Bölge Adliye Mahkemesi 2025/1527 E. 2026/1626 K.

T. C.

KAYSERİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2025/1527

KARAR NO: 2026/1626

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMES: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

NUMARASI: 2023/1148 Esas, 2025/373 Karar

DAVANIN KONUSU: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİH: 26/12/2023

İSTİNAF KARARININ

VERİLDİĞİ TARİ: 15/10/2026

YAZILDIĞI TARİH: 19/10/2026

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/04/2025 tarihli, 2023/1148 Esas ve 2025/373 Karar sayılı gerekçeli kararına karşı davalı.... Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize tevzi edilmiş olmakla dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜP GÖRÜŞÜLDÜ:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait aracın yol üzerinde park halindeyken davalı sigorta şirketi tarafından ... ile sigortalanan davalı .... Ltd. Şti. adına kayıtlı, davalı ...'ın sürücüsü olduğu, ... plaka sayılı ticari tırın çarpması sonucu hasara uğradığını, beyanlar doğrultusunda kolluk tarafından kaza tespit tutanağı düzenlendiğini, tutanak ve hasara sebebiyet veren davalı ...'ın olaya ilişkin olarak polis tarafından alınan ifadesinde, ... plaka sayılı siyah renkli ... marka aracın ön çamurluğuna çarptığını, daha sonra trafik yoğunluğu sebebi ile biraz ileriye park ettiğini, beyanda ettiğini, bu beyanının davalı ...'ın kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğunu ve işbu davada davalıların müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu destekler nitelikte olduğunu, davalıların ve davalı sigorta şirketinin oluşan hasardan dolayı müşterek ve müteselsil sorumlu olduklarını, davalı sigorta şirketine başvurularının yalnızca ... limitleri ve kapsamında olduğunu ve harici alacak kalemlerinin diğer davalılardan talep edildiğini belirterek davanın kabulü ile dava sürecinde belirlenecek miktara artırım hakları saklı kalması kaydıyla müvekkilinin uğramış olduğu maddi zararın tazmini için araç değer kaybı bedelinden oluşan şimdilik 49.000,00 TL ve araç mahrumiyet bedelinden oluşan şimdilik 1.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu davalılardan tahsiline hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür. Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinden özetle; davacının talebinin zaman aşımına uğradığını ve davanın reddinin gerektiğini, davacının işbu davayı belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinde hukuki menfaati bulunmadığını, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olup poliçe limitinin üzerinde karar verilmesi kabul edilemeyeceğini, değer kaybının hesaplanmasında ... genel şartlarının dikkate alınması gerektiğini, ... plaka sayılı aracın araç mahrumiyet bedeli, karayolları motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi şartları uyarınca teminat dışı olup müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zararı nispetinde olduğunu belirterek açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür. İhbar olunan ...Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazaya karıştığı iddia edilen ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde kaza tarihini kapsayan kasko veya ... poliçesinin bulunmadığını, kaza tarihini kapsar herhangi bir sigorta poliçesi bulunmadığından işbu dava konusu talepler yönünden müvekkili sigorta şirketinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirket nezdinde düzenlenen trafik sigorta poliçesin vadesinin ... -... tarihleri arasında olacak şekilde düzenlendiğini, 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın ekleri kısmında aşağıdaki durumlarda değer kaybı talepleri teminat dışında bırakıldığını, müvekkilinin sorumluluğuna karar verilse dahi temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faize karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda; "DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;

1- 47.015,69 TL araç değer kaybı tazminatının, davalılar ... ile.... Ltd. Şti.'den kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-Davalı sigorta tarafından 23/07/2024 tarihinde davacı vekiline 61.323,31 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı ve poliçe limitinin tükendiği anlaşılmakla bu miktar değer kaybı yönünden açılan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 3-12.500,00 TL ikame araç bedeli tazminatının davalılar ... ile.... Ltd. Şti.'den kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ..." dair karar verildiği görülmüştür. Bu karar davalı.... Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı.... Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi raporuna karşı itirazda bulunduklarını ancak mahkemece bu eksik raporun hükme esas alındığını, itirazlarının dikkate alınmadığını, dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgelerden araçların şehirlerarası taşımacılık ve uluslararası ticaret yapan araçlar olması sebebiyle teminat limitinin iki katı olduğunun görüleceğini, ancak mahkemece bu durumun göz önünde bulundurulmadan eksik ve hatalı karar verildiğini, müvekkilinin aracının bu türden araç olduğunu, bu yüzden teminat limitlerinin iki katı üzerinden hesaplanması gerektiğini belirterek arz ve izah edilen nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Yukarıda ayrıntılı bilgileri yazılı Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/04/2025 tarihli, 2023/1148 Esas ve 2025/373 Karar sayılı gerekçeli kararına karşı davalı.... Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize tevzi edilmiş olmakla dosya incelendi. Duruşma açılmasını gerektiren sebepler bulunmadığından HMK'nın 353 ve 355. maddeleri gereğince inceleme ve müzakereler dosya üzerinden yürütülmüştür. 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince tarafların istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar ile bağlı kalınarak ilk derece mahkemesine ait dava dosyası esas bakımından incelendiğinde;İstinaf incelemesine konu dava, trafik kazası nedeniyle meydana gelen araç değer kaybı zararı ve ikame araç zararının tazmini istemine ilişkindir.

-Kusur yönünden;

İlk derece mahkemesince yapılan yargılamada toplanan deliller ve alınan 06/07/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre; davaya konu trafik kazasının ... günü saat 15:30 sıralarında, yerleşim yeri içinde ve gündüz saatlerinde meydana geldiği, mahkemece icra edilen keşif sırasında olay yerinde yapılan incelemede yolun her iki tarafında araçların park etmiş olduğu, kaza yerindeki azami hız limitinin 50km/saat olduğu, yolun 10 metre genişliğinde olduğu, davalı.... Ltd. Şti.'ne ait, davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı tır aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde asli kusurlu sayılan trafik kurallarından aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmediği, gündüz saatlerinde sürüş güzergahındaki araç trafiğini kontrol etmediği, sürüş güzergahında park etmiş araçların konumu ile kendi aracının genişlik ve uzunluğunu dikkate alarak manevra yapmadığı, sola dönüş esnasında aracının doğrultu değiştirme manevrasını hatalı yaptığı, kavşak kesişim noktasında dönerken araç hızını ve konumunu ayarlayamadığı, trafikte başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlediği, mesleki öngörme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamadığı nedenleriyle ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın meydana gelen trafik kazasında tamamen sorumlu olduğu, ... plaka sayılı araç sahibi davacı ...'nun kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği, araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediği, kazanın ... plaka sayılı araç sürücüsünün şahsi dikkatsizlikleri ve kural ihlalleri sonucunda ortaya çıktığı, kazanın meydana geldiği yolda trafik işaretlemesi ve yola bağlı bir problemin tespit edilmediği, bu nedenle karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığı kanaati bildirilmiştir. Bilirkişinin kusura ilişkin tespitleri, ... plaka sayılı araç sürücüsü davalı ...'ın polis karakolunda verdiği ... tarihli ifade tutanağı, ... tarihli olay yeri görgü ve tespit tutanağı, davacı tanığı ...'ün anlatımları, dosya içindeki ekspertiz raporu ile hasar dosyası örneği, fotoğraflar ve diğer delillerle uyumlu, hüküm vermeye ve denetime elverişli olmakla davalı.... Ltd. Şti. vekilinin kusura ilişkin istinafı yerinde görülmemiştir. -Araç değer kaybı ve ikame araç zararı yönünden;Araç değer kaybı; aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değeri ile hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olup, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2019/6070 Esas ve 2020/3614 Karar sayılı ilamı). Yapılan açıklamalar doğrultusunda değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1de bulunan "Değer Kaybı Hesaplanması" yöntemine göre değil, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın kilometresi ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekir.Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi rapor ve ek raporunda davacıya ait ...plaka sayılı aracın toplam hasar tutarının 48.420,00 TL olup tamirinin ekonomik olduğu, kaza tarihi itibarı ile aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değerinin 3.418,339,00 TL, hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değerinin 3.310,00 TL olduğu, "Araç Değer Kaybı = Araç Hasarsız Değeri - Araç Hasarlı Değeri" formülü uyarınca serbest piyasa rayicine göre aracın kazadan önceki değeri ile kazadan sonraki değeri arasında araç değer kaybı zararının 108.339,00 TL olarak hesap edildiği, ilk derece mahkemesince davalı ... A.Ş. tarafından 61.323,31 TL tazminat ödemesi yapıldığından bakiye araç değer kaybı zararı tutarının 47.015,69 TL olduğunun tespit edilerek bunun davalılar ... ile.... Ltd. Şti.'den tahsiline hükmettiği görülmüştür. Hasar gören ve onarım süresince kullanılamayan araçlardan dolayı kazada kusuru bulunan araç sahibi ve sürücüsü müteselsil olarak sorumludur. Trafik kazası sebebiyle hasar gören aracın onarım süresince çalıştırılamaması sebebiyle oluşan "kazanç kaybı", "araç mahrumiyet zararı" başka bir anlatımla "ikame araç zararı" trafik sigortası kuvertürü dışında kalmaktadır.Borçlar Hukukuna göre, bir şeyin kısmen hasar görmesinden veya kullanılamamasından dolayı oluşacak olan zarar, buna neden olan kişilerden talep edilebilmektedir.Araç, trafik kazası sonucunda zarar görmüş ise, onarım süresince kullanılamayacağından, aracın kullanış amacına göre, mahrumiyet zararı belirlenmelidir. Eğer, uğranılan zarara ilişkin yeterince delil sunulamıyorsa, Türk Borçlar Kanunu'nun 50/2. maddesi gereği, hakkaniyete uygun bir bedel tayin ve takdir edilmeli, sonucuna göre karar verilmelidir. Yerleşik Yargıtay kararlarına göre araçtan yoksun kalma tazminatının hesaplanmasında araç tamir edilecekse tamirde geçireceği makul süre eğer araç perte ayrılmış ise emsal nitelikte yeni bir araç alması için gerekli olan sürenin hesaplanması gerekmektedir. Somut uyuşmazlığa yönelik olarak mahkemece hükme esas alınan bilirkişi rapor ve ek raporunda davacıya ait ...plaka sayılı aracın 6 gün içerisinde tamir edilebileceği, makul onarım süresinin 5 gün olduğu ve anılan nedenle ikame araç temininin gerektiği, davacıya ait aracın muadilinin kaza tarihi itibarı ile günlük kira bedelinin ortalama 2.500,00 TL olduğu, buna göre araç mahrumiyet zararının 12.500,00 TL olacağı tespit edilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi rapor ve ek raporunda tespit edilen kusur tespitinin, aracın hasar durumunun, davaya konu araç değer kaybı zararının ve ikame araç zararının dosya kapsamındaki delillerle örtüştüğü ve ilk derece mahkemesince verilen kararda herhangi bir isabetsizlik olmadığı sonucuna varılmıştır. Davalı.... Ltd. Şti. vekilinin araç değer kaybı zararı ve ikame araç zararına yönelen istinafları yerinde görülmemiştir. - 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu yönünden;22/05/2016 tarih ve 29719 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan "Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"e eklenen 28/A maddesi gereği "mevcut teminat limitlerinin iki katı şeklinde uygulanacağına" dair hükmü, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamındaki araçlara uygulanmak üzere getirilmiştir. Somut olayda; kazaya sebebiyet veren davalı.... Ltd. Şti.'ne ait ... plaka sayılı araç 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında faaliyet gösteren bu şirkete ait çekici olup, davalı ... A.Ş. tarafından ... - ... vadeli trafik sigorta poliçesi düzenlenmiştir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçeleri teminat limitlerinin, bu yönetmeliğin ekinde yer alan ilgili teminat limitlerinin iki katı olacak şekilde uygulanacaktır. Ancak; 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 2. maddesi kanunun kapsamı ile ilgili olarak "Bu Kanun kamuya açık karayolunda motorlu taşıtlarla yapılan yolcu ve eşya taşımalarını, taşımacıları, taşıma acentelerini, taşıma işleri komisyoncularını, nakliyat ambarı ve kargo işletmecilerini, taşıma işlerinde çalışanlar ile taşımalarda yararlanılan her türlü taşıt, araç, gereç, yapıları ve benzerlerini kapsar" demektedir. Dolayısıyla Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 28/A maddesi uyarınca, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında şehirlerarası ve uluslararası taşımacılık yapan araçlar için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçeleri teminat limitlerinin, bu yönetmeliğin ekinde yer alan ilgili teminat limitlerinin iki katı olacak şekilde uygulanacağını belirten hüküm, 4925 sayılı Yasa kapsamında ancak yolcu taşımaları için uygulanacak olup araç hasar ve değer kaybı bedeli taleplerini kapsamamaktadır. Davacının aracında oluşan araç değer kaybı zararı için, davalı sigorta şirketi ancak Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesinin teminat limitleri dahilinde sorumlu olup, teminat limitinin iki katı tutarı olan 240.000,00 TL'ye karar verilmesi mümkün değildir (Yargıtay 4. H.D.'nin 2024/8713 Esas ve 2025/15295 Karar sayılı ilamı). İkame araç zararı ise dolaylı bir zarar olduğundan Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesinin teminatı kapsamında değildir. Bu nedenle davalı.... Ltd. Şti. vekilinin aksi yöndeki istinafı yerinde görülmemiştir.Bu haliyle; ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucu vakıa ve hukuki değerlendirmede Kanun'a aykırılığın bulunmadığı, ilk derece mahkemesinin verdiği kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince davalı.... Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1-)Davalı.... Ltd. Şti.'nin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-)İstinaf başvurusu nedeniyle alınması gereken 8.254,52 TL istinaf karar harcından davalı tarafından başvuru sırasında peşin yatırılan 2.064,00 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 6.190,52 TL istinaf karar harcının istinaf eden davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,

3-)İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

4-)Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,

5-)İstinaf yargılaması bakımından davalı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi, Yönetmeliğin 207/1. maddesi ve HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi hükümleri uyarınca yatırana iadesine,

6-)Kararın kesin olması nedeniyle taraflara tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin HMK'nın 302/5 ve 359/3. maddeleri uyarınca ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair, tarafların yokluğunda, HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 15/10/2026