Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1371 E. 2026/1379 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2024/1371

KARAR NO : 2026/1379

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 2. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

TARİHİ: 14/03/2024

NUMARASI : 2021/70 E. - 2024/43 K.

DAVANIN KONUSU: Marka (Maddi Tazminat İstemli)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 17/09/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Tarafların İddia ve Savunmaları:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının 2015 yılından beri Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde 41. sınıfta tescilli olan ... sayılı “...” markasını; başta ... Kulüpleri katılımıyla basketbol okulları arasında hazırlık maçlarını içeren bir deplasmanlı basketbol altyapısı olmak üzere pek çok alanda kullandığını, bu markası ile piyasada bilinirliğe ulaştığını, davalının; davacı ile benzer iş kolunda faaliyet gösteriyor olması dolayısıyla davacı ve markası hakkında https://... ile https://.../...-liginin-detaylari-belli-oldu/ alan adlı internet sitelerinde davalının davacıya ait tescilli “...” markasını birebir içermek suretiyle tanıtım ve faaliyetlerine konu ettiğini, davaya konu “...” ibaresinin, davacıya ait “...” markasını aynen içermekte olduğunu, davacının tescilli markasının en sonunda fazladan bir “İ” harfi içerdiğini, markalar arasındaki bu tek harflik farklılığın markaları birbirinden ayırmaya yetmediğini, birebir aynısının kullanılmasının müvekkili adına tescilli markalara tecavüz olduğunu ve aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğini, davalının dava konusu taklit markayı her ne nam ve ad altında olursa olsun kullanmasını dava sonuna kadar tedbiren yasaklanmasına, davalının eylemlerinin 6769 sayılı SMK kapsamlnda marka hakkına tecavüz ve TTK kapsamında haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden eylemlerin önlenmesine, giderilmesine ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, bu bağlamda, ... markasını internet ortamı dahil her türlü mecrada kullanılmasının yasaklanmasına, davalı tarafından ... markasına ait görsellerin kullanıldığı her türlü belge ve tanıtım malzemesine (katalog, broşür vs) bulundukları her yerde el konulmasına ve imhasına, 6769 sayılı SMK m.151/2-b uyarınca, davalının tüm ticari defter ve kayıtları, fiş ve faturaları, banka hesap hareketleri, kredi kartı pos makinesi ekstreleri ve sair kayıt içi ve/veya kayıt dışı tüm gelirleri muhasip bilirkişi marifetiyle incelenmek suretiyle davacının ticaret unvanı, markası, logosu, internet alan adı ve sair tüm tanıtıcı vasıtalarını kullanmak suretiyle elde ettiği kazancın hesaplanmasına, fazlaya ilişkin taleplerinin saklı kalmak kaydıyla yoksun kalınan kar bakımından şimdilik 50.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalının marka hakkına tecavüz ile haksız rekabet eylemleri nedeniyle 50.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, masrafı davalıya ait olmak üzere verilecek hükmün tecavüze ve haksız rekabete ilişkin hüküm özetinin Türkiye çapında dağıtım yapan bir gazetede yayınlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirketin dünya çapında faaliyet gösteren Amerika menşeili .... firmasının iştiraki olduğunu, .... firmasının 2009 yılında çıkardığı... isimli çevrimiçi oyun çerçevesinde yıllar içinde dünya çapında geniş bir kitleye ulaştığını, bu bağlamda espor müsabakalarında çeşitli liglerin oluştuğunu, bu liglerden birinin de şampiyonlar liginin alt ligi olan ... ligi olduğunu, ... ligi kapsamında 1907 Fenerbahçe ..., Beşiktaş ..., ... ... gibi farklı ... takımlarının yarıştığını, ... Liginin her alt organizasyonun bir takım kuracağı ve diğer ... takımlarıyla mücadele edeceği profesyonel bir yapıyı ifade ettiğini, somut olayda ihtiyati tedbir taleplerinin yerinde olmadığını, ihtiyati tedbir kararı verilmesi için koşulların oluşmadığı gibi davacı tarafın yaklaşık ispat yükümlülüğünü de yerine getirmediğini, davacı tarafından dava dilekçesinde müvekkilinin ... Ligi kullanımlarına dair sadece 2 adet internet linki paylaştığını ve bu linklerden birinden alınan tek bir ekran görüntüsüne yer verildiğini, davacının sunmuş olduğu linklerde yer alan ... Ligi ibaresinin davalı tarafından ne şekilde kullanıldığını, bu kullanımın markasal olup olmadığını, hangi sebeple marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin ve bu kullanımların acilen önlenmesi halinde gecikme sebebiyle davacıyı ne şekilde ve ne tür ciddi bir zarara uğratacağının delillerle açıklayamadığını, davalı tarafından gerçekleştirilen kullanımın tanımlayıcı kullanım olması markasal bir kullanım olmaması ve ayrıca 2019 yılından beri halihazırda gerçekleştiriyor olması da dikkate alındığında davacının huzurdaki davayı şimdi açması ve 2019 yılından beri süregelen kullanımlar için gecikme halinde ciddi zarara uğrayacağından bahisle tedbir talep etmesinin yerinde olmadığının, dava konusu markanın davacı tarafından yaratılan bir marka olmadığını, spor sektöründe herkes tarafından kullanılan espor türünün adı olduğunu, bu nedenle Şampiyonlar Ligi, Amatör Ligi gibi ibarelerin spor faaliyetleri üzerinde nedenini ayırt ediciliği yoksa ... Ligi ibaresinin de ayırt ediciliğinin bulunmadığını, davacının salt ... Ligi ibarelerini gerekçe göstererek müvekkilinin kullanımlarının kendi markasına tecavüz teşkil ettiğini ileri sürmesinin ve bu ibareye dayanarak müvekkilinin tüm ticari faaliyetlerini baltalamayı ve bunlar üzerinden kendisine haksız yarar sağlamayı amaçlamasının marka hukukunda hiçbir dayanağının olmadığını, ... Ligi ibaresinin davacıya ait ... Lig markasının başvuru tarihi olan 30.04.2015 tarihinden önce de çeşitli spor faaliyetlerine dair ligler üzerinde başta Türkiye Futbol Federasyonu olmak üzere pek çok farklı kurum ve kuruluş tarafından kullanıldığını ve kullanılmaya da devam edildiğini, 2014 tarihli haberde ... Ligi ibaretsin Türkiye Futbol Federasyonu departmanınca 2008-2009 sezonundan beri profesyonel kulüplerin kriterleri uygun altyapı takımlarının katılımlarıyla ... Ligleri düzenlendiğine dair haber bulunduğunu bu haberin 2014 yılına ait olması hem de haberde ... Liglerinin 2008-2009 sezonundan beri düzenlendiğinin iletilmesi bu ibarenin davacıya ait markadan daha önce halihazırda yaratılmış ve sektörde tanımlayıcı olarak kullanılan bir ibare olduğunun açıkça ortaya koyduğunu, dilekçe ekinde sundukları delillerden de anlaşılacağı üzere buna benzer birçok haberin bulunduğunu ve bu haberlerin davacının marka tescilinden daha önceye dayandığını, bu sebeple davacı markasının zayıf marka olduğunu ve davalının kullanımlarının davacının markası ile karıştırılma ihtimali bulunmadığını, davacı tarafın daha önceden ... Lig olarak başvuru yaptığını başvurunun incelenmesi sonucunda 41. sınıfta yer alan “spor kültür ve eğlence hizmetleri” bakımından ayırt ediciliği bulunmamasından kaynaklı kısmen reddedildiğini, daha sonrasında ... ve Lig ibaresini birleştirerek ... şeklinde tescil ettirdiğini, ancak bu tescilinin de tanımlayıcı bir ibare olduğunu ve zayıf marka konumunda olduğunu, müvekkili tarafından gerçekleştirilen ... Ligi kullanımları ile davacının ... kullanımlarının birbiriyle karıştırılmasının mümkün olmadığını, zira bu iki kullanımın, ne sunulduğu mecraların, ne sunulduğu spor dalı ne de hitap ettiği kitlenin aynı olmadığını, tüm açıklamaları sebebiyle: davalı aleyhine ileri sürülen orantısız haksız ihtiyati tedbir talebinin reddine, davalı şirket aleyhine açılan iş bu davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince; "Davanın REDDİNE" karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:

Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; Yerel mahkemenin davanın reddine ilişkin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili ...'in 2006 yılında kurduğu ve 2015 yılından beri ... sayılı "..." markasının tescilli sahibi olduğunu, davalının müvekkilinin markasını birebir içerecek şekilde "..." ibaresiyle internet sitelerinde tanıtım ve faaliyetlerde bulunduğunu, bu durumun 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında marka hakkına tecavüz ve Türk Ticaret Kanunu kapsamında haksız rekabet teşkil ettiğini, davalıya 09.03.2021 tarihinde ihtarname gönderilmesine rağmen eylemlerin devam ettiğini, yerel mahkemece aldırılan 06/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda davalının kullanımının iltibas yarattığının ve marka hakkına tecavüzün oluştuğunun açıkça tespit edildiğini, mahkemenin davalının faaliyetlerini "..." olarak nitelendirip markasal kullanım olmadığını kabul etmesinin hatalı olduğunu, davalının müvekkilin ticari itibarından haksız kazanç elde etmeyi amaçladığını, davalının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet eylemlerinin tespitini, bu eylemlerin önlenmesini, markanın kullanımının yasaklanmasını, tanıtım malzemelerine el konulup imha edilmesini, davalının ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelenerek elde ettiği kazancın hesaplanmasını gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne, 50.000,00 TL maddi tazminat ile 50.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davacının istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü marka tecavüzü ve haksız rekabet iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilinin “... Ligi” kullanımının markasal bir kullanım olmayıp tanımlayıcı nitelikte olduğunu, davacının markasının zayıf bir marka olduğunu ve bu ibarenin spor faaliyetlerinde herkes tarafından kullanılabilecek bir terim olduğunu, davacının kendi sosyal medya hesaplarında dahi bu ibareyi tanımlayıcı olarak kullandığını, müvekkilinin faaliyetlerinin espor alanında ve online platformlarda gerçekleştiğini, davacının ise fiziksel basketbol faaliyetleri yürüttüğünü, tarafların sunduğu hizmetlerin hitap ettiği kitlelerin ve mecraların tamamen farklı olduğunu, bu nedenle karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, 06.06.2022 tarihli bilirkişi raporundaki çelişkilerin 01.10.2023 ve 31.08.2021 tarihli raporlarla giderildiğini belirterek davacının istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç:

Dava, davacı adına tescilli “...” markasına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve giderilmesi ile maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkilinin sahibi olduğu 41. sınıfta tescilli ... sayılı “...” markasının basketbol organizasyonları olmak üzere çeşitli alanlarda kullandığını ve markanın bilinirlik kazandığını, davalının internet sitelerinde “.../... LİGİ” ibaresini tanıtım ve faaliyetlerinde kullandığını, belirterek tecavüz ve haksız rekabetin tespitini, önlenmesini ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasını, şimdilik 50.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davalı şirketin Amerika menşeli .... şirketinin iştiraki olduğunu, .... tarafından 2009 yılında çıkarılan... adlı çevrim içi oyun kapsamında espor liglerinin oluşturulduğunu ve “... Ligi”nin Şampiyonluk Ligi’nin alt ligi olarak çeşitli ... takımlarının yarıştığı profesyonel bir yapıyı ifade ettiğini “... Ligi” ibaresinin markasal değil, ligi ve organizasyonu tanımlayıcı şekilde kullanıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Dava konusu 30.04.2015 başvuru tarihli, ... numaralı “...” markasının 41. sınıfta "Eğitim ve öğretim hizmetleri. Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri. Spor, kültür ve eğlence hizmetleri (sinema, spor karşılaşmaları, tiyatro, müze, konser gibi kültür ve eğlence etkinlikleri için bilet sağlama hizmetleri dahil). Dergi, kitap, gazete v.b.gibi yayınların basıma hazır hale getirilmesi, okuyucuya ulaştırılmasına ilişkin hizmetler (global iletişim ağları vasıtasıyla anılan hizmetlerin sağlanması da dahil). Film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri. Haber muhabirliği hizmetleri, foto-muhabirliği hizmetleri. Fotoğrafçılık hizmetleri. Tercüme hizmetleri" için tescilli olduğu görülmektedir.

31.08.2021 tarihli bilirkişi raporunda, davalının internet sitelerindeki “... LİGİ” kullanımının ticari etki yaratan markasal bir kullanım olmadığı, espor müsabakalarındaki bir grubun adı olarak kullanıldığı, kullanımın SMK’nin 7/5-b maddesi kapsamında kaldığı ve marka hakkına tecavüz ile haksız rekabet oluşturmadığı bildirilmiştir.

06.06.2022 tarihli bilirkişi raporunda, davacı markasının spor, kültür ve eğlence hizmetleri yönünden zayıf marka olduğu, bununla birlikte davalının “... LİGİ” ibaresi ile davacı markası arasında yalnızca “i” harfinden kaynaklanan farklılık bulunduğu, her iki kullanımın 41. sınıftaki spor hizmetlerine ilişkin olduğu, karıştırılma ihtimalini ortadan kaldıracak ek bir unsur bulunmadığı ve davalının kullanımının marka hakkına tecavüz oluşturduğu belirtilmiştir.

01.10.2023 tarihli bilirkişi raporunda, “...” markasının spor, kültür ve eğlence hizmetlerini çağrıştırdığı ve ayırt ediciliğinin düşük olduğu, davalının kullanımının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturmadığı belirtilmiştir.

İlk derece mahkemesince, davalının kullanımının markasal nitelikte olmadığı, karıştırılma ihtimali bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

Uyuşmazlık, davalının espor faaliyetleri kapsamında kullandığı “... Ligi/... Lig” ibarelerinin, davacı adına 41. sınıfta tescilli ... sayılı “...” markasına tecavüz ve haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı noktasında toplanmaktadır.

Marka hakkına tecavüzden söz edilebilmesi işaretin ticari etki doğuracak şekilde markasal biçimde kullanılması gerekir. SMK’nin 7/5-b maddesi uyarınca, markanın üçüncü kişiler tarafından mal veya hizmetlerin türüne, niteliğine ve diğer özelliklerine ilişkin açıklamalarda dürüstçe kullanılması marka sahibi tarafından engellenemez.

Dosya kapsamından, davacı adına tescilli markada “...” ibaresinin birleşik olarak yazıldığı, lacivert ve açık mavi renkli, büyük harfler ile harflerin arasına ve içine yerleştirilmiş kırmızı renkli sporcu (basketbol oynayan) siluetlerinden oluşan şekil ve sözcük unsurlarının yer aldığı, davalının kullanımı ise söz konusu görsel unsurları içermeyen, “... Ligi” veya “... Lig” sözcüklerinin düz yazı biçimindeki kullanımı şeklinde olduğu görülmektedir. Davalının düz yazı biçimindeki “... Ligi/... Lig” kullanımında davacı markasındaki şekil, renk, yazı karakteri ve sporcu figürleri bulunmamaktadır. Somut olayda davalının, “... Ligi/... Lig” ibarelerini çevrim içi oyun kapsamında düzenlenen espor müsabakalarında, ligde mücadele eden ... takımlarından oluşan organizasyonu açıklamak amacıyla grup ismi olarak kullandığı, kullanımın gerçekleştiği, dava konusu ibarenin espor faaliyetinin ve lig organizasyonunun adını bildiren açıklayıcı bir kullanım niteliğinde bulunduğu anlaşılmaktadır. “...” ve “lig” sözcükleri özellikle spor faaliyetleri bakımından, eğitim ve altyapı niteliğindeki takımların yer aldığı lig veya organizasyonu ifade eden, ayırt edici gücü düşük ibareler olduğu, nitekim “... Ligi” ibaresinin davacı markasının 30.04.2015 tarihli başvurusundan önce de spor alanında, Türkiye Futbol Federasyonu dahil bir çok haber, organizasyon ve çeşitli mecralarda grup ismi olarak kullanıldığı, bu itibarla davacı markasının spor ve müsabaka organizasyonu hizmetleri yönünden zayıf marka niteliğinde olduğu, ...” ve “lig” sözcüklerinin ilgili alanda kullanılmasının tümüyle davacının tekeline bırakılamayacağı anlaşılmıştır.

Her ne kadar 06.06.2022 tarihli bilirkişi raporunda ibarelerin benzerliği ve hizmetlerin 41. sınıfta yer alması esas alınarak karıştırılma ihtimali ile marka hakkına tecavüz bulunduğu değerlendirilmiş ise de, raporda davacı markasının zayıf niteliği kabul edilmesine rağmen davalının kullanım biçiminin değerlendirilmediği buna karşılık 31.08.2021 ve 01.10.2023 tarihli bilirkişi raporlarında, davalının kullanımının espor organizasyonunu açıklayıcı nitelikte olduğu, markasal kullanım teşkil etmediği ve marka hakkına tecavüz ile haksız rekabet oluşturmadığı yönünde somut delillere uygun gerekçeli değerlendirme içerdiği bu nedenle hükme esas alınmalarında isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda davalının kullanımının SMK’nin 29. maddesi anlamında marka hakkına tecavüz oluşturmadığı gibi, ticari dürüstlük kuralına aykırı iltibasa neden olan bir kullanım bulunmadığından TTK hükümleri kapsamında haksız rekabet de teşkil etmediği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince davanın reddi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı kanaatine varılmakla istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1- Usûl ve yasaya uygun İstanbul Anadolu 2. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 14/03/2024 tarih ve 2021/70 E., 2024/43 K. sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın davacı tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,

3- Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

5- Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 17/09/2026