Bölge Adliye Mahkemesi 2025/117 E. 2026/2759 K.

T.C. ADANA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/117 - 2026/2759 T.C. ADANA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2025/117 KARAR NO : 2026/2759

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP :

İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : ... Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ : 15.10.2024 NUMARASI : 2022/918 Esas, 2024/1131 Karar

DAVACI : ... VEKİLLERİ : Av. DAVALI : 1- ... VEKİLLERİ : Av. DAVA : Trafik sigortası kaynaklı tazminat alacağı KARAR TARİHİ : 03.11.2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 03.11.2026

... Asliye Ticaret Mahkemesinin 15.10.2024 tarih ve 2022/918 Esas, 2024/1131 Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Tarafların iddia ve savunmalarının özeti: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 08.03.2022 günü davalı ...'un sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracı ile ... Caddesi ... kavşağından ... çarşı istikametine doğru seyri esnasında direksiyon hâkimiyetini kaybettiğini, önce banket üzerinde park hâlinde bulunan ... plakalı aracın sağ dikiz aynasına, yine park hâlinde bulunan ... plakalı kamyonun sol kısmına ve kamyon yanında bulunan ... işçilerine çarptığını, devamında banket üzerinde park hâlinde bulunan müvekkiline ait ..., ..., ... ve ... plakalı araçlara çarpması neticesinde ölümlü, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasına neden olduğunu, işbu kaza nedeniyle davalı ... aleyhine ... Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/228 Esas sayılı dosyası ile taksirle ölüme neden olma, alkol veya uyuşturucu maddenin etkisi altındayken araç kullanma suçlarından yargılama başlatıldığını, dosyada yargılamanın devam ettiğini, işbu trafik kazasına ilişkin ... ... Başsavcılığının 2022/4430 Soruşturma numaralı dosyasında alınmış olan 14.03.2022 tarihli bilirkişi raporunda, ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'un 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 46/a, 56/1-a maddelerini ihlal ettiği ve aynı Kanun'un 84/g maddesinde açıklanan asli kusur sayılan "şeride tecavüz etme" kuralını ihlal ettiğinden asli kusurlu olduğunu, park yasağı olmayan noktada bulunan ..., ..., ..., ... ve ... plakalı araçların maliklerinin kusursuz oldukları görüş ve kanaatine varıldığını, gerek işbu rapor ile gerekse de kaza yeri tespit tutanağı ve mevcut tüm belgelerden de anlaşılacağı üzere kazanın meydana gelmesinde davalı ...'un tam kusurlu olduğunu, içerisinde müvekkiline ait ... plakalı aracın da olduğu hiçbir araç malikinin kusurunun olmadığı bilirkişi raporu ile de kanıtlandığını, meydana gelen kaza sonucunda müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı ve maddi zararların, Sigorta Şirketi ile davalıdan tahsilini talep etme zorunluluğu doğduğunu, yargılama sonucunda ... plakalı araca ilişkin değer kaybı ve maddi zararının tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda, artırılmak üzere şimdilik 5.000,00 TL'nin kazanın olduğu 08.03.2022 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketinden poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. ISLAH : Davacı vekili 25.12.2023 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile dava değerini 380.000,00 TL'ye arttırmıştır. CEVAP: Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle: öncelikle, huzurda görülmekte olan davanın zaman aşımına uğradığını, somut olayda ise, davacı taraf, araç hasarı zararı yönünden talep konusunu belirlemiş ve fakat davasını yine de belirsiz alacak davası olarak ikame ettiğini, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kazaya karışan ... plaka sayılı araç müvekkili şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibariyle araç başına 50.000,00-TL, kaza başına 100.000,00-TL olduğunu, hasar dosyası müvekkil şirket tarafından incelenmiş olup, sigortalı aracın en fazla yüzde 50 kusurlu olabileceğinin tespit edildiğini, ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle ... Oto Yedek Parça San.ve Tic.ltd.şti.'ye 19.04.2022 tarihinde 3.605,43-TL tedarik, ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle evren oto. yed. par. san.'a 22.04.2022 tarihinde 8.402,13-tl tedarik, ... plakalı araçta meydana gelen hasar kasko sigortacısı tarafından giderilmiş olup müvekkili şirketçe ... Sigorta A.ş'ye 26.05.2022 tarihinde toplamda 3.699,82-TL rücu tazminatı ödemeleri yapıldığını, zamanaşımına uğramış davanın reddini, zarar meblağının belirlendiği iddia edilmesine rağmen belirsiz alacak davası açıldığı müşahede edildiğinden davanın usulden reddini, sigortalı aracın kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığından davanın reddine, araç hasarı ve değer kaybı yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasını ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasını, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile; 186.250,00 TL maddi tazminatın davalı Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 26/05/2022 tarihinden, davalı asil yönünden kaza tarihi olan 08/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verildiği görüldü. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; kararın fahiş bir tazminat meblağı üzerinden, "açıklık" ilkesine aykırı olarak bakiye teminatın ve sigorta şirketinin sorumluluğun net olarak belirlenmediğini, dosyaya ibraz edilen cevap ve beyanlar ile ekli ödeme dekontlarıyla müşahede edileceği üzere, trafik sigortası bakiye teminat limitinin 10.638,06-TL kalmasına rağmen bu husus tespit edilmeden hukuka aykırı ve poliçe teminatının üzerinde hüküm kurulmuş olduğunu, kısmen kabule göre oranlama yapılmadan yargılama giderlerinin tamamından sorumluluk belirlenmesi kabul edilemeyeceğini, bakiye poliçe limitinın 10.638,06 TL olmasına rağmen bunun kararda yazılmaması ve kısmen kabule göre oranlama yapılmadan yargılama giderlerinin tamamından sorumluluk belirlenmesinin kabul edilemez olduğunu ve hatalı vekalet ücreti takdir edildiğini, davanın arabuluculuk başvuru şartı kapsamında bulunmaması nedeniyle arabuluculuk ücretinin davacının üzerine bırakılmasının gerektiğini beyan ederek kararın kaldırılması ile talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 50, 54/1-3. ve 55. maddeleri kapsamında, trafik kazasına dayalı açılan, çalışma gücünün azalmasından veya yitirmesinden doğan (malüliyet) maddi tazminat davası olup, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve verilen kararı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf etmiştir. Davalı sigorta şirketinin poliçe limitinin aşılarak hüküm kurulduğuna yönelik istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Genel şartlar ile yapılan değişiklerin uygulanma zamanı; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının "A.1. Amaç" başlıklı maddesinin; 2.fıkrasının son cümlesinde; "Bu Genel Şartlar ekleriyle bir bütündür. Bu Genel Şartlar ve sigorta teminat limitleri kaza tarihi itibariyle uygulamaya esas alınır,"düzenlemesi 02.02.2016 tarihindeki değişiklik ile "Bu Genel Şartlar" kaza tarihi itibariyle uygulanır ibaresi çıkarılıp sadece "sigorta teminat limitleri kaza tarihi itibariyle uygulamaya esas alınır" olarak değiştirilmiştir. Buna hükme göre kaza tarihi olan 08.03.2022 tarihi itibariyle, davalı sigorta şirketinin düzenlendiği ZMMS poliçesine göre maddi zararlar için araç başına 50.000,00 TL kaza başına 100.000,00 TL limitler ile sırılanmıştır. Davalı sigorta şirketi tarafından, dosyada hasar aşamasında dava dışı ... plakalı araca ilişkin olarak 24.527,24 TL hasar ödemesi ve 14.000,00 TL değer kaybı ödemesi, dava dışı ... plakalı araca ilişkin olarak 8.402,13 TL hasar ödemesi, dava dışı ... plakalı araca ilişkin olarak 3.699,82 TL hasar ödemesi, dava dışı ... plakalı araca ilişkin 20.127,75 TL değer kaybı ödemesi, dava dışı ... plakalı araca ilişkin 18.605,00 TL değer kaybı ödemesi yapılmıştır. Buna ilişkin yapılan ödemelerin 2918 sayılı KTK 96. md.si kapsamında kötü niyetle yapıldığına ilişkin davacı taraftan bir itirazda bulunulmamıştır. Bu durumda, poliçe limiti 100.000,00 TL'den, davalı sigorta şirketi tarafından aynı kaza nedeni ile birden fazla kişinin uğramış olduğu zararlara istinaden iyiniyetle toplam 89.361,94 TL ödeme yapıldığı ve neticeden, davalı sigorta şirketinin bakiye kalan poliçe limiti, yani 10.638,06-TL ile oluşan zarardan sorumluluğunun devam ettiği anlaşılmıştır. Davalı sigorta şirketin ödemekle yükümlü olacağı miktara ilişkin bakiye teminat limiti ile orantılı olarak yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de belirlenmesi gerekirken bu oranlamanın yapılmaması hatalı görülmüştür. Bakiye poliçe limiti 10.638,06 TL olmasına rağmen bunun kararda yazılmaması ve kısmen kabule göre oranlama yapılmadan yargılama giderlerinin tamamından sorumluluk belirlenmesi yönünden, davalı sigorta şirketi yönünden yapılan istinaf başvurusu haklı bulunmuştur. Davalı sigorta şirketinin arabuluculuk ücretine yönelik istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümlere ilişkin dava şartı yokluğuna ilişkin hükümlerin uygulanmaması gerekmekle birlikte, davacının kanunun lafzından kaynaklanan zorunlu başvuruyu yerine getirmiş olması ve buna bağlı sonuçlarından davalı sigorta şirketininde sorumlu olduğu anlaşılmakla, bu husustaki istinaf başvurusu haksız bulunmuştur. HMK'nın 355. maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Yukarıda açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre, ilk derece mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun bu yönüyle kabulü ile, HMK 353/1-b-2. maddeleri gereği ilk derece mahkemesi kararının yeniden hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kısmen KABULÜ ile; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b/2. maddesi hükmü uyarınca düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 15.10.2024 tarih ve 2022/918 Esas, 2024/1131 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353.maddesinin 1.fıkrası (b) bendinin 2.maddesi uyarınca düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla; 2-Davanın kısmen KABULÜ ile; 186.250,00 TL (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun bakiye poliçe limiti olan 10.638,06 TL ile sınırlı olmak üzere) maddi tazminatın davalı Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 26/05/2022 tarihinden, davalı asil yönünden kaza tarihi olan 08/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, Harç yönünden: 3-a-)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 12.722,74 TL karar harcının, peşin ve tamamlama harcı olarak yatırılan toplamda 6.491,39 TL harçtan mahsubuyla, bakiye 6.231,35 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 732,00 TL ile sınırlı olmak üzere) Hazineye irat kaydına, b-)İlk derece mahkemesince 15.10.2024 günlü karar ile davalı taraftan tahsiline karar verilen harcın tahsil edilmemiş olması ve fakat harç tahsil müzekkeresi çıkartılmış olması halinde söz konusu harç tahsil müzekkeresinin tahsil edilmeksizin iadesinin ilk derece mahkemesince istenilmesine, harcın tahsil edilmiş olması halinde ise dairemizce harca ilişkin kurulan hükümde sigorta şirketi yönünden tahsil edilecek miktarın azaldığı dikkate alınarak sigorta şirketinin harç iadesi talebi olması halinde dairemiz hükmü dikkate alınarak iade edilecek harcın diğer davalıdan tahsiline yönelik işlem yapılmasına, 4-Başvuru tarihi itibariyle Hazine tarafından karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul-ret oranına göre 764,56 TL'sinin davalılardan müşterek ve müteselsilen, 795,44 TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, b-)İlk derece mahkemesince 15.10.2024 günlü karar ile davalı taraftan tahsiline karar verilen arabuluculuk ücretinin tahsil edilmemiş olması ve fakat harç tahsil müzekkeresi çıkartılmış olması halinde söz konusu harç tahsil müzekkeresinin tahsil edilmeksizin iadesinin ilk derece mahkemesince istenilmesine, arabuluculuk ücretinin tahsil edilmiş olması halinde ise dairemizce harca ilişkin kurulan hükümde tahsil edilecek miktar yönünden değişiklik olmadığından işlem yapılmasına yer olmadığına, Yargılama giderleri yönünden: 4-Davacı tarafından yapılan; 80,70 TL başvuru harcı, 85,39 TL peşin/ nispi harç 6.406,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 6.572,09 TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak (Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 812,70 TL ile sınırlı olmak üzere) davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan; 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, 205,25 TL tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 2.205,25 TL yargılama giderinin kabul ret oranı dikkate alınarak 1.080,86 TL'lik kısmının davalılardan müştereken müteselsilen alınarak (Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 94,14 TL ile sınırlı olmak üzere) davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına, 6-HMK'nın 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avanslarının bulunması halinde ilgililerine iadesine, Vekalet ücreti yönünden: 7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihininde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ye göre hesaplanan 62.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 10.638,06 TL ile sınırlı olmak üzere) davacıya verilmesine, 8-Davalı ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca davanın reddedilen kısmı yönünden hesaplanan 62.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... verilmesine, İstinaf giderleri açısından; 9-Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatırana iadesine, 10-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadığı için istinaf incelemesi için vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 11-Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan 320,00 TL istinafa dosya gönderme ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, 12-Davacının avansından sarf edilen gerekçeli kararın gönderimine ilişkin e-tebligat ücret toplamı olan 30,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361. maddesi gereğince; Dairemizin kararının taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde kararı veren Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'ne, yahut temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine veya Dairemize gönderilmek üzere İlk Derece Mahkemesi'ne verilebilecek bir dilekçe ile YARGITAY'A TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi. 03.11.2026

Başkan Üye Üye Katip ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır

İş bu karar 5070 Sayılı Yasa hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır