Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1885 E. 2026/1509 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2024/1885 KARAR NO : 2026/1509

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/209 KARAR NO : 2024/658 DAVA TARİHİ : 20.09.2018 KARAR TARİHİ : 13.09.2024 DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 22.10.2026 KARARIN YAZ. TARİH : 22.10.2026

İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13.09.2024 tarih ve 2024/209 Esas, 2024/658 Karar sayılı kararının istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü. İSTEM: Davacı vekili 20.09.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasında Bornova 3. Noterliği'nin 24.03.2015 tarihli 09501 yevmiye numaralı düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin yapıldığını, inşaat projesi, satış ofisi projesi, inşaat ruhsatı alımı, şirket merkezi tadilatı masrafı vs gibi işlemlerden sonra tarafların karşılıklı olarak ihtarname keşide ederek sözleşmenin feshi ve alacak talepli davalar açtıklarını, bu davalar devam ederken taraflar davayı sonlandırma ve sözleşmeyi feshetme konusunda karşılıklı anlaşarak Bornova 3. Noterliği'nin 11.05.2016 tarihli 15064 yevmiye numaralı düzenleme şeklinde satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi fesih sözleşmesini imzaladıklarını, bu sözleşme ile müvekkilinin davalıdan aldığı avans, davalı şirketin müvekkiline yaptığı mal ve hizmet tesliminin ödenmesi, fesih tazminatı ödenmesi ve ayrıca taksitli ödeme nedeniyle doğacak faiz nedeniyle müvekkilinin davalıya 41.000.000,00 TL ödeyeceği, bu ödemenin 1.000.000,00 TL'sinin nakit kalanının taksitler halinde çek ve senetlerle 25.06.2018 tarihine kadar ödeneceği, 41.000.000,00 TL'lik ödemenin muhasebeleştirilmesinin ilk aşamada 32.000.000,00 TL'nin avans ve harcama giderlerine yönelik genel maliyet harcamaları, 9.000.000,00 TL'nin tazminat açıklaması ile geçici olarak muhasebeleştirileceği, fesih sözleşmesinin 1.maddesinde açıkça ...'a fatura keşide edileceği, ancak KDV vs. herhangi bir maliyet talep edilmeyeceği, 1.000.000,00 TL nakit ve çek ile senetlerin teslimi ile birlikte tarafların dava ve icra takiplerinden karşılıklı feragat edileceği, fesih protokolü kapsamında yükümlülüğünü tam ve eksiksiz olarak yerine getiren tarafın ibra edilmiş sayılacağı konusunda anlaştıklarını, müvekkilinin fesih sözleşmesi gereğince tüm ödemeleri yaptığını, davalı tarafın uyarılardan sonra 31.07.2018 tarihinde 5 adet fatura kesmiş ise de, bu faturaların KDV kanununa ve vergi usul kanununa aykırı olduğu için iade edildiğini, davalı taraf cevaplarında fesih sözleşmesi gereğince hakem atanmasını talep etmişlerse de vergi kanunlarının kamu düzeniyle ilgili olması nedeniyle uyuşmazlığın tahkim kapsamına girmediğini ileri sürerek, katma değer vergisi kanunu ve kurumlar vergisi kanununa tabi kar, mal, hizmet ve faiz nedeniyle davalının kesmesi gereken fakat usulüne uygun kesilmeyen kdv dahil fatura bedelinin HMK 106 maddesi gereğince tespiti müvekkilinin usulüne uygun süresinde kesilmeyen faturalar nedeniyle doğan zararları için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin davalıdan faiziyle birlikte karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kanunda tespit davası konusu olabilecek durumların tahdidi olarak sayıldığını, davacının talebinin bunlardan hiçbirine uygun olmadığını, davacının eda davasının konusu olabilecek hususların konusunun tespit davası olarak açtığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, katma değer vergisi kanunundan hangi hallerde kdv uygulanacağının belirlendiğini, davamıza konu olayda mal ve hizmet teslim değil sözleşmenin feshi kapsamında yapılan ödemelerin söz konusu olduğunu, davaya konu faturaların içeriğinin fesih olunun kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince davalı müvekkili şirketin yaptığı gider, masraf harcama ve maliyetler ile bu sözleşmenin feshinden dolayı davacının ödemeyi kabul ettiği cayma tazminatı ilişkin olduğunu, müvekkilinin yapmış olduğu tahsilatın bir mal ya da hizmet ifası karşılığı olmayıp sözleşmenin feshinden dolayı tazmin hükümlerinin düzenlendiği fesih sözleşmesinden kaynaklandığını, bu işlemlerin fatura düzenleme mecburiyeti olmayan buna mukabil fatura düzenlenmesinde sakınca doğurmayan işlemlerden olduğunu, KDV'ye tabi olmadığını, davanın öncelikle usulden kabul edilmemesi halinde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi 04.06.2021 tarih ve 2018/1073 Esas, 2021/486 Karar sayılı kararında özetle; "...Toplanan tüm deliller karşısında; davacı şirket ile davalı şirket arasında Bornova 3 Noterliği'nin 24/03/2015 tarihli 09501 yevmiye nolu düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin akdedildiği, bu sözleşmenin uygulanması kapsamında bir takım iş ve işlemlerin yapıldığı, fakat taraflar arasında uyuşmazlık çıktığı, birbirlerine karşılıklı olarak ihtarnameler gönderdikleri, sözleşmenin feshi ve alacak talepli davaların açıldığı, bunun üzerine tarafların sözleşmenin feshi konusunda anlaştıkları, Bornova 3 Noterliği'nin 11/05/2016 tarihli 15064 yevmiye numaralı düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi fesihname sözleşmesinin düzenlendiği, bu sözleşme ile ... AŞ'nin... AŞ'ne 41.000.000-TL ödeme yapması konusunda tarafların mutabakata vardığı, ödenen bu tutarın muhasebeleştirilmesinde ihtilaf ve tutarsızlıklara mahal verilmemesi amacıyla bu ödemenin tahmini 32.000.000-TL'sinni ....'nın proje kapsamında verdiği avans, harcama ve giderlere yönelik genel maliyet harcamaları olarak tahmini 9.000.000-TL'sinin de tazminat olarak geçici olarak muhasebeleştirileceğinin tazminattan finansal maliyetlere yapılacak aktarım ....'nın geri ödemelerinin tamamlanmasıyla netleşebileceğinden tazminattan bu maliyetlere yapılacak aktarım rakamı da ....'ın bütün ödemelerini tamamladığında kalan net cayma tazminat miktarı tutarınca ....'a fatura keşide edileceğinin ancak söz konusu fatura ile ilgili ....'dan kdv vd. herhangi bir maliyet talebinde bulunulmayacağının kararlaştırıldığı, davacı ....AŞ tarafından fesih sözleşmesindeki tüm yükümlülüklerin yerine getirildiği, ....şirketi tarafından bir kısım faturaların davacı adına kesilerek gönderilmesi söz konusu ise de, davacının bu faturaların sözleşmeye vergi mevzuatına uygun olmadığını, bu nedenle zararının doğduğunun savunarak iş bu davayı açtığı, bilirkişi kurulunun 20/11/2019 tarihli raporunda ortaya konulduğu üzere davacının ödediği 41.000.000-TL'nin 28.690.904,06-TL'si yönünden davalının fatura düzenlemesine gerek bulunmadığı, fatura düzenlenecek ise bu tutarların bir mal teslimi ve hizmet ifasına dayanmadığından faturada kdv tutarının yer almasına gerek bulunmadığını, ancak kdv dahil 12.309.135,94-TL'lik kısım için fatura düzenlenmesi gerektiği bunun 10.431.471,16-TL'sinin hizmet bedeli, 1.877.664,79-TL'sinin kdv olması gerektiği, davacının tespit talebinin bu şekilde kabulünün gerektiği, davacının süresinde faturaların kesilmemesi nedeniyle uğradığını ileri sürdüğü zarar iddiası nedeniyle bilirkişilerce yapılan hesaplamaya göre davacının kesmesi gereken 10.431.471,16-TL hizmet bedelli faturanın kdv'si olan 1.877.664,79-TL'yi kdv mahsubunda kullanamayacağından zararının doğduğu, bu faturayı davalının kesmesi gerektiği 18/05/2016 tarihinden dava tarihine kadar davacının oluşmuş zararının 6.449,38-TL olduğu belirlenmekle davacının dava tarihine kadar oluşan zarar iddiası nedeniyle tazminat talebinin kısmen kabulüne, 6.449,38-TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan alınıp davacıya verilmesine dava tarihine kadar oluştuğu ileri sürülen fazlaya dair tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir..." gerekçeleriyle; Davanın kısmen kabulüne, taraflar arasındaki sözleşmenin feshi nedeniyle davacının davalıya ödediği 41.000.000-TL nedeniyle davalının davacıya inşaat ve finansman hizmeti içerikli KDV hariç 10.431.471,16-TL, KDV 1.877.664,79-TL olmak üzere toplam 12.309.135,95-TL tutarlı fatura kesmesi gerektiğinin tespitine, davalının dava tarihine kadar kesmediği bu fatura nedeniyle davacının oluşmuş 6.449,38-TL maddi zararının dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dava tarihine kadar oluştuğu ileri sürülen fazlaya dair tazminat talebinin reddine dair karar verilmiş olup, verilen karara karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine dosyanın dairemize gönderildiği anlaşılmıştır. Dairemizin 07.03.2024 tarih ve 2021/1225 Esas, 2024/366 Karar sayılı kararında özetle; "...Taraflar arasında Bornova 3. Noterliği'nin 24.03.2015 tarihli ve 09501 yevmiye nolu düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalanmış olup, davacı arsa sahibi, davalı yüklenicidir. Sözleşmeyle, İzmir İli, Bornova İlçesi,.... Mahallesi, ....ada, ... parselde bulunan .. m2'lik arsa, .. pafta ... ada ... parselde bulunan ...m2'lik arsa,... ada...parselde bulunan ... m2'lik arsa üzerine davalı yüklenici tarafından, imar uygulaması, tevhid, proje ve inşaat yapılması, inşaat ruhsatın alınması ve akabinde kat irtifak listesine göre satışının gerçekleştirilmesi ve bu satıştan elde edilecek gelirin taraflar arasında paylaşımı kararlaştırılmış ise de, taraflar daha sonra sözleşmeyi fesh etme konusunda anlaşmaya varmışlardır. Taraflar arasında Bornova 3. Noterliğinin 11.05.2016 tarih ve 15064 yevmiye nolu düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesini feshine dair sözleşme imzalanmıştır. Fesih sözleşmesinde; Davacı arsa sahibi ...'nin, davalı şirkete toplam 41.000.000,00-TL ödeyeceği, ilgili ödemenin tahmini 32.000.000.00-TL'sinin davalı şirketin , Davacı ...'ne proje kapsamında verdiği avans ile harcama ve giderlere yönelik genel maliyet harcamaları olarak, tahmini 9.000.000,00-TL'sinin tazminat olarak muhasebeleştirileceği belirtilmiştir. Yargılama sırasında alınan bilirkişi heyeti raporu ile, inşaat için yapılan harcamalar ve verilen avanslar için yüklenilen faizlerin yansıtma faturasına konu edilemeyeceği , normal fatura düzenlenip hem faizler hem de inşaat için yapılan harcamalar karşılığında (cayma tazminatı hariç) KDV'li fatura düzenlenmesi gerektiği fakat davalının bu şekilde fatura kesmemesi sebebiyle davacının faturalarda yer alması gereken tutardaki KDV'yi indirime konu edemediği, dolayısıyla vergi dairesine de ayrıca KDV ödemek zorunda kaldığı, kesilmesi gereken faturalarda yapılan inşaat ve finansman hizmeti tutarının 10.431.471,16 TL, KDV tutarının ise 1.877.664,79 TL olarak gösterilmesi gerektiği, davacının da bu tutarı davanın sonucuna göre karar tarihindeki vergilendirme döneminde KDV indirimine konu edebileceği, dava tarihine kadarki zararın 6.449,38 TL olduğu belirtilmiştir. Mahkemece, iş bu tespit davası ile davacının sağlamak istediği menfaatin davalının keseceği faturalardaki KDV tutarına göre KDV indirimi yapmak olduğu belirtilerek, bilirkişi tarafından hesaplanan KDV tutarı olan 1.877.664,80 TL üzerinden harç ikmali yaptırılmıştır. Davalı şirketin 2018 hesap döneminde, Davacı ...'ne düzenlediği 31.07.2018 tarih ve DVA2018000000023, DVA2018000000024, DVA2018000000025, DVA2018000000026 sıra nolu faturalarda katma değer vergisi hesaplamadığı, 31.07.2018 tarih ve DVA2018000000027 sıra nolu faturada ise katma değer vergisi hesapladığı anlaşılmaktadır. Davalı .... A.Ş. tarafından, İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı aleyhine İzmir 2.Vergi Mahkemesi'nin 2020/1442 Esas sayılı dosyası ile, 2020/7.dönemine ilişkin ihtirazi kayıtla verilen katma değer vergisi beyannamesi uyarınca devreden katma değer vergisi tutarının azaltılmasına ilişkin işlemin iptali için dava açılmıştır. Anılan davada uyuşmazlığın, eldeki dosyanın davalısı olan .... A.Ş. 'nin, 2018 yılında eldeki dosyanın davacısı ...'ne düzenlenen faturalardan faiz geliri elde ettiğinden bahisle katma değer vergisi beyannamelerinin yeniden düzenlenmesi sonucunda devredenin değişmesinden kaynaklandığı anlaşılmıştır. İzmir 2.Vergi Mahkemesi'nin 2020/1442 Esas, 2021/1451 Karar sayılı kararında; yüklenici .... A.Ş. Tarafından, arsa sahibi ....Şirketi'ne sözleşme bedeli olarak verilen paraların aslında bahsi geçen şirkete borç olarak verildiği, finansman hizmeti sağlandığı ve karşılığında faiz geliri elde edildiği iddia edilmişse de, anılan şirketler arasında yapılan sözleşmeye istinaden .... A.Ş.'ne ödenecek hasılat payından mahsup edilmek üzere avanslar verildiği, söz konusu avansların taraflar arasındaki 24.03.2015 tarihli ve 09501 yevmiye nolu düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine istinaden ödendiği, projelendirilme aşamasında ... ve ... şirketlerine ödenen tutarların ... A.Ş. adına... A.Ş. tarafından ödendiği, yine ... A.Ş. tarafından sözleşme hükümlerine riayet edilerek inşaat yapılabilmesi için gerekli işlemlere başlanıldığı, bu kapsamda da belediye, tapu müdürlükleri,... gibi kamu kurumlarına bir takım ödemelerde bulunulduğu, sonra fesih sözleşmesi imzalanması ve söz konusu giderlerin ...A.Ş.'ye ait olması dolayısıyla ... A.Ş. tarafından ... A.Ş.'ye davaya konu olan faturaların düzenlendiği, bahsi geçen harcamaların katma değer vergisine tabi olmadığı, ayrıca ... A.Ş. tarafından proje ile ilgili bir takım katma değer vergili harcamalar da yapıldığı, bu harcamaların fesih sözleşmesine binaen KDV'li bir şekilde.... A.Ş.'ye yansıtılarak fatura düzenlendiği, anılan şirketler arasındaki ilişkinin taraflar arasında akdedilen inşaat sözleşmesi ve fesih sözleşmesi uyarınca gerçekleşen avans, teminat ödemesi, proje için yapılan masrafların geri alınmasından ibaret olduğu ve... A.Ş. tarafından ödenen tutarların finansman hizmeti sağlanmak amacıyla verildiğinin hukuken geçerli somut tespitler ile ortaya konulamadığı belirtilmiş ve eldeki dosyanın davalısı olan ... A.Ş tarafından, idare aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı idare tarafından istinaf yoluna başvurulduğu, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 2.Vergi Dava Dairesi'nin 2022/621 Esas, 2022/888 Karar sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, söz konusu kararın temyiz edildiği henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır. İzmir 2.Vergi Mahkemesi'nin 2020/1442 Esas, 2021/1451 Karar sayılı kararındaki tespit ve değerlendirmeler yukarıda belirtildiği gibiyken, ilk derece mahkemesince verilen karara dayanak bilirkişi heyeti raporunda inşaat için yapılan harcamalar ve verilen avanslar için yüklenilen faizlerin yansıtma faturasına konu edilemeyeceği , normal fatura düzenlenip hem faizler hem de inşaat için yapılan harcamalar karşılığında KDV'li fatura düzenlenmesi gerektiği belirtilmektedir. İzmir 2.Vergi Mahkemesi'nin 2020/1442 Esas, 2021/1451 Karar sayılı kararının kesinleşmesi halinde anılan kararda saptanan ve karara dayanak yapılan hususlar, eldeki davada verilecek kararı etkileyecektir. Bu nedenle ilk derece mahkemesince İzmir 2.Vergi Mahkemesi'nin 2020/1442 Esas, 2021/1451 Karar sayılı kararının kesinleşmesi beklenmeli, karar kesinleştiğinde dosyanın tamamı eldeki dava dosyası arasına alınıp, kesinleşen kararda saptanan hususlar nazarı dikkate alınarak ek rapor hazırlanması için dosya daha önce rapor hazırlayan bilirkişi heyetine tevdi edilmeli ve sonucuna göre bir karar verilmelidir..." gerekçeleriyle; Davalı vekilinin istinaf başvurusunun, kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının, 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın, dairemiz kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair karar verilmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesi 13.09.2024 tarih ve 2024/209 Esas, 2024/658 Karar sayılı kararında özetle; "...İzmir 2. Vergi Mahkemesi'nin 2020/1442 Esas, 2021/1451 Karar sayılı kararında; yüklenici ... A.Ş. Tarafından, arsa sahibi .... Şirketi'ne sözleşme bedeli olarak verilen paraların aslında bahsi geçen şirkete borç olarak verildiği, finansman hizmeti sağlandığı ve karşılığında faiz geliri elde edildiği iddia edilmişse de, anılan şirketler arasında yapılan sözleşmeye istinaden .... A.Ş.'ne ödenecek hasılat payından mahsup edilmek üzere avanslar verildiği, söz konusu avansların taraflar arasındaki 24.03.2015 tarihli ve 09501 yevmiye nolu düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine istinaden ödendiği, projelendirilme aşamasında ... ve ... şirketlerine ödenen tutarların ... A.Ş. adına ... A.Ş. tarafından ödendiği, yine ...A.Ş. tarafından sözleşme hükümlerine riayet edilerek inşaat yapılabilmesi için gerekli işlemlere başlanıldığı, bu kapsamda da belediye, tapu müdürlükleri, ... gibi kamu kurumlarına bir takım ödemelerde bulunulduğu, sonra fesih sözleşmesi imzalanması ve söz konusu giderlerin...A.Ş.'ye ait olması dolayısıyla ... A.Ş. tarafından ... A.Ş.'ye davaya konu olan faturaların düzenlendiği, bahsi geçen harcamaların katma değer vergisine tabi olmadığı, ayrıca ... A.Ş. tarafından proje ile ilgili bir takım katma değer vergili harcamalar da yapıldığı, bu harcamaların fesih sözleşmesine binaen KDV'li bir şekilde .... A.Ş.'ye yansıtılarak fatura düzenlendiği, anılan şirketler arasındaki ilişkinin taraflar arasında akdedilen inşaat sözleşmesi ve fesih sözleşmesi uyarınca gerçekleşen avans, teminat ödemesi, proje için yapılan masrafların geri alınmasından ibaret olduğu ve ... A.Ş. tarafından ödenen tutarların finansman hizmeti sağlanmak amacıyla verildiğinin hukuken geçerli somut tespitler ile ortaya konulamadığı belirtilmiş ve eldeki dosyanın davalısı olan .... A.Ş tarafından, idare aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı idare tarafından istinaf yoluna başvurulduğu, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 2.Vergi Dava Dairesi'nin 2022/621 Esas, 2022/888 Karar sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, söz konusu kararın temyiz edildiği ve Danıştay 9. Dairesinin 2022/3437 Esas 2024/2466 Karar sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır. Kesinleşen İzmir 2. Vergi Mahkemesi'nin 2020/1442 Esas, 2021/1451 Karar sayılı kararı ile yapılan tespit ve değerlendirmelere göre; "..Olayda davacı şirket tarafından ...AŞ.'ye sözleşme bedeli olarak verilen paraların aslında bahsi geçen şirkete borç olarak verildiği, finansman hizmeti sağlandığı ve karşılığında faiz geliri elde edildiği iddia edilmiş ise de yukarıda ayrıntısına yer verilen vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerden davacı şirket ile dava dışı .... AŞ.arasında yapılan sözleşmeye istinaden .... AŞ.na ödenecek hasılat payından mahsup edilmek üzere avanslar verildiği, söz konusu avansların taraflar arasındaki 24.03.2015 tarihli ve 09501 yevmiye no.lu düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine istinaden ödendiği, projelendirilme aşamasında .... ve ... şirketlerine ödenen tutarların .... adına davacı şirket tarafından ödendiği, yine davacı şirket tarafından sözleşme hükümlerine riayet edilerek inşaata başlanabilmesi için gerekli işlemlere başlanıldığı, bu kapsamda da Belediye, Tapu Müdürlükleri.... gtibi kamu kurumlarına bir takım ödemelerde bulunulduğu, sonra fesih sözleşmesi imzalanması ve söz konusu giderlerin .... AŞ.'ye ait olması dolayısıyla davacı şirket tarafından ... firmasına davaya konu olan faturaların düzenlendiği, bahsi geçen harcamalar Katma Değer Vergisine tabi olmadığından faturalarda Katma Değer Vergisi hesaplanmadığı, ayrıca davacı şirket tarafından proje ile ilgili bir takım katma değer vergili harcamalar da yapıldığı , bu harcamaların da fesih sözleşmesine istinaden KDV.'li bir şekilde dava dışı şirkete yansıtılarak fatura düzenlendiği görülmüş olup 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde yer alan vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğuna ilişkin hükümden hareketle davacı şirket ile dava dışı .... AŞ.arasındaki ilişkinin taraflar arasında akdedilen inşaat sözleşmesi ve fesih sözleşmesi uyarınca gerçekleşen avans, teminat ödemesi, proje için yapılan masrafların geri alınmasından ibaret olduğu ve davacı şirket tarafından ödenen tutarların finasman hizmeti sağlamak amacıyla verildiğinin davalı idarecehukuken geçerli somut tespitler ile ortaya konulamadığı görüldüğünden davacı şirketin faiz geliri elde ettiğinden bahisle 2018 yılı KDV Beyannamelerinin yeniden düzenlenmesi sonucunda devreden KDV tutarının azaltılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlılılk görülmemiştir " şeklinde gerekçe ile idare tarafından yapılan işlemin iptaline dair kararın İzmir Bölge İdare Mahkemesi'nin 2022/621 esas 2022/888 karar sayılı kararı ile 02.06.2022 tarihinde ".. aleyhe istinaf isteminin reddine" karar verilmiş bilahare Danıştay 9. Dairesi'nin 08.05.2024 tarih ve 2022/3437 eas ve 2024/2466 karar sayılı kararı ile aynı gerekçe ile".. hükmün ONANMASINA.." karar verilmiş olup anılan tarih itibariyle kesinleştiği anlaşılmıştır. Netice itibariyle taraflar arasında uyuşmazlık doğuran dava konusu tespit ve alacak istemi yönünden taraflar arasındaki taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi sonrasında taraflar arasındaki sözleşme hükümleri doğrultusunda yüklenici davalı tarafından arsa sahibi davacı .... AŞ'ye kesilen faturaların bir mal ya da hizmetin verilmesi şeklinde KDV tahakkunu doğuran işlemler olmayıp vergiyi doğuran bir matraha sahip olmayıp sözleşmenin feshi gereği gerçekleşen avans,teminat ödemesi proje için yapılan masrafların geri alınması amacıyla kesilen faturalar olduğu bu nedenle KDV tahakkuk ettirilmesi gereken bir durum bulunmadığı hususu vergi tekniği ve mevzuatı açısından iş bu dava ile yargılama ve uyuşmazlık konusu olup, iş bu uyuşmazlığın konu edildiği Vergi Mahkemesi tarafından uyuşmazlığın vergi tahakkunun gerektirir bir mal ya da hizmet iadesi söz konusu olmadığından bahisle kesin olarak karara bağlanmış olmakla mahkememizce kesinleşen yargı kararı ile konunun yeterince aydınlandığı kanaatine varılmakla, yeniden bir bilirkişi incelemesi yaptırılması ya da ek rapor alınmasına gerek bulunmadığı sonucuna varılmakla, yerinde görülmeyen davacı yanın davalının usulüne uygun KDV dahil fatura kesmesi gerektiği halde kesmediği fatura bedelinin belirlenmesi ve usulüne uygun kesilmeyen faturalar nedeniyle davacının uğradığı zararın tazmini istemli davasının yukarıda açıklanan gerekçe ile reddine karar vermek gerekmiş, hüküm aşağıdaki şekilde tesis olunmuştur..." gerekçeleriyle; Davanın reddine dair karar verilmiştir. İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı vekili 10.10.2024 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde özetle; Bölge adliye mahkemesi kararında açıkça vergi mahkemesi kararının dikkate alınarak ek rapor alınması gerektiğine dair karar vermiş olup, bu inceleme yapılmadan karar verilmesinin usule aykırı olduğunu, Yargıtay kararlarına göre Vergi Mahkemesi kararlarının Hukuk davaları yönünden kesin hüküm mahiyetinde olmadığı gibi sadece vergi mahkemesi kararlarındaki tespitlerin ilgisi olduğu ölüçüde de hukuk davasını etkileyebileceğine dair kararların mevcut olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararında haklı olarak vergi mahkemesi kararının doğrudan hukuk davasını etkilemeyeceği için bilirkişi incelemesi yapılması kararı vermiş olup ilk derece mahkemesinin bu karara uymadığını, İş bu davanın davalının kestiği 5 adet faturanın kanuna aykırı olarak KDV'siz olarak düzenlenmesi ile ilgili olup, vergi mahkemesi kararı ile iş bu davanın içeriğinin farklı olduğnu, vergi mahkemesi kararında fesihle iade alınan paranın ne kadarının faiz geliri olduğuyla ilgili hukuki tespit yapılmadığı için vergi dairesinin işlemini iptal ettiğini, davalının kesip müvekkiline tebliğ ettiği KDV'siz faturaların vergi mahkemesinde incelenmediğini, Vergi mahkemesi kararı ile bu kararı onayan Danıştay kararında özetle, hukuki tespitte eksiklik nedeniyle vergi dairesi işlemi hakkında iptal kararı verildiğini, bu kararın iş bu dava ile hiçbir ilgisinin olmadığını, davalarının davalı tarafından müvekkili şirkete kesilen faturaların KDV'si kesilen 5 adetinin KDV'ye tabi olup olmadığının tespiti ve zararın tazmini ile ilgili olup, hükme esas alınan vergi mahkemesi kararı ise fesih sonrası iade alınan 41.000.000,00 TL'nin ne kadarının faiz geliri olup olmadığının vergi dairesi tarafından hukuki delillerle tespit edilip edilmediğiyle ilgili olduğunu, bu tespitin hukuka uygun yapılmadığı için Vergi dairesinin işleminin iptal edildiğini, Davalı tarafın 5 adet faturadan 1 adetinde faiz açıklaması ile KDV işletmeden düzenlediğini ve müvekkiline tebliğ ettiğini, vergi mahkemesinin ise iade alınan paranın ne kadarının faiz geliri olduğu konusunda hukuki tespit yapılmadığıyla ilgili karar verdiğini, Davalının da 5 adet faturadan sadece 1 adetinde faizle ilgili ve 4 adeti ise mal ve hizmet teslimi ile ilgili olup, vergi mahkemesinin ise ne kadarının faizle ilgili olduğuyla ilgili hukuki tespit yetersizliğinden idari işlemi iptal ettiğini, hatta davalının faiz geliri elde ettim diye faturaya "Faiz Ve BSMV" açıklaması ile kestiği 31.07.2018 tarihli ve DVA2018000000026 nolu 5.077.767,43 TL bedelli fatura düzenlemesine rağmen Vergi Mahkemesinin ise davalının fesih sözleşmesiyle iade aldığı 41.000.000,00 TL'nin ne kadarının faiz geliri olduğu konusunda yeterli inceleme ve açıklama yapılmadığı gerekçesiyle vergi dairesinin işlemini iptal ettiğini, kısaca vergi mahkemesi kararının yetersiz inceleme ilgili olup, iş bu davayla vergi mahkemesi kararı arasında bir bağlantı olmadığını, keza davalının zaten 5.077.767,43 TL faiz ve BSMV geliri elde ettiğini zaten kestiği fatura ile açıkça beyan ettiğini, bu davanın bu faturaya KDV işletilip işletilmeyeceği ile ilgili olduğunu, ayrıca Vergi Mahkemesi kararında fesih sonrası ne kadar faiz geliri tahsil edildiğiyle ilgili olup, Vergi Mahkemesinin faiz gelirine KDV işletilmeyeceğiyle ilgili bir kararının olmadığını, oysa davalı tarafın 31.07.2018 tarihli ve DVA2018000000026 nolu 5.077.767,43 TL bedelli faturayı "FAİZ VE BSMV" açıklaması ile KDV dahil kesilmesi gerekirken ilk derece mahkemesinin Vergi mahkemesi kararını hatalı yorumlayarak ve bilirkişilerden görüş almayarak hatalı karar verdiğini, Davalının kesip müvekkiline tebliğ ettiği 31.07.2018 tarihli ve DVA2018000000023 nolu 623.714,99 TL bedelli faturanın mal ve hizmet teslimi ile ilgili olup, vergi mahkemesinin kararıyla mal ve hizmet teslimi incelemesi yapmadığını, sadece faiz ile ilgili inceleme yaptığını, Delillerinde ek olarak sundukları bu faturanın içeriği incelemesinde 289.275,89 TL sözleşme düzenleme, 82,53 TL MP vekaletname, 164,35 TL Vekaletname 50,00 TL nakliye bedeli, 4.250 TL uçak bileti adlı atında yazılı rakamlar yansıtma bedeli olup bu bedellerin tevsik edilmesi ve bu tevsik edilen belgelerde yazılı miktar kadar KDV dahil müvekkili şirkete yansıtma faturası kesilmesi gerektiğini, bu nedenle bu bedellerin usulsüz olarak yansıtıldığını, 50.000,00 TL şantiye şefliği yıllık ödemesi bir hizmet teslimi olup KDV dahil fatura kesilmesi gerektiğini, satış ofisi statik hesabının 750,00 TL hizmeti kendi davalı şirketin içinden elamanlarla yapılmış ise hizmet teslimi olup KDV dahil fatura kesilmesi gerektiğnii, bu hizmetin dışarıdan alınmış ise yansıtma bedelinin KDV dahil kesilmesi gerektiğini, hukuk masrafları adın altında kesilen 278.142,22 TL'lik bedelin fesih sözleşmesinin 2c ve 2d maddesinde aykırı olup, tarafların kendi avukatlarının ücretlerini ödeyecekleri karşı taraftan bedel talep etmeyecekleri konusunda açıkça anlaştıklarını, bu nedenle faturaya dahil edilen bu bedelin de usulsüz olduğunu, muhtelif adı altında 1.000,00 TL bedel açıklamasının yetersiz olduğunu, yansıtma faturası bedellerinin tevsik edilmediğnii, davalının bu faturayı KDV dahil fatura keşide etmemek için usulüz ve kanuna aykırı kesmiş olup bu nedenle bu faturanın iade edildiğini, Vergi Dairesinin davalının kestiği bu faturayla ilgili inceleme yapmadığını, fesih sonrası iade alınan 41.000.000,00 TL'nin ne kadarının faizle ilgili olduğunun hukuken tespit edilmemesiyle ilgili olduğunu, Vergi Mahkemesinin; Vergi Dairesinin hukuki tespit yapmadığı gerekçesiyle işlemini iptal ettiğini, oysa bu davaya konu iş bu faturanın ne vergi dairesi incelemesi ile ne de Vergi Mahkemesi kararı ile herhangi bir ilgisinin olmadığını, mahkemenin istinaf kararı gereğince bilirkişi incelemesi yaptırsa idi bu hususun tespit edilecek olmasına rağmen bu bilirkişi incelemesinin yapılmadığını, Davalının kesip müvekkiline tebliğ ettiği 31.07.2018 tarihli ve DVA2018000000024 nolu 1.903.606,93 TL bedelli faturanın; mal ve hizmet teslimi ile ilgili olup, vergi mahkemesi kararıyla mal ve hizmet teslimi incelemesi yapılmadığını, sadece faiz ile ilgili inceleme yapıldığını, Vergi Mahkemesinin; Vergi Dairesinin hukuki tespit yapmadığı gerekçesiyle işlemini iptal ettiğini, oysa bu davaya konu iş bu faturanın ne vergi dairesi incelemesi ile ne de Vergi Mahkemesi kararı ile herhangi bir ilgisinin olmadığını, Mahkemenin istinaf kararı gereğince bilirkişi incelemesi yaptırsa idi bu hususun tespit edilecek olmasına rağmen bu bilirkişi incelemesinin yapılmadığını, Davalının kesip müvekkiline tebliğ ettiği 31.07.2018 tarihli ve DVA2018000000025 nolu 10.678.276,19 TL bedelli faturanın 1.678.236,19 TL'sinin mal ve hizmet teslimi ile ilgili olup, vergi mahkemesi kararıyla mal ve hizmet teslimi incelemesi yapılmadığını, sadece faiz ile ilgili inceleme yapıldığını, Delillerinde ek olarak sundukları bu faturanın içeriğinin incelemesinde fesih sözleşmesi gereğince 9.000.000,00 TL olarak keşide edilmesi gereken bu bedelin 10.678.276,19 TL olarak keşide edilmiş olup, E-fatura olarak müvekkiline tebliğ edilen bu faturanın 1.678.276,19 TL'lik kısmının usulsüz olduğunu, fesih sözleşmesinde 41.000.000,00 TL'lik ödemenin muhasebeleştirilmesinin ilk aşamada 32.000.000,00 TL avans ve harcama ve giderlere yönelik genel maliyet harcamalarının 9.000.000 TL'nin tazminat açıklaması ile geçici olarak muhasebeleştirileceğinin kararlaştırıldığını, bu nedenle bu faturanın 9.000.000,00 TL kısmının kabul edildiğini ve kalan 1.678.276,19 TL'lik kısmı için 07.08.2018 tarihli iade faturası E-Fatura olarak yasal süre içinde davalı şirkete tebliğ edildiğini, iade edilen 1.678.276,19 TL'lik kısmın mal hizmet, kar kısmı olduğunu, KDV dahil fatura keşide etmemek için davalı şirketin usulüz fatura keşide etmiş olup bu nedenle KDV'ye tabii kısım için mal hizmet ve faiz faturası kesilmesi gerektiğini, Vergi Dairesi davalının kestiği bu faturayla ilgili inceleme yapmadığını, fesih sonrası iade alınan 41.000,00 TL'nin ne kadarının faizle ilgili olduğunun hukuken tespit edilmemesiyle ilgili olduğunu, Vergi Mahkemesinin; Vergi Dairesinin hukuki tespit yapmadığı gerekçesiyle işlemini iptal ettiğini, oysa bu davaya konu iş bu faturanın ne vergi dairesi incelemesi ile ne de vergi mahkemesi kararı ile herhangi bir ilgisinin olmadığını, mahkemenin istinaf kararı gereğince bilirkişi incelemesi yaptırsa idi bu hususun tespit edilecek olmasına rağmen bu bilirkişi incelemesinin yapılmadığını, Davaya konu sadece 1 adet faturanın faiz geliri ile ilgili olup davalı 31.07.2018 tarihli ve DVA2018000000026 nolu 5.077.767,43 TL bedelli bu faturayı "FAİZ VE BSMV" açıklaması ile kestiğini, Vergi Mahkemesinin ise bu faturayla ilgili karar vermediğini, davalının fesih sözleşmesiyle iade aldığı 41.000.000,00 TL'nin ne kadarının faiz geliri olduğu konusunda yeterli inceleme ve açıklama yapılmadığı gerekçesiyle vergi dairesinin işlemini iptal ettiğini, Vergi mahkemesinin ise davalının fesih sözleşmesiyle iade aldığı 41.000.000,00 TL'nin ne kadarının faiz geliri olduğu konusunda yeterli inceleme ve açıklama yapılmadığı gerekçesiyle vergi dairesinin işlemini iptal ettiğini, davalının kesip müvekkiline tebliğ ettiği 31.07.2018 tarihli ve DVA2018000000026 nolu 5.077.767,43 TL bedelli faturanın; doğrudan "FAİZ VE BSMV" açıklaması ile kesildiğini, bu faturanın "FAİZ VE BSMV" açıklaması ile kesildiğini ve müvekkiline tebliğ edildiğini, KDV Kanunu'nun 24/c maddesi vade farkı ve faiz gelirlerinin KDV'ye tabii olduğunun açıkça düzenlendiğini, davalı şirketin bu faturada açıklama kısmında faturanın konusunun açıkça Faiz BSMV olduğunu yazmasına rağmen KDV dahil olmadan fatura kesilmesinin usulsüz olduğunu, vergi mahkemesinde ise davalının kestiği bu faturanın inceleme konusu yapılmadığını sadece elde edilen ek gelirin faiz olup olmadığının tartışıldığını ve vergi mahkemesinin davalının faiz geliri elde ettim diye kestiği bu faturayı incelemediğini, fesih sözleşmesinde 41.000.000,00 TL'lik ödemenin muhasebeleştirilmesinin ilk aşamada 32.000.000,00 TL avans ve harcama ve giderlere yönelik genel maliyet harcamaları 9.000.000,00 TL'nin tazminat açıklaması ile geçici olarak muhasebeleştirileceğinin kararlaştırıldığını, davalının faiz geliri elde ettim diye açıkça 5.077.767,43 TL bedelli işbu faturayı düzenlemesine rağmen Vergi Mahkemesinin ise davalının fesih sözleşmesiyle iade aldığı 41.000.000 TL'nin ne kadarının faiz geliri olduğu konusunda yeterli inceleme ve açıklama yapılmadığı gerekçesiyle vergi dairesinin işlemini iptal ettiğini, 31.07.2018 tarihli ve DVA2018000000027 nolu 368.615,04-TL bedelli bu faturanın KDV dahil muhtelif harcamalar adın altında düzenlenmiş bir fatura olup açıklamanın yetersiz olduğunu, bu faturanın hangi mal hizmet yada faiz alacağı için düzenlendiği belli olmayıp, açıklamasının yapılması gerektiğini, bu nedenle açıklama yetersizliği nedeniyle bu faturanın fesih sözleşmesi kapsamında şartlı olarak kabul edildiğini ve davalıdan açıklama talep edildiğini, fakat davalının açıklama yapmadığını, 07.03.2016 tarihli ve DVA201636000000007 nolu 242.844,64-TL bedelli faturanın fesih öncesi düzenlenmiş olup kanuna uygun olarak kesildiği için faturanın kabul edildiğini, İlk karara esas olan bilirkişi raporunda kesilne faturaların süresinde olmadığı ve KDV'li kesilmesi gerekirken KDV'sinin kesildiğinin tespit edildiğini, istinaf kararı sonrası bilirkişi incelemesi yapılmadığını, İlk kararda esas alınan bilirkişi heyeti raporlarında; davalının 18.05.2016 tarihinde kesmesi gereken faturayı süresinde kesmediği; davalının aldığı 41.000.000,00 TL'nin 12.309.135,94 TL'lik kısmını için KDV dahil fatura kesmesi gerektiği, kesilmesi gereken bu faturada KDV miktarının 1.877.664,80 TL olduğu; müvekkilinin faturayı süresinde ve usulüne uygun kesilmemesi nedeniyle 372.775,79 TL KDV ödemesi yaptığı, bu ödemenin faiz zararının 6.449,38 TL olduğuna dair rapor verildiğini belirterek; ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur. DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK.nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda, Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi gereğince, davacı tarafından, davalıya yapılan ödemeler için davalı tarafça usulünce kesilmediği iddia edilen KDV dahil fatura bedelinin tespiti, usulüne uygun ve süresinde kesilmeyen faturalar nedeniyle doğan zararların tazmini istemlerine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş olup, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Dairemizin yukarıda yer verilen kaldırma ilamında kesinleşmesinin beklenmesi gerektiği belirtilen İzmir 2.Vergi Mahkemesi'nin 2020/1442 Esas, 2021/1451 Karar sayılı kararı ile, davalı tarafından idare aleyhine açılan davanın kabulüne karar verildiği, kararın idarece istinaf edilmesi üzerine, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 2.Vergi Dava Dairesi'nin 2022/621 Esas, 2022/888 Karar sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, söz konusu kararın temyiz edildiği ve Danıştay 9. Dairesinin 2022/3437 Esas 2024/2466 Karar sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır. Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde de belirtildiği üzere, eldeki dava; davalının kestiği beş adet faturanın KDV'siz olarak düzenlenmesi nedeniyle açılmış bir davadır. Davadaki taleplere bakıldığında, davacı yanın, davalının keseceği faturalardaki KDV tutarına göre, KDV indirimi yapmak istediği sonucuna varılmaktadır. Ancak, Vergi Mahkemesi'nin kesinleşen kararı ile de sabit olduğu üzere, taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi gereğince gerçekleşen avans, teminat, proje için yapılan masrafların geri alınmasına ilişkin ödemelerin KDV tahakkuku gerektiren işlemler olmadığı anlaşılmakla, İlk Derece Mahkemesince isabetli gerekçeyle davanın reddine karar verildiği, davacı vekilinin istinaf itirazlarının yerinde olmadığı sonucuna varılmaktadır. Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre; mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olup, davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13.09.2024 tarih ve 2024/209 Esas, 2024/658 Karar sayılı kararı, usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davacı vekilinin bu karara karşı yapmış olduğu istinaf kanun yoluna başvurusunun, 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olması nedeniyle, alınması gerekli 732,00 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile kalan 304,40 TL harç bedelinin davacıdan alınarak, Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile istinaf kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Kararın, dairemizce taraflara tebliğine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 361/(1) maddesi gereğince, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay nezdinde temyiz yasa yolu açık olmak üzere 22.10.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.