Bölge Adliye Mahkemesi 2024/850 E. 2026/1695 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/850 KARAR NO : 2026/1695

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 19/02/2024 NUMARASI : 2022/722 Esas - 2024/137 Karar DAVANIN KONUSU : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) DAVA TARİHİ : 18/09/2022 KARAR TARİHİ : 22/10/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 22/10/2026

İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/02/2024 tarih 2022/722 Esas 2024/137 Karar sayılı kararının Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye .... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 23.04.2022 tarihinde İzmir ili Buca ilçesi .... Mahallesi ... Sokakta seyir halinde olan müvekkiline ait .... plakalı araca, ...Sokaktan gelen dava dışı ....'in sevk ve idaresindeki, davalı nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı .... plakalı aracın çarpması sonucu iki taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkiline ait ....model.... marka araçta KDV dahil 56.445,78 TL hasar oluştuğunu, davalı sigorta şirketine ihbarda bulunularak hasar dosyası açıldığını, ancak davalının onarım bedelini düşük belirleyip parça tedarikini sağlamadığı halde iskonto uygulayarak ve KDV'yi ödemeyerek 12.450,98 TL hasar ödemesi yaptığını, müvekkilinin gerçek zararının bundan çok daha fazla olduğunu, kısmi ödemenin hasar bedelinin bu tutardan ibaret olduğunu ispatlamayacağını, TTK'nın 1409. maddesi uyarınca ispat yükünün davalı sigorta şirketi üzerinde bulunduğunu, arabuluculuk sürecinin anlaşmamayla sonuçlandığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere HMK'nın 107. maddesi uyarınca şimdilik 10,00 TL hasar bedeli ile 10,00 TL değer kaybı bedelinin hasarı ret tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili, yargılama sırasında verdiği ıslah dilekçesiyle hasar bedeline ilişkin talebini 37.539,02 TL artırarak 37.549,02 TL'ye yükseltmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin genel müdürlük adresinin Sarıyer/İstanbul olması nedeniyle İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacının değer kaybı yönünden müvekkiline usulüne uygun başvuru yaptığına dair delil sunmadığını ve dava şartı yokluğundan davanın usulden reddi gerektiğini, araçta oluştuğu iddia edilen zararın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması nedeniyle davanın belirsiz alacak davası ya da kısmi dava olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, müvekkilinin sigortalısının kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlı olarak yalnız gerçek zarardan sorumlu olduğunu, aleyhe hüküm kurulması halinde müvekkilinin anlaşmalı olduğu onarım merkezinde uygulanacak bedel esas alınarak hasar onarım miktarına en az %30 tedarik ve işçilik iskontosu uygulanması gerektiğini, müvekkilinin KDV'den sorumluluğunun bulunmadığını, poliçe limitinin kaza başına 50.000,00 TL olduğunu, müvekkilinin 07.06.2022 tarihinde davacıya 12.450,98 TL ve ekspere 380,26 TL ödeme yaptığını, bu ödemeyle sorumluluğunun sona erdiğini, aksi halde yapılan 12.831,24 TL ödeme düşüldüğünde kalan poliçe teminatının 37.168,76 TL olduğunun gözetilmesi gerektiğini, uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklanması nedeniyle avans faizi değil yasal faiz uygulanması gerektiğini, müvekkilinin başvuru tarihinden itibaren 45 gün geçmeden temerrüde düşmeyeceğini savunarak davanın öncelikle yetki itirazının kabulüyle yetkili mahkemeye gönderilmesine, aksi halde dava şartı yokluğundan usulden, bu da olmazsa esastan reddine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının yetki itirazının bölge müdürlüğü bilgileri itibariyle 16.01.2023 tarihli duruşmada reddedildiği, 23.04.2022 tarihli kazanın dava dışı ....'in sevk ve idaresindeki davalı sigortalısı .... plakalı araç ile davacının sevk ve idaresindeki ....plakalı aracın çarpışması sonucu meydana geldiği, 02.03.2023 ve 30.05.2023 tarihli bilirkişi heyeti raporları arasında hasar bedeli ve değer kaybı yönünden çelişki bulunması nedeniyle İTÜ öğretim üyelerinden oluşan üç kişilik bilirkişi heyetinden alınan ve hükme esas alınan 29.01.2024 tarihli raporda sigortalı araç sürücüsünün %75, davacı sürücünün %25 oranında kusurlu olduğunun, davacı aracının hasar bedelinin KDV hariç 47.835,41 TL, KDV dahil 56.445,78 TL, değer kaybının ise 5.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, kaza tarihi itibariyle poliçe teminat limitinin 50.000,00 TL olduğu ve davalı tarafından 12.450,98 TL kısmi ödeme yapıldığı, davacının davalıya 25.06.2022 tarihinde başvurduğu ve KTK'nın 97. maddesi uyarınca 15 gün ilavesiyle 11.07.2022 tarihinin temerrüt tarihi olduğu, poliçe limitinden ödemenin mahsubuyla bulunan tutarın KDV dahil toplam hasar bedelinin 3/4'ünün altında kaldığı gerekçeleriyle ıslah dilekçesindeki talep ile bağlı kalınarak davanın kabulüne, 37.549,02 TL hasar bedelinin davalıdan tahsiline, aynı tarihli tavzih kararıyla değer kaybı talebinin poliçe limitinin dolması nedeniyle reddedildiği belirtilerek "değer kaybına dair talebin reddine" bendinin hükme eklenmesine karar verilmiştir. Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükme esas alınan 29.01.2024 tarihli bilirkişi raporunda iskonto uygulanmaksızın hesaplama yapıldığını, ZMMS Genel Şartlarının B.2.2 maddesi uyarınca müvekkilinin anlaşmalı olduğu onarım merkezinde onarılsaydı uygulanacak parça, tedarik ve işçilik bedeli esas alınarak hasar onarım miktarına en az %30 iskonto uygulanması gerektiğini, bilirkişi raporuyla 47.835,41 TL araç hasarı ve 5.000,00 TL değer kaybı hesaplanmasına rağmen davacının %25 kusur oranının düşülmediğini, kusur oranı düşüldüğünde hasar tazminatının 35.876,55 TL olduğunu, gerekçeli kararda hasar bedelinin KDV dahil 56.445,78 TL olarak belirtildiğini ancak davacının aracın onarıldığına dair fatura sunmadığını ve KDV'siz bedelin 47.835,41 TL olduğunu, müvekkilinin KDV'den sorumlu tutulabilmesi için zarar görenin onarımda KDV ödediğini ispatlaması ve yansıtma faturası kesmesi gerektiğini, müvekkili tarafından yapılan 12.450,98 TL ödeme de düşüldüğünde bakiye tazminatın 23.425,57 TL olmasına rağmen 37.549,02 TL tazminata hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklanan trafik kazasına dayandığını ve ticari iş olarak değerlendirilemeyeceğini, sigortalı aracın poliçede de belirtildiği üzere hususi araç olduğunu ve kaza sırasında ticari amaçla kullanıldığına ilişkin bir tespit bulunmadığını, bu nedenle avans faizi yerine yasal faize hükmedilmesi gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını, davanın reddini ve tehir-i icra kararı verilmesini istemiştir. GEREKÇE : Dava, trafik kazası nedeniyle araçta meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybının ZMSS poliçesi kapsamında davalı trafik sigortacısından tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. (Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 22.2.2012 tarih ve 2011/17-787 E. - 2012/92 K., Yargıtay 17. HD'nın 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K. sayılı ilamları) Dolayısıyla, trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan zarardan davalı sigorta şirketinin, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğu amirdir. Zararın poliçe kapsamı dışında kaldığı hususunda ispat külfeti davalı sigorta şirketi üzerinde olup, sigorta şirketinin zararın poliçe kapsamı dışında kaldığını somut deliller ile ispat etmesi gerekir. Motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen zararlardan dolayı sorumluluk zarar görenin uğradığı gerçek zarar ile sınırlıdır. BK'nun 42. (6098 sayılı Kanun 50. Md.) 6762 sayılı TTK'nın 1283. (6102 sayılı TTK'nın 1427 vd) maddeleri gereğince sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan yararlananın uğradığı gerçek zararı tazminle yükümlü olup motorlu aracın neden olduğu zarar nedeniyle meydana gelen gerçek zarar giderilmelidir. Gerçek zarar, zarar gören şeyin eski hale getirilebilmesi için gereken onarım ve işçilik giderlerini kapsar. Davalı sigorta şirketi gerçek zarardan sorumlu olup araç hiç tamir edilmemiş olsaydı dahi zarar gören kişinin gerçek zararına göre tazminat miktarı hesaplanması gerekmektedir. Zira, zarar görenin çıkma ve eşdeğer parçalarla aracı tamir etmesi beklenemeyeceği gibi gerçek zarar ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle karşılanır. Hasar bedeli tespit edilirken davalı sigorta şirketiyle servis arasında yapılan anlaşma vb nedenlerle yedek parça ve işçilik bedellerinin değerinde indirim yapılmaksızın meydana gelen gerçek zarar giderilmelidir. (Yargıtay 17 HD'nın 15.12.2011 tarih 2011/4075 E. 2011/12321 K., 28.03.2016 tarih 2015/17481 E. 2016/3833 K., 04.04.2016 tarih 2015/14700 E. 2016/4229 K., 17.03.2014 tarih 2014/4531 E. 2014/3704 K.) Sigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın, onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yi de zarar görene ödemek zorundadır. (Yargıtay 17 HD 05.06.2014 tarihli 2014/9038 E. 2014/9078 K. sayılı ilamı) Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnalarının bulunduğu, yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması, benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilmesi hallerinde, usulü kazanılmış hakka göre değil, İBK'na veya geçmişe etkili yeni kanuna ya da Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebileceği (HGK'nın 21.01.2004 tarihli ve 2004/10-44 E., 19 K.; 03.02.2010 tarihli ve 2010/4-40 E., 2010/54 K), dolayısıyla bilirkişi raporları alındıktan ve bu raporlar nedeniyle taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış hakka göre değil sonra Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilmesi gerektiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 2019/824 esas, 2020/1025 karar sayılı, 2019/3373 esas, 2020/1022 karar sayılı emsal kararlarında da belirtildiği üzere Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre KTK'nun 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı hasar zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, işçilik maliyetleri, KDV dikkate alınması gerektiği kanaatine varılmıştır. Kural olarak araçta meydana gelen "değer kaybı" (istikrar kazanan yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre); aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle önceki kazalar araştırılarak niteliği ve etkisi göz önüne alınarak, tartışılarak hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmadan ibarettir. Daha somut bir ifade ile aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark kriteri esas alınmalıdır. (Yargıtay 17. HD'nin 2016/16876 E - 2017/12161 K sayılı, 27/12/2017 tarihli ve 2015/5301 E - 2017/11098 K sayılı, 28/11/2017 tarihli kararları) Bir aracın onarılmış durumdaki değeri; ne kadar iyi onarılmış olursa olsun aynı nitelikte hiç hasara uğramayan araç değerinden düşük olacağı bilinen bir gerçektir Yargıtay uygulamasına göre zarar veren veya zarardan sorumlu olan tacir ise alacağa ticari faiz yürütülebilir. Çünkü zarar, zarar verenin veya zarardan sorumlu olanın ticari işletmesiyle ilgili bir ticari işten doğmuştur ve bu eylem kendisi yönünden ticari bir borçtur. TTK.'nın 3. maddesi ticari işletmenin ika ettiği her türlü fiilden (eylemden) söz etmiştir. Aksine tacir olmayan kişinin bir ticari işletmesi bulunmadığından onun işletmesi ile ilgili bir haksız fiilinden söz edilemeyecektir. Ticari borcun para niteliğinde olması ve geç ödenmesi halinde ticari türden temerrüt faizi istenebileceği açıktır. Tacirin borcunun ticari olması için sözleşmeden doğması zorunluluğu getirilmediği gibi, karşı tarafın tacir olması şartı da yasada öngörülmüş değildir. Zarar tacir tarafından ticari işletmesiyle ilgili olarak meydana getirilmiş ise bu eylemden zarar gören tacir olmasa bile, TTK.'nın 3. maddesi uyarınca tacirden reeskont/avans oranında temerrüt faizi isteyebilecektir. (Y.H.G.K. 08.03.1995 tarih, E:1995/11-61 K:1995/141, 23.1.2002 gün, E:2002/4-12 K:2002/6, 03.04.2002 tarih E:2002/4-174 K:2002/259, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 12.06.2014 tarih 2013/14986 Esas 2014/11236 Karar sayılı ilamları) Somut olayda, 23.04.2022 tarihinde dava dışı ....'in sevk ve idaresindeki davalı sigortalısı .... plakalı araç ile davacının sevk ve idaresindeki .... plakalı aracın kavşakta çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kaza tarihi itibariyle poliçede araç başına maddi hasar teminat limitinin 50.000,00 TL olduğu, davalı tarafından davacıya dava öncesinde 12.450,98 TL hasar bedeli ödendiği, mahkemece alınan 02.03.2023 ve 30.05.2023 tarihli bilirkişi heyeti raporları arasında hasar bedeli ve değer kaybı yönünden çelişki bulunması üzerine İTÜ Makina Fakültesi öğretim üyelerinden oluşan üç kişilik bilirkişi heyetinden alınan ve hükme esas alınan 29.01.2024 tarihli raporda sigortalı araç sürücüsünün kavşakta geçiş önceliğine uymaması nedeniyle %75, davacı sürücünün kavşağa yaklaşırken hızını azaltmaması nedeniyle %25 oranında kusurlu olduğunun, davacı aracının hasar bedelinin orijinal parça ve iskontosuz piyasa rayiçleri üzerinden KDV hariç 47.835,41 TL, KDV dahil 56.445,78 TL, değer kaybının ise 5.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, davacı vekilinin hasar bedeline ilişkin talebini ıslah dilekçesiyle 37.549,02 TL'ye yükselttiği, değer kaybına ilişkin talebin ise 10,00 TL olarak kaldığı, mahkemece 29.01.2024 tarihli rapordaki kusur dağılımı ve hasar bedeli esas alınmakla birlikte poliçe limitinden kısmi ödemenin mahsubuyla bulunan 37.549,02 TL'nin hasar bedelinin 3/4'ünün altında kaldığından bahisle ıslah edilen miktarın tamamına hükmedildiği, değer kaybı talebinin ise tavzih kararıyla limitin dolması nedeniyle reddedildiği, karara karşı yalnız davalı vekilinin istinaf yoluna başvurduğu, kusur dağılımına ve hükme esas alınan raporun değer kaybı tespitine yönelik bir istinaf itirazının bulunmadığı anlaşılmıştır. Davalı vekilinin hasar bedeline en az %30 parça ve işçilik iskontosu uygulanması gerektiğine yönelik istinaf itirazlarının incelenmesinde; yukarıda yer verilen yerleşik Yargıtay uygulaması uyarınca davalı sigorta şirketinin üçüncü kişi konumundaki zarar görene karşı sorumluluğu gerçek zararın giderilmesiyle sınırlı olup, gerçek zararın belirlenmesinde sigortacıyla anlaşmalı servisler arasındaki sözleşmelerden kaynaklanan yedek parça ve işçilik indirimlerinin zarar görene karşı ileri sürülmesi mümkün olmadığı gibi, Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı iptal kararı sonrasında zarar görenin talep edebileceği tazminatın kapsamının ZMMS Genel Şartlarının B.2.2 maddesine göre sınırlandırılması da olanaklı olmadığı, kaldı ki hükme esas alınan 29.01.2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunda davalı sigorta şirketinin.... markası için geçerli parça tedarikçi sözleşmesi ile anlaşmalı servisler için geçerli bir sözleşme sunmadığının ve iskonto oranlarının bilinmediğinin tespit edildiği, hasar bedelinin kaza tarihindeki piyasa rayiçleri, dosyadaki fotoğraflar, ekspertiz raporu ve değişen parça listesi ile uyumlu biçimde orijinal parça ve iskontosuz bedeller üzerinden hesaplandığı anlaşılmakla, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Davalı vekilinin onarım faturası sunulmadığından müvekkilinin KDV'den sorumlu tutulamayacağına yönelik istinaf itirazlarının incelenmesinde; yukarıda açıklandığı üzere sigorta şirketi gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın, onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yi de zarar görene ödemek zorunda olup, davacının aracını onarttığında KDV ödeyeceği açık olduğundan hasar bedelinin KDV dahil 56.445,78 TL olarak esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazları da yerinde görülmemiştir. Davalı vekilinin hükmedilen tazminatın hesaplanmasında davacının kusur oranının ve müvekkili tarafından yapılan ödemenin düşülmediğine yönelik istinaf itirazlarının incelenmesinde; davalı sigorta şirketi, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlı olarak davacının gerçek zararından sorumlu olup, kusur indiriminin poliçe limiti üzerinden değil zarar miktarı üzerinden yapılması, bu suretle bulunan tutarın poliçe limitini aşması halinde limitle sınırlandırılması ve dava öncesinde aynı zarar kalemi için yapılan ödemenin bu tutardan mahsup edilmesi gerekmektedir. Hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davacı aracında KDV dahil 56.445,78 TL hasar meydana geldiğinden sigortalı araç sürücüsünün %75 kusuru oranında davalının hasar bedelinden sorumluluğu 42.334,34 TL olup bu tutar kaza tarihindeki 50.000,00 TL poliçe limitinin altında kaldığından limit sınırlaması söz konusu olmamakla, davalı tarafından dava öncesinde hasar bedeli olarak ödenen 12.450,98 TL'nin mahsubu halinde davacının davalıdan talep edebileceği bakiye hasar bedeli 29.883,36 TL olarak tespit edilmiş olup, hükme esas alınan raporda değer kaybı 5.000,00 TL olarak tespit edildiğinden sigortalı sürücünün kusuru oranında 3.750,00 TL değer kaybı dahi eklendiğinde davalının toplam sorumluluğu ödeme mahsubundan sonra 33.633,36 TL'de kalmakta ve hükmedilen 37.549,02 TL'ye ulaşmamaktadır. İlk derece mahkemesince hükme esas alınan raporun kusur ve hasar tespitleri benimsendiği halde, kusur indirimi zarar miktarı üzerinden yapılmaksızın poliçe limitinden kısmi ödemenin mahsubuyla bulunan 37.549,02 TL'nin hasar bedelinin 3/4'ü ile karşılaştırılması, bu karşılaştırmada dava öncesi ödemenin gözetilmemesi ve ıslah edilen miktarın tamamına hükmedilmesi suretiyle davacının talep edebileceği tutarın üzerinde tazminata hükmedilmesi doğru görülmemiştir. Davalı vekilince KDV hariç hasar bedeli üzerinden bakiye tazminatın 23.425,57 TL olduğu ileri sürülmüş ise de yukarıda açıklandığı üzere hasar bedelinin KDV dahil olarak esas alınması gerektiğinden, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazları hükmedilmesi gereken bakiye hasar bedelinin 29.883,36 TL olduğu yönüyle yerindedir. Davalı vekilinin yasal faiz yerine hatalı olarak avans faizine hükmedildiğine yönelik istinaf itirazının incelenmesinde; uyuşmazlığın haksız fiil niteliğindeki trafik kazasından kaynaklandığı, davalının sigortalısı olan aracın ticaret şirketi adına kayıtlı ve ticari nitelikte bir araç olduğu, yukarıda açıklanan ilkeler uyarınca zarar görenin avans oranında temerrüt faizi isteyebileceği dikkate alındığında, ilk derece mahkemesince hükmedilen tazminata avans faizi işletilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazı da yerinde görülmemiştir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.) Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davalıya yüklenmesi doğru olmamış ise de ilk derece mahkemesince arabuluculuk ücretinin davalıya yükletildiği, davalı sigorta şirketi tarafından bu hususta istinaf başvurusu bulunmadığından davacı lehine kazanılmış hak oluştuğu gözetilerek arabuluculuk ücretinin tarafların haklılık oranına göre ayrı ayrı tahsil edilerek hazineye gelir kaydına karar verilmiştir. Bu durumda, davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının reddine, hükmedilen tazminatın hesaplanmasına yönelik istinaf itirazlarının kabulüne, bu hususların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ ile İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/02/2024 tarih 2022/722 Esas 2024/137 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, yeniden esas hakkında karar verilmek suretiyle; a-)Davanın KISMEN KABULÜNE, 29.883,36-TL hasar bedelinin 11/07/2022 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin hasar bedeli talebinin REDDİNE, b-)Değer kaybına ilişkin talebin REDDİNE, c-)Alınması gereken 2.041,33-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70-TL peşin harç ile 640,00 TL ıslah harcı toplamı 720,70-TL'nin mahsubu ile bakiye 1.320,63-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, d-)Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan nispi ücretin maktu ücretin altında kalması ve maktu ücretin hükmedilen miktarı aşması nedeniyle Tarifenin 13. maddesi uyarınca hükmedilen miktarla sınırlı 29.883,36-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, e-)Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen kısım yönünden 7.675,66-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, f-)Davacı tarafından ilk derece yargılamasında yapılan 80,70-TL başvuru harcı, 88,00 TL e-tebligat masrafı, 12.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 3,00-TL KEP ücreti toplamı 12.171,70-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 9.684,26-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, g-)Davacı tarafından peşin yatırılan 80,70-TL peşin harç ve 640,00-TL ıslah harcı toplamı 720,70 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, h-)HUAK'ın 18/A maddesi gereğince suçüstü ödeneğinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk giderinin 1.241,19-TL'sinin davalıdan, 318,81-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, ı-)Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde resen davacıya iadesine, 2-İstinaf başvurusu kısmen kabul edildiğinden davalı tarafından yatırılan istinaf peşin harcının talep halinde davalıya iadesine, 3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan 1.169,40-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Taraflarca yatırılan istinaf gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.22/10/2026