İlk Derece Mahkemesi 2026/2114 E. 2026/130 K.

T.C. İSTANBUL 26. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/2114 Esas KARAR NO : 2026/130

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 01/10/2026 KARAR TARİHİ : 02/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan kıymetli evrak iptali (zayi nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; Mahkeme ve icra dosyalarının birleşmesi, devri ve fiziki imhası süreçlerinde yargı mercilerinin uhdesinde iken zayi olduğu kesinleşen ... Bankası A.Ş. ... Şubesi tarafından tanzim edilen, 22.05.2012 tarihli, ... mektup numaralı, BGS-... muhaberat numaralı, 82.500,00 TL bedelli, kesin ve süresiz teminat mektubu ve ... Bankası A.Ş. ... Şubesi tarafından tanzim edilen, 22.05.2012 tarihli, ... mektup numaralı, YÜ-... muhaberat numaralı, 22.500,00 TL bedelli, kesin ve süresiz teminat mektubunun Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi talep etmekle, dava konusu teminat mektuplarının resmi kurum arşivlerinde ve dosya devirlerinde kaybolduğu sabit ise de kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ve muhatap bankaya haksız nakde çevirme talebinde bulunulması riskine binaen; yargılama neticeleninceye kadar bahsi geçen teminat mektupları kapsamında herhangi bir ödeme ve işlem yapılmaması yönünde teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesinin elzem olduğunu belirterek öncelikle ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile, dava konusu ... Bankası A.Ş. ... Şubesi tarafından tanzim edilen 22.05.2012 tarihli, ... mektup numaralı (82.500,00 TL bedelli) ve 22.05.2012 tarihli, ... mektup numaralı (22.500,00 TL bedelli) teminat mektupları üzerine üçüncü kişilere nakden veya hesaben ödeme yapılmasını engelleyecek nitelikte teminatsız olarak ödeme yasağı konulmasına ve ilgili banka şubesine derhal müzekkere yazılmasına, Türk Ticaret Kanunu’nun 760, 761 ve 762. maddeleri uyarınca Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yasal aralıklarla 3 defa ilan yapılmasına, yasal bekleme süresi içerisinde bahse konu teminat mektuplarının mahkemeye ibraz edilmemesi halinde, TTK m. 651, 652 ve 764/1 uyarınca dava konusu ilgili teminat mektuplerarının zayi nedeniyle iptaline ve hükümsüzlüğüne, yargılama giderlerinin müvekkil üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Talep, zayi iddiasına dayalı olarak teminat mektubunun iptaline karar verilmesi isteminden ibarettir. 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir. Anılan TTK'nun 82/7. maddesinde zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir. Somut olaya gelince; talep eden yanca şirketin muhasebecisinin trafik kazasında öldüğü bürosunun kapalı olduğu ve kimseye ulaşamadıkları bu nedenle defterleri bulamadıkları iddiasıyla zayi verilmesine ilişkin işbu dava açılmıştır. Tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir. “… Yerel mahkemece, dava konusu teminat mektubunun kıymetli evrak vasfını taşımadığı, ayrıca tacirlerin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerden sayılmadığı, kaldı ki talebe konu teminat mektubunun 7 yıl önce kaybedildiğinin belirtildiği, kaybın ne şekilde gerçekleştiği hususunda yeteri bilgi bulunmadığı dikkate alındığında, teminat mektubunun iptali açısından yasal şartların mevcut olmadığı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez. Yine 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesinde; ''Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinde kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Bu itibarla, kıymetli evrak niteliğinde olmayan teminat mektubunun zayi nedeniyle iptalinin istenemeyeceği, TTK'nın 82. madde koşullarının da oluşmadığı, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgeler uyarınca mahkeme kararının gerekçesinde ve dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.makla, davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş” (... Bam 3.HD 2026/107 E. 2026/117 K.). 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesinde; ''Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinde kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir" düzenlemesi bulunmaktadır. Bu itibarla, kıymetli evrak niteliğinde olmayan teminat mektubunun zayi nedeniyle iptalinin istenemeyeceği, TTK'nın 82. madde koşullarının da oluşmadığı, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgeler uyarınca talebin yasal şartlarının sağlanmadığı anlaşıldığından talebin reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davada yasal şartlar sağlanamadığından davacı tarafından açılan işbu davanın REDDİNE, 2-Peşin alınan harcın karar harcına mahsubu ile yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA, 3-Yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana İADESİNE, Dair, Gerekçeli mahkeme kararının davacı tarafa tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı, 02/10/2026 Katip ... ¸

Hakim ... ¸