Bölge Adliye Mahkemesi 2024/573 E. 2026/855 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/573 - 2026/855 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2024/573 KARAR NO : 2026/855 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 04/10/2023 NUMARASI : 2022/475 E. - 2023/382 K.

DAVANIN KONUSU : Kullanmama Nedeniyle Marka İptali

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 04/10/2023 tarih ve 2022/475 E. - 2023/382 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davacı vekili, müvekkili şirketin 2005 yılından bu yana deterjan üretimi yaptığını, davalı şirketin "..." alan adlı internet sitesindeki ürünler incelendiğinde "..." markalı ürünlerin yalnızca "İnsan ve hayvanlar için üretilen dezenfektan" mallarında kullanıldığının görüldüğünü, davalının "..." markasının kapsamındaki 03. ve 05. sınıf mallardan yalnızca 05. sınıftaki "Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler)" malları ile sınırlı olduğunu, 03. sınıf mallar bakımından ise marka kullanımının bulunmadığını, 2011/29208 sayılı dava konusu markanın, yukarıda belirtilen mallar dışında kapsamında kalan 3 ve 5. sınıftaki mallar yönünden kullanmama nedeniyle iptali koşullarının oluştuğunu ileri sürerek, 2011/29208 sayılı markanın 03. sınıfa dahil tüm mallar ve 05 sınıf "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi amaçlı kimyasal ürünler, kimyasal elementler. Tıbbi amaçlı diyet maddeleri; zayıflatıcı ürünler; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler. Diş hekimliği için (aletler/cihazlar hariç). Hijyen sağlayıcı ürünler ( pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri dahil). Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler. Mekanlar gidericiler, koku vericiler (kişisel kullanım amaçlı olanlar hariç). İnsan ve hayvan - sağlığı için ilaçlar, tıbbi amaçlı kimyasal ürünler, kimyasal elementler. Tıbbi amaçlı diyet maddeleri; zayıflatıcı ürünler; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç). Hijyen sağlayıcı ürünler ( pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri dahil). Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler. Mekanlar için koku gidericiler, koku vericiler (kişisel kullanım amaçlı olanlar hariç) tıbbi amaçlı deterjanlar.” malları bakımından iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, müvekkili Şirketin 1987 yılından bu yana sağlık sektöründe faaliyetlerini sürdürdüğünü, davaya konu 2011/29208 sayılı markasını 23.10.2020 tarihinde devralarak hak sahibi olduğunu, davacının iddiasının aksine dava konusu markanın kapsamındaki 03 ve 05. sınıf mallar bakımından kullanıldığını, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının olmadığını ve kötü niyetli olarak bu davayı açtığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, iptali talep edilen 2011/29208 sayılı "şekil+..." ibareli markanın, tescil kapsamında bulunan 03. sınıf "Ağartma ve temizlik amaçlı maddeler, diş bakım ürünleri" ve 05. sınıf "Tıbbi amaçlı kimyasal ürünler, kimyasal elementler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç). Hijyen sağlayıcı ürünler (pansuman malzemeleri dahil). Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler. Mekanlar için koku gidericiler, koku vericiler (kişisel kullanım amaçlı olanlar hariç). Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler)" malları bakımından, dava tarihinden geriye doğru beş yıllık süre içerisinde SMK’nın 9. maddesinde gösterildiği biçimde Türkiye’de ciddi biçimde kullanıldığı, tescil kapsamında bulunan 03. sınıf "Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler. Sabunlar. Aşındırıcı ürünler (Zımpara bezleri, zımpara kağıtları, pomza taşları, pastalar dahil). Parlatma ve bakım ürünleri (deri, vinil, metal, ahşap v.b.için )" ve 05. sınıf "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar. Tıbbi amaçlı diyet maddeleri; zayıflatıcı ürünler; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler. Pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, tıbbi amaçlı deterjanlar." malları bakımından ise söz konusu markanın, davalı tarafından Türkiye’de ciddi biçimde kullanımının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, dava konusu 2011/29208 sayılı markanın kapsamında yer alan 03. sınıf "Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler. sabunlar. aşındırıcı ürünler (zımpara bezleri, zımpara kağıtları, pomza taşları, pastalar dahil). parlatma ve bakım ürünleri (deri, vinil, metal, ahşap v.b.için )" ve 05. sınıf "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar. tıbbi amaçlı diyet maddeleri; zayıflatıcı ürünler; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler. pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, tıbbi amaçlı deterjanlar." malları yönünden kısmen iptaline, diğer kısımlar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, davaya konu markanın iddia ettikleri gibi dezenfektan mallarında kullanıldığının tespit edildiğini, bu tespite göre davalının ağartma ve beyazlatma mallarında ya da diş bakım ürünlerinde "..." markasının kullanıldığına dair tek bir delilinin bulunmadığını, nitekim davalı faturalarında da ağartma ve beyazlatma mallarının olmadığını, karara dayanak alınan raporda, markanın kullanıldığı tespit ettiği mallar tek tek sıralanırken 3. sınıftaki ağartma ve beyazlatma mallarında markanın kullanıldığı sonucuna nasıl ulaşıldığının açıklanmadığını, mahkeme kararında da bu yönde bir izahın bulunmadığını, dezenfektanların, ağartma ve beyazlatma malları olmadığını, yine diş bakım ürünü niteliği de taşımadığını, dezenfektanların 5. sınıfa dahil mallardan olduğunu ve bu malların zaten dava konusu edilmediğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava konusu edilen markanın, tescilli olduğu her bir mal yönünden yapılan satışlarına, cirolarına, reklam ve tanıtım masraflarına ilişkin hiçbir veriye yer verilmediğini, bu nedenle markanın tescilli olduğu mallar bazında bir ayrım yapılarak, pazar payı oluşturacak şekilde ciddi bir kullanımı olup olmadığının anlaşılamadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE : Dava, kullanmama nedeniyle marka iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı tarafça, davalı adına tescilli 2011/29208 sayılı markanın yalnızca kapsamında bulunan insanlar ve hayvanlar için üretilen dezenfektanlar mallarında kullanıldığı ileri sürülerek, bu mallar dışında kapsamında kalan mallar yönünden kullanılmama nedeniyle iptali talep edilmiş, ilk derece mahkemesince de dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davaya konu markanın, kapsamında yer alan 03. sınıftaki "Ağartma ve temizlik amaçlı maddeler, diş bakım ürünleri" ve 05. sınıftaki "Tıbbi amaçlı kimyasal ürünler, kimyasal elementler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç). Hijyen sağlayıcı ürünler (pansuman malzemeleri dahil). Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler. Mekanlar için koku gidericiler, koku vericiler (kişisel kullanım amaçlı olanlar hariç). Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler)" malları bakımından kullanıldığının ispat edildiği, buna karşılık marka kapsamındaki 03. sınıf "Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler. Sabunlar. Aşındırıcı ürünler (Zımpara bezleri, zımpara kağıtları, pomza taşları, pastalar dahil). Parlatma ve bakım ürünleri (deri, vinil, metal, ahşap v.b.için )" ve 05. sınıf "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar. Tıbbi amaçlı diyet maddeleri; zayıflatıcı ürünler; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler. Pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, tıbbi amaçlı deterjanlar." malları yönünden ise kullanımın ispat edilemediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. 6769 sayılı SMK'nın "Markanın kullanılması" başlıklı 9. maddesi "Tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından marka sahibi tarafından Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilir." hükmünü havidir. Aynı Kanun'un 26. maddesinde ise 9. maddenin birinci fıkrasında belirtilen hâllerin mevcut olması, markanın iptali nedeni olarak düzenlenmiştir. Anılan hükmün 5. fıkrasında ise iptal hâllerinin, markanın tescil edildiği bir kısım mal veya hizmete ilişkin bulunması halinde sadece o mal veya hizmet yönünden kısmi iptale karar verileceği hüküm altına alınmıştır. Somut uyuşmazlıkta hükme esas alınan bilirkişi raporunda, "Davalı şirket tarafından dosyaya sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı yönünden yapılan incelemede, davalının dava konusu markaya ilişkin kullanımlarının el, cilt ve yara bakım dezenfektanı (el, ayak, yüz, ağız, diş eti, göz çevresi, tırnak dahil bütün cildin kişisel ve ameliyat sonrası medikal bakımı dahil), kapalı ortam, yer ve yüzey dezenfektanı (kötü kokuları yok eden özellik dahil), veterinerlik, pet hijyen ve meme bakım dezenfektanı, kanatlı, kümes hayvanları bakım dezenfektanı, büyükbaş ruminant meme bakım dezenfektanı (doğum, ameliyat sonrası bakım dahil), aktif klor, pH, hidrojenli su, biyosidal ürün emtialarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir" açıklamasına yer verilerek, davalı markasının belirtilen dezenfektan mallarında kullanıldığı açıklandıktan sonra gerekçesi de gösterilmeksizin bu kullanımların, iptali talep edilen markanın tescil kapsamında bulunan 03. sınıftaki "Ağartma ve temizlik amaçlı maddeler, diş bakım ürünleri" ve 05. sınıftaki "Tıbbi amaçlı kimyasal ürünler, kimyasal elementler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç). Hijyen sağlayıcı ürünler (pansuman malzemeleri dahil). Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler. Mekanlar için koku gidericiler, koku vericiler (kişisel kullanım amaçlı olanlar hariç). Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler)" malları bakımından kullanımı ispat bildirilmiş, mahkemece de bu yönde hüküm kurulmuştur. Ancak, davacı tarafça söz konusu rapora itiraz edilerek, davalı markasının yalnızca dezenfektan mallarında kullanıldığı ileri sürülmüş, ilk derece mahkemesince bu itirazlar karşılanmamıştır. Bu hali ile anılan raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu söylenemez. O halde ilk derece mahkemesince, davacının itirazlarının karşılanması ve davalı marka kullanımlarının gerçekleştiği malların, dava konusu markanın kapsamında yer alan hangi malları içerdiği hususunda içinde kimyager ve medikal ürünler sektöründe uzman bir bilirkişinin de bulunduğu yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınması, davalı markasının hangi mal ve hizmetler üzerinde kullanılıyorsa yalnızca bu mal ve hizmetler yönünden tescil şartlarını sürdürdüğünün gözetilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmayan bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm kurulması doğru olmamıştır. Yukarıda açıklanan nedenlerle, somut uyuşmazlığın çözümünde esasa etkili delil niteliğinde olan ve yukarıda belirtilen hususların değerlendirilmediği anlaşıldığından Dairemizce, davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kararın niteliğine göre davacı vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 04/10/2023 gün ve 2022/475 E. - 2023/382 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine İADESİNE, 3-Davacı vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, 4-Davacı tarafından istinaf başvurusunda peşin olarak yatırılan 269,85-TL maktu istinaf karar ve ilam harcının istek halinde davacıya iadesine, 5-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 6-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yapılacak yargılamada değerlendirilmesine, 7-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile 24/04/2026 tarihinde HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere karar verildi.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 24/04/2026

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.