Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1507 E. 2026/1565 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2024/1507 Esas

KARAR NO : 2026/1565

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

TARİHİ: 03/04/2024

NUMARASI : 2021/278 E. - 2024/99 K.

DAVANIN KONUSU: Faydalı Modelin Hükümsüzlüğü

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/10/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :

DAVA DİLEKÇESİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili firma ile davalı firma arasında davalının davacısı olduğu 2 adet davanın mevcut olduğunu, İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2017/580 E. sayılı dosyası ile derdest olan davalının faydalı modeline ilişkin haklarına tecavüzün önlenmesi, maddi ve manevi tazminat talepli olarak açılmış dava olduğunu, müvekkili firma adına tescili olan ...ua başvuru yayın numaralı 21.11.2017 tarihli faydalı model belgesinin hükümsüz sayılmasına ilişkin dava olduğunu, buna göre İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2017/580 esas sayılı dosyasında son 04.08.2021 tarihli bilirkişi raporunda ... Ltd. Şti.'nin ... nolu faydalı modelinin 2 nolu ana istemde yer alan kablo ve konektörleri içinde muhafaza edecek iç bölme özelliğine sahip olması nedeni ile koruma kapsamında kaldığının değerlendirildiğini, rapora göre diğer talepler farklı olarak algılanmış ve koruma kapsamında görülmediğini, kısmi hükümsüzlüğü talep olunan TR ... nolu faydalı model, tescil olunduğu dönemde araştırma raporu alınmadan ve başvuru sahibinin beyanına göre tescil olunduğu için faydalı modelin 2 nolu istemi kabul edildiğini ve belgeye bağlandığını, davacı müvekkilinin de ...nolu faydalı modeli adına tescil tescil ettirdiğini, davacının faydalı model talebi araştırmaya gitmiş olup, işbu araştırma raporunda hazne ve kapak ile ilgili olarak 2 benzer patent bulunduğu belirtilmiş bu patentlere göre 1 ve 2 nolu istemlerinin yeni olmadığı için reddolunduğunu, (davalı ... .... Ltd. Şti. adına tescilli TR ... nolu faydalı modelin açıkça yenilik kriteri taşımayan 2 nolu isteminin hükümsüz sayılmasına, karar verilmesini talep etmiştir

CEVAP DİLEKÇESİ:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sadece müvekkilinin beyanına göre dava konusu faydalı modelin tescil ettirildiği iddialarını tümden reddettiklerini, araştırma raporu alınmadan faydalı modelin tescil ettirilmiş olması Türk Patent'in yenilik incelemesi yapmadığı anlamına gelmemekte olduğunu, müvekkiline ait faydalı model, türk patent ve marka kurumu tarafından usulüne uygun olarak incelenerek yenilik vasfına haiz olduğundan tesciline karar verildiğini, Türk Patent tarafından yapılan bu incelemede de kısmi hükümsüzlüğe gerekçe gösterilen us ... (...) ve us ... (... ınc. us) numaralı patentler elbette ki incelenmiş ve dava konusu faydalı modelle benzerliği bulunmadığından müvekkilinin faydalı modeli tescil edildiği dönemde usulüne uygun olarak ve gerekli tüm denetimler yapılarak tescil edildiğini, bu nedenlerle davacının müvekkiline ait faydalı modelin araştırma raporu alınmadığından yalnızca kendi beyanına göre tescil ettirildiği ve diğer patentlerle benzerlik iddialarının hiçbir yasal temeli bulunmayıp tamamen afaki ve yargılama sürecini uzatmak amacına matuf, kötüniyetli talepler olduğunu, haksız ve hukuka aykırı olduğu gibi iyi niyet kurallarıyla da bağdaşmayan, 1. FSHMM 2017/580 E sayılı dosyasında müvekkilinin faydalı model haklarına vaki tecavüzü tespit edilen davacının tamamen yargılama sürecini uzatmak amacıyla açtığı aşikar olan davanın her halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk derece mahkemesi 2021/278 esas, 2024/99

karar sayılı, 03/04/2024 tarihli kararı ile; "Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında; davalı adına tescilli bulunan ... tescil numaralı faydalı modele ilişkin kayıtlar TPMK dan dosya arasına getirilmiş, dosya niteliği gereği faydalı modelin yenilik kriteri içerip içermediği hususunda bilirkişilerden rapor ve ek rapor alınmıştır. Dosya kapsamında alınan bilirkişi kök raporunda dava konusu edilen faydalı modeldeki istemin tescil tarihi itibariyle 2012 yılında ... 'a yüklenen video dikkate alındığında 2 nolu istem bakımından yenilik kriterinin karşılanmadığı, bu nedenle hükümsüzlüğünün istenebileceği kanaati bildirilmiştir. Alınan 25/08/2023 tarihli ek raporda da aynı kanaatin benimsendiği, daha sonra alınan ikinci ek raporda da aynı kanaatin benimsendiği anlaşılmıştır. Bu kapsamda yapılan incelemede davacı tarafça dosyaya ibraz edilen ve delil olarak gösterilen video da incelendiğinde davalı adına tescil edilen faydalı modelin 2 nolu isteminin daha önce kullanıldığı, 2 nolu istem ile video içeriğinde tespit edilen hususların aynı ve benzer mahiyette olduğu, bu haliyle davalı adına tescil edilen 2 nolu istemin yenilik kriterini sağlamadığı anlaşılmakla ve davacının talebinin yalnızca bu isteme ilişkin olduğu anlaşılmakla;

1-Davanın KABULÜ ile;

TPMK nezdinde davalı adına tescilli bulunan ... tescil numaralı faydalı model belgesinin 2 nolu isteminin hükümsüzlüğü ile karar kesinleştiğinde sicilden terkinine," karar vermiştir.

İSTİNAF:

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece davalı adına tescilli ... tescil numaralı faydalı modelin 2 nolu isteminin hükümsüzlüğüne karar verildiğini, kararın denetime elverişsiz ve çelişkili bilirkişi raporlarına dayandığını, tarafımızca sunulan uzman mütalaasının mahkemece dikkate alınmadığını, uzman görüşü ile bilirkişi raporu arasındaki çelişkilerin giderilmesi için yeni bir bilirkişi heyeti atanması taleplerinin reddedildiğini, dava konusu faydalı modelin yenilik vasfını haiz olduğunu, bilirkişilerin sadece şekiller üzerinden yüzeysel bir kıyaslama yaptığını, ... ve... numaralı patentler ile ... videosundaki ürünlerin müvekkilin faydalı modeliyle form, ebat ve işlevsel özellikler bakımından farklılık gösterdiğini, müvekkilin faydalı modelindeki iç bölme ile diğer dokümanlardaki kapakların karıştırıldığını, istemlerin bütünsel olarak değerlendirilmediğini, 6769 sayılı SMK'nın 89. maddesine aykırı hareket edildiğini, kararın hukuka ve usule aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesi sunmamıştır.

GEREKÇE: İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava; davalı adına tescilli ... tescil numaralı, 19.03.2013 başvuru tarihli, ''Güvenlik kamerası yalıtım, bağlantı ve besleme kutusu'' buluş başlıklı faydalı modelin 2 numaralı istemi yönünden yeni olmadığından bahisle hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesi tarafından davanın kabulüne karar verildiği, davalı vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulduğu görülmüştür.

Dosyanın tetkikinde; hükümsüzlüğü talep edilen ... tescil numaralı, 19.03.2013 başvuru tarihli, ''Güvenlik kamerası yalıtım, bağlantı ve besleme kutusu'' buluş başlıklı faydalı modelin 2 numaralı istemi yönünden hükümsüzlüğü talep edilmiş ve mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de başvuru tarihinden başlamak üzere, faydalı modelin koruma süresi on yıl olup bu süreler uzatılamayacağından faydalı modelin koruma süresinin dava sırasında sona erdiği tespit edilmiştir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) 10/01/2017 tarihinde yürürlüğü girmiş ise de SMK'nın "551, 554, 555 ve 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerin hükümlerinin uygulanması" başlığını taşıyan geçici 1.maddesinin (2) fıkrasının ilk ve üçüncü cümleleri, "Bu Kanunun yayımı tarihinden önce yapılmış ulusal patent başvuruları ve faydalı model başvuruları, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır, patent ve faydalı modellerin hükümsüz kılınmasında, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümleri uygulanır" ve geçici 1.maddesinin (4) fıkrasında; "Önceki mevzuat hükümlerine göre verilmiş patent ve faydalı modeller için 99'uncu, 138'inci ve 144'üncü maddeler ile 113 üncü maddenin beşinci fıkrası ve 121'inci maddenin sekizinci fıkrası hariç olmak üzere bu Kanun hükümleri uygulanır. "şeklinde düzenlenmiş olup dava konusu faydalı modelin hükümsüzlüğü istemiyle açılan davada, başvuru tarihinde geçerli olan mülga 551 sayılı KHK hükümlerinin uygulanmasının gerektiği anlaşılmıştır.

551 sayılı KHK'nın 165. maddesi gereğince faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü, koruma süresinin devamınca talep edilebilmektedir. Dolayısıyla dava konusu faydalı modelin on yıllık koruma süresinin yargılama sırasında sona erdiği açık olup hükümsüzlük istemi yönünden davanın konusuz kaldığı gözden kaçırılarak davanın kabulüne karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur. Dolayısıyla hükümsüzlük isteminin konusuz kaldığı anlaşılmakla bu istem yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir. Ancak HMK'nın 331. maddesi gereğince yargılama giderlerinin davanın açıldığı tarihte tarafların haklılık durumuna göre belirlenmesi gerektiğinden dava tarihi itibari ile ileri sürülen hükümsüzlük sebebi ve dosya kapsamındaki deliller değerlendirildiğinde mahkemece alınan kök ve ek bilirkişi raporları kapsamında davalı tarafından sunulan uzman görüşünün gerekçeli olarak değerlendirildiği, 2 numaralı ''bağlantı kablolarının ve ... konektörleri içinde muhafaza edecek olan bir iç bölme'' isteminin, yenilik kırıcı deliller karşısında yeni olmadığının ayrıntılı, gerekçeli şekilde teknik olarak tespit edildiği, aksi yönde yeniden rapor alınmasını gerektirecek somut bir delil bulunmadığı görülmüştür. Bu itibarla hüküm kurmaya elverişli raporlar kapsamında dava tarihi itibari ile davacının hükümsüzlük isteminde haklı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle HMK'nın 331. maddesi gereğince dava tarihindeki haklılık durumu esas alınarak yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerekmiştir. Tüm bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince kısmen kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1- Davalı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜ ile,

2- İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 03/04/2024 tarih, 2021/278 E., 2024/99 K. sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,

3- Konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine YER OLMADIĞINA,

4- İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;

4/a- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL karar harcından peşin alınan 427,60 TL'nin mahsubu ile 304,40 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,

4/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan: 59,30 TL başvurma harcı, 59,30TL peşin harç, 8,50 TL vekalet harcı, 8.000,00 TL bilirkişi ücreti, 155,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 8.282,10 TL'nin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,

4/c-Davalı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan, yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4/d-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 55.000- TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,

5- İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;

5/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,

5/b-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 1.169,40 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 290,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 1.459,40 TL'nin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine,

5/c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

6- HMK'nın 333. maddesi gereğince mevcut ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 09/10/2026