekkilinin yerleşim yerinin ...olduğundan yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Adliyesi Mahkemeleri olduğunu, davanın da görevsiz mahkemede açıldığını görevli mahkemenin Tüketici mahkemesi olduğunu, davaya konu faturaların kaynağı olan taraflar arasında düzenlenen 25.04.2018 tarihli karma nitelikli eser sözleşmesine davacı tarafından uyulmadığını, üretilmesi beklenilen bisküvi üretim hattı müvekkili şirkete sözleşmede yer alan sürede ve eksiksiz teslim edilmediğini, davacı tarafından müvekkiline eksik parçalardan oluşan bir demir yığını teslim edildiğini, müvekkilinin ...'ya ihracaat yapacağını bildiği halde banka akreditifi/ihracaat süresinde davacı tarafından sözleşmede yer alan ekipmanlar üretilemediğini bu nedenle hattın bir kısmının 05.08.2018 tarihinde kalan kısmının 17.10.2018 tarihinde davacı tarafından müvekkiline eksik olarak teslim edildiğini, bu nedenle müvekkilinin tek seferde deniz yolu ile ekipmanları Libya'ya gönderebilecekken iki ayrı işlemle daha fazla navlun bedeli ödemek zorunda kaldığını, ...'da yapılan kontrollerde gönderilen ekipmanların/parçaların eksik olduğu davacının kendi teknisyenleri tarafından tespit edildiğini, bunun üzerine hem müvekkili tarafından hem de davacının kendi teknisyenleri tarafından gönderilen parçaların eksik olduğunun davacı tarafa bildirildiğini ancak eksik parçaların davacı tarafından tedarik edilip müvekkiline teslim edilmediğini, davacı tarafından sözleşmede yer alan sürede üretilip montajı yapılmadığını bisküvi üretim hattı nedeniyle müvekkilinin müşterisi karşısında ticari itibarının zedelendiğini, üretilip çalışır hale getirilmesi beklenen bisküvi üretim hattı aylarca ...'da bir demir yığını olarak beklediğini, mekanik ve elektriksel montajının yapılarak çalışır hale getirilmesi beklenilen bisküvi üretim hattı uzun bir süre davacıdan kaynaklanan sebeplerle çalışır hale getirilemediğini belirterek davanın reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davacının ağır kusuru sebebiyle yaptığı tüm harcamaların ve uğradığı zararların tespiti ile talep edilen bedelden faiziyle birlikte mahsup edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece; taraflar arasında bisküvi dizme, sandviçleme ve paketleme aksamlarını kapsayan bir makine üretim ve işletmeye almaya yönelik eser sözleşmesi niteliğinde bir sözleşme akdedildiği, taraflar arasındaki ihtarnamelerden ve dinlenen tanık anlatımlarından sözleşme kapsamında davacı tarafın teslim etmesi gereken makine ekipmanlarını davalıya teslim ettiği, ancak yapılan teslimatta bir takım eksikliklerin bulunduğu sözleşme uyarınca montaj işinin davacı tarafından yerine getirilmesi gerektiği halde davacının montajın yapılması konusunda üzerine düşen edimi eksik olarak yerine getirdiği, taraflar arasındaki sözleşmede montaj bedeli olarak toplam sözleşme bedelinin %5'inin kabul edileceğinin belirtildiği, davacı 50.000 Dolarlık eksik ödeme yapıldığını ileri sürmekte ise de, sözleşmede montaj işinin davacıya ait olup davacı tarafından yerine getirileceği kararlaştırılıp toplam sözleşme bedelinin %5'ine tekabül eden 23.112,50 USD'nin montaj tamamlandıktan sonra ödeneceği anlaşılmakla, davacının davaya konu eser sözleşmesinin bilirkişi raporlarında da saptandığı üzere montaj işini tamamlamadan teslim ettiği anlaşıldığından, bilirkişi raporunda belirtildiği üzere 23.112,50 USD'yi talep etmeye hak kazanmadığı, bununla birlikte davacı tarafından eksik yapıldığı anlaşılan montaj işini gerçekleştirmek için davalının yapmış olduğu masrafları davacıdan talep edebileceği gözetildiğinde davalı tarafından davaya konu makinenin montajının tamamlanması için yapıldığı savunulan masraflara ilişkin fatura bedellerinin davacı alacağından mahsup edilerek netice olarak davacının 10.111,33 ABD doları alacaklı olduğu kanaatine varıldığından, denetime elverişli, gerekçeli ve dosya kapsamına uygun bulunan bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne; davalı vekili, müvekkilinin davacının kusuru nedeniyle tek seferde makine ekipmanlarını taşıtamadığından ek navlun ücreti ödemek zorunda kaldığından, yapılan ek navlun ödemesinin de dava konusu talep miktarından indirilmesi gerektiğini savunmakta ise de davalı tarafından ihtirazı kayıtsız olarak 2.seferde yapılan mal tesliminin kabul edilmesi ve taraflar arasındaki sözleşmede tüm makine ekipmanının tek seferde taşıtılacağına ve teslim edileceğine yönelik bir düzenleme bulunmadığından, (sözleşmenin 7.maddesinde ödemelerin satıcı hesabına geçmesine müteakip sadece ....20 Haziran 2018, teklifteki geri kalan ekipmanın 07.08.2018 ...fabrika teslim olacağı belirtilmiştir) davalı vekilinin bu yöne ilişkin talebi yerinde görülmediği gibi davalı tarafın makine ekipmanlarının süresi içerisinde teslim edilmemesi nedeniyle uğradığını iddia ve ispat ettiği bir zarar bulunmadığı, davacı vekili, dava dilekçesinde 05.07.2018 tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmiş ise de, davacı vekilinin davalı tarafa çekmiş olduğu 05.07.2018 tarihinde usulüne uygun şekilde temerrüte düşürdüğüne dair herhangi bir ihtarname dosya kapsamına sunulmadığından ve davacının davalıya çekmiş olduğu ihtarnamelerde talep konusu miktar açıkça belirtilerek süre verilmek suretiyle davalı temerrüte düşürülmediğinden dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesine karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; sözleşmenin büyük bir kısmının tamamlandığını, mükerrer mahsup işlemi yapıldığını, ... Hükumetinden kaynaklı olarak işin tamamlanamadığını, bakiye 50.000 USD ve 108.000,00 TL fatura bedelinin ödenmediğini, sözleşmenin yaklaşık %90 oranında tamamlandığını, sözleşmede montaj bedelinin ayrı olduğunu, oransal bir tespit yapılmadığını, 108.000,00 TL'lik faturanın ek işlere ilişkin olduğunu, davanın 33.223,34 USD ve 108.000,00 TL üzerinden kabulün karar verilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece tanıkların dinlendiğini, bilirkişi raporunun alındığını, bilirkişi ek raporunda davacının yükümlülüklerini yerine getirmediğinin tespit edildiğini, eserin çalışır vaziyette teslim edilmediğini, montaj yapılmadığını, müvekkilinin zarara uğradığını, ikinci kez ödenen navlun bedellerinin dikkate alınmış olması gerektiğini, bisküvi üretim hattının uzun süre çalıştırılamadığını, davacının eksik parçaları tamamlamadığını, ekstra mekanik montaj masraflarının davcı alacağından düşülmediğini, kazanç kaybının davacı alacağından mahsup edilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. GEREKÇE : Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. 1- Hüküm, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri kapsar (HMK m. 297/1-c). Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir (HMK m. 297/2). Davacı vekili tarafından bakiye 50.000,00 USD ve 108.000,00 TL iki ayrı fatura bedeli yönünden talepte bulunulmuş olmasına rağmen 108.000,00 TL'lik fatura yönünden yöntemince tartışma yapılmadan olumlu olumsuz bir karar vermeden sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir. 2- Kural olarak götürü bedelli eser sözleşmelerinde, iş bedelinin tamamı veya bir kısmı ödenmemiş ise, yüklenici işi kararlaştırılan götürü bedelle yapmak zorunda olduğundan yüklenicinin hakettiği imalât bedelinin, fiziki oran yöntemi ile başka bir ifadeyle yüklenicinin sözleşme kapsamında gerçekleştirdiği imalâtların eksik ve ayıpları da dikkate alınarak işin tamamına göre fiziki oranının tespit edilip, bulunacak bu oranın götürü iş bedeline uygulanması suretiyle saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanması gerektiği kabul edilmektedir. Bu şekilde belirlenen iş bedeli yapılan ödemelerden az ise, iş sahibi fazla ödediği bedelin iadesini; fazla ise yüklenici ödenmeyen iş bedeli alacağının tahsilini isteyebilir. Sözleşme dışı iş kalemlerine ilişkin istemlerde ise, yapıldıkları yıl mahalli piyasa rayiç bedellerine göre hesaplama yapılarak iş bedelinin bulunması gerekir (Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi, 2020/2407 Esas, 2020/3033 Karar). Somut olayda taraflar arasındaki sözleşmede iş bedeli götürü olarak kararlaştırılmış olup fiziki oran yöntemiyle sonuca gidilmesi gerekirken yazılı şekilde ödeme planında yer alan bedellerin iş bedeli olarak düşünülerek hatalı değerlendirme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir. 3- O halde mahkemece yapılacak işlem; montaj dahil sözleşmedeki götürü bedel dahil olan tüm işler varsa ayıp ve eksikleri de dikkate alınarak fiziki oran yöntemiyle işin yüzdesel olarak tamamlanma oranının hesaplanması, bu oranın götürü bedele uygulanarak imalat bedelinin hesaplanması, kanıtlanan ödemelerin düşülmesi, sözleşmeye dahil olan montaj gigi giderler yönünden ayrıca mahsup işlemi yapılmaması, bu şekilde dava dilekçesinde yer alan tüm talepler bakımından toplanan deliller tartışılarak sonuca gidilmesinden ibaret olacaktır. Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.4,6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının KABULÜNE, 2-ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 09/07/2025 tarih ve 2023/535 Esas-2025/556 Karar sayılı kararının HMK’nun 353/1-a.4,6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine, 5-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine, 6-Taraflarca ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına, 7-İnceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince varsa taraflarca yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre aynı maddenin 5. Fıkrası gereğince yatıran/sunan tarafa İADESİNE, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1.a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 30/06/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan ... ✍e-imzalıdır

Üye ... ✍e-imzalıdır

Üye ... ✍e-imzalıdır

Katip ... ✍e-imzalıdır