Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1351 E. 2026/542 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2024/1351

KARAR NO: 2026/542

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 1. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

TARİHİ: 23/05/2024

NUMARASI: 2017/493 E. - 2024/156 K.

DAVANIN KONUSU: Patent (Tecavüzün Mevcut Olmadığının Tespiti İstemli)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 02/04/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 06/04/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 1987 yılından bu yana tel örme ve panel ... üretim ve satışı ile iştigal etmekte olup, günlük .... ton çit üretimi, 6.000 m2 çit boyama, ...ton direk ve benzeri malzeme üretimi, 1.000 m2 ... tel üretimi, 3 ton... üretimi kapasitesi ile bu alanda Türkiye’nin lider firmalarından biri olarak yoğun faaliyet gösterdiğini, yapılan otomasyon çalışmaları ile şirketin bu yüksek üretim kapasitesi %85 oranında realize edildiğini, yapılan üretimin hedeflenen kalite standartlarını tutturması için şirket bünyesinde kurulan laboratuvarlarda üretimin her kademesi kalite kontrol uzmanları tarafından görsel, metalik ve kimyasal kontrollerden geçirilmekte, ürünün kusursuzluğu için dikkat ve titizlikle hareket edildiğini, Yüksek maliyetli Ar-Ge yatırımları sayesinde geliştirdiğini, üretiminden montajına kadar Avrupa standartlarında bir kalite anlayışı ile üreterek piyasaya sunduğu ürünlerin kalitesinin, müvekkili tarafından üretilen ürünleri ilgili oldukları piyasada ilgili alıcılar nezdinde aranır ve talep edilir hale getirmiş olduğunu, müvekkili şirketle aynı alanda faaliyet gösteren davalı şirketin, dava konusu ürünlerin dava konusu patent tescil başvurusundan önce iç ve dış piyasada en az ... yıldır ticarileştirilmekte olduğunu bildiği halde, geliştirilmesinde hiçbir payı olmamasına rağmen dava konusu patent tescili için Türk Patent Enstitüsü nezdinde başvuru gerçekleştirmiş olduğunu, davalı şirketin, elde ettiği patente dayanarak müvekkiline, ...'üncü Noterliği'nin ....11.2016 tarih ve ...Yev nolu ihtarnameyi göndererek müvekkilinin, dava konusu ürünlerinin dava konusu patent tescilini ihlal ettiğini ileri sürdüğünü, müvekkilinin ürettiği ürünün çekirdek teline sahip bir ürün olarak ... nolu standartta yer alan üretim usulü ile üretilmekte olduğunu, bu nedenle müvekkilinin ürünü ile dava konusu patentin aynı kabul edilecek olursa bu standardın dava konusu patentten onlarca yıl önce geliştirilmiş olması nedeni ile patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini, ihtiyati tedbir kararı verilmesini, dava süresince dava konusu ... nolu incelemesiz patent tescilinden doğan hakların müvekkiline karşı ileri sürülmesinin engellenmesini, davanın esası bakımından; davalı şirkete ait ... nolu incelemesiz patent tescilinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, müvekkilinin görselleri verilen ve davalı tarafın ihtarnamesine konu olan ürünlerinin davalı tarafın ... nolu incelemesiz patent tescilini ihlal etmediğinin tespitine, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından 12.11.2011 tarihinde ... başvuru numarası ile yapılan patent başvurusunun 21.03.2017 tarihinde incelemesiz Patent olarak tescil edildiğini, davacı şirketin basiretli bir tacir olduğunu, sektörde bilinen bir firma olduğunu bildiklerini, TPE nin 21.11.2014 tarihinde Araştırma Raporunu ilan etmiş olduğunu ve davacının görüşlerini o zaman bildirmesi gerektiğini, davacı tarafından müvekkilinin patent haklarına tecavüz ettiğinin net olduğunu, müvekkilinin buluş amacının düz hat uygulamalarında herhangi bir gerdirme işlemine tabi tutulmaksızın doğrudan kullanılabilen çekirdek teli olmaksızın büküm verilerek mukavemet kazandırılmış düz ve estetik görünüme sahip uygulamaların yapılabildiği bir tel sistemini oluşturmak olduğunu belirterek; tedbir kararı yönünden yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasına ve tedbir kararı için duruşma yapılmasına, tedbir kararının kaldırılmasına, menfi tespit davası yönünden işbu davanın reddine, hükümsüzlük davası yönünden işbu davanın incelemeli patent başvuru prosedürünün sonucunun beklenilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk Derece Mahkemesi kararıyla; dava konusu ... ... sayılı patentin 551 sayılı KHK md. 9 kapsamında buluş basamağı kriterini haiz olmadığı, bu haliyle faydalı modele konu dahi edilemeyeceği hususları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu patente konu ürünün 551 Sayılı KHK'nın 5. Maddesinde belirlenen yeni, tekniğin bilinen durumunu aşan ve sanayiye uygulanabilir olan buluşlar, patent verilerek korunur hükmünde belirlenen tekniğin bilinen durumunu aşar mahiyette olmadığı kabul edilmiş, her ne kadar yenilik yönünden raporlar örtüşmese de 551 sayılı KHK’nin 5. maddesine göre patent koruması için “yenilik”, “buluş basamağı” ve “sanayiye uygulanabilirlik” ölçütlerinin her üçünün de bulunması zorunlu olduğundan ve dava konusu ... ... sayılı patentin buluş basamağı kriterini haiz olmaması sebebiyle hükümsüz kılınacağı gerekçesi ile dava konusu patentin hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafın .... Noterliği'nin ....11.2016 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarnamesine konu davacı tarafça üretilen... ürününün davalı adına tescilli patent yönünden patent hakkına tecavüz etmediğine dair talebi de değerlendirilmiş, 551 sayılı KHK gereği patent hakkına tecavüzden bahsetmek için davalı tarafın korunan bir patent hakkı sahibi olması gerektiği, az yukarıda ifade edildiği üzere davalı adına tescilli ... ... sayılı patentin tekniğin bilinen durumunu aşar mahiyette olmadığı kabul edilerek patentin hükümsüzlüğüne karar verildiği ve 551 sayılı KHK 131/1 maddesi gereğince "patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde kararın sonuçları geçmişe etkili doğar, bu nedenle patent veya patent başvurusuna hukuki bakımdan KHK ile sağlanan koruma hükümsüzlük kapsamında doğmamış sayılır" hükmü gereği davalı tarafın korunan bir patent hakkının ilk tescilden itibaren kalmayacağı dikkate alındığında davacı tarafça üretilen tel çit ürününün davalı tarafın patent hakkını ihlal etmeyeceği kabul edilmiş gerekçeleriyle; Davanın KABULÜ ile,

-Davalı adına tescilli ... tescil numaralı patentin HÜKÜMSÜZLÜĞÜ ile SİCİLDEN TERKİNİNE

-Davalı tarafça keşide edilen ....11.2016 tarihli ihtarnameye davacı ürünlerinin davalının patent haklarını ihlal etmediğinin tespitine, karar verilmiştir.

İSTİNAF:

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... sayılı ve “... İçin Bükümlü...” başlıklı incelemeli patentin hükümsüzlüğüne karar veren yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemenin patent hukukuna aykırı görüşler içeren ve teknik incelemeden uzak bilirkişi raporlarını hatalı bir şekilde hükme esas aldığını, raporlarda zikredilen ... ve ... kodlu eski tarihli patentlerin müvekkilinin buluşuyla bir ilgisi bulunmadığını, müvekkiline ait patentin "düz hat uygulaması, büküm ve köşe" gibi ayırt edici özelliklere sahip olmasına ve çekirdek teli içermemesine rağmen bilirkişilerin bu teknik farkları ortaya koyan karşılaştırma tablosunu kasti olarak görmezden geldiklerini,

Türk Patent ve Marka Kurumu nezdindeki uzmanların zaten bu dokümanları değerlendirerek patent belgesi verdiğini ve buluşun yenilik, buluş basamağı ile sanayiye uygulanabilirlik şartlarını tam olarak sağladığını, yeterli gerekçeye sahip olmayan ve denetime elverişsiz raporlara dayanılarak kurulan hükmün bozulması gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalıya ait ... sayılı patentin yenilik vasfına haiz olmaması ve tekniğin bilinen durumunu aşmaması nedeniyle yerel mahkemece verilen hükümsüzlük kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, yargılama boyunca alınan üç ayrı bilirkişi raporunun tamamında patentin hükümsüz kılınması gerektiği yönünde ortak kanaat bildirildiğini, raporlar arasında çelişki bulunmadığını, davalının tescil sürecinde önce incelemeli patent başvurusu yapmasına rağmen olumsuz araştırma raporları üzerine incelemesiz patente döndüğünü ve bu durumun davalının kendi iddialarına dahi itibar etmediğini gösterdiğini, davaya dayanak gösterilen ... ve... ... nolu patentlerin çekirdek teli içermeyen bükümlü... yapılarını açıkça tarif ederek dava konusu patentin bağımsız ve bağımlı istemlerini birebir karşıladığını, Türk Patent inceleme raporunun bilirkişilerce değerlendirildiği ve bu rapordaki bazı tespitlerin hatalı olduğunu, ..... telin doğrusal veya ... yapıda olmasının ya da büküm ile köşe arasındaki açı farkının teknikte uzman bir kişi için aşikar olup buluş basamağı teşkil etmediğini belirterek davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava konusu, davalı adına tescilli, ... tescil numaralı, “... için bükümlü...” isimli patentin yenilik unsurunu taşımaması sebebi ile hükümsüzlüğü ve davacı kullanımının davalıya ait patente tecavüz etmediğinin tespiti davasıdır.

Davacı taraf, davalı adına tescilli ... tescil numaralı patentin, yenilik ve tekniğin bilinen durumunu aşma kriterini sağlamadığı gerekçesi ile davalı adına tescilli patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesini, yine kendisi tarafından üretilen ve davalı tarafça .... Noterliği'nin ....11.2016 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarnamesine konu davacı tarafça üretilen... ürününün davalı adına tescilli patent hakkına tecavüz etmediğinin tespitini talep ve dava etmiştir.

Davacının İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünde ... ticaret sicil numarasıyla kayıtlı görüldüğü, tescil tarihinin 16/12/1997 olduğu,

Davalının İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünde ... ticaret sicil numarasıyla kayıtlı görüldüğü, tescil tarihinin 10/01/1996 olduğu,

TPMK kaydına göre, ... ... tescil numaralı patentin davalı adına, 21/03/2017 tarihinde sicile tescil edildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

13/04/2017 tarihli paten vekili bilirkişi raporunda özetle;" ... nolu “... için bükümlü...” buluş başlıklı incelemesiz patent belgesinin... ...nolu patent belgesinin çizimleri ile karşılaştırılması sonucunda, ... nolu “... için bükümlü...” buluş başlıklı incelemesiz patent belgesi istemlerinin başvuru tarihi itibariyle yenilik unsuru taşımadığı, ... nolu “... için bükümlü...” buluş başlıklı incelemesiz patent belgesinin... ... nolu patent belgesinin çizimleri ile karşılaştırılması sonucunda, ... nolu “... için bükümlü...” buluş başlıklı incelemesiz patent belgesi istemlerinin başvuru tarihi itibariyle yenilik unsuru taşımadığı," belirtilmiştir.

22/09/2023 tarihli Bilirkişi heyetine ait raporda özetle;"

https://.../.../....pdf URL adresinde yapılan incelemede; Adreste ...numaralı patent belgesinin yer aldığı, Patent tarihinin 04.04.1989 olduğu, Patent belgesi başlığının “... ...” olduğunun görüldüğü,ttps://.... pdf URL adresinde yapılan incelemede; adreste ... numaralı patent belgesinin yer aldığı, Patent tarihinin 28.03.1995 olduğu, Patent belgesi başlığının “... (...)” olduğu görüldüğü,

Ayrıca eş değerlik yönünden de inceleme yapılarak, davacının ürününün davalıya ait faydalı modelin koruma kapsamında kalıp kalmadığının incelendiği; ürünün düz hat uygulamalarında herhangi bir gerdirme işlemine tabi tutulmaksızın doğrudan kullanılabilen çekirdek teli olmaksızın büküm verilerek mukavemet kazandırılmış düz ve estetik görünüme sahip uygulamaların yapılabildiği bir tel sistemi olduğu ve faydalı model olamayacağı" belirtilmiştir.

25/04/2024 tarihli farklı bilirkişi heyetine ait raporda özetle; " Dava konusu ... ... sayı ile tescilli patent incelemesiz patent olarak tescil edilmiş olup, incelemesiz patentin incelemeli patente dönüştürülmesi başvurusu neticesi 21.02.2023 tarihinde İncelemeli Patent olarak tescil edilmiş olup, halihazırda geçerli olduğu, hükümsüzlük talebine dayanak dokümanları ile hükümsüzlüğü talep edilen dava konusu ... ... sayılı patentin teknik unsurlarında farklılık olduğu bu kapsamda dayanak belgeler karşısında hükümsüzlüğü talep edilen ... ... sayılı patentin 551 sayılı KHK md. 7 kapsamında yenilik kriterini haiz olduğu, hükümsüzlüğü talep edilen ... ... sayılı patentin bağımsız ... no’lu istem ile ona bağımlı ..... ila ... istemleri ile teknik probleme getirilen çözümün, ... (...) ve ... (...) dokümanlarının kombinasyonu karşısında teknikte uzman kişi için aşikar olarak kabul edileceğinden 551 sayılı KHK md. 9 kapsamında buluş basamağı kriterini haiz olmadığını, buluş basamağı yokluğu sebebiyle ... ... sayılı patentin hükümsüz kılınması gerektiği, "belirtilmiştir.

Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde, bilirkişi raporlarında patent hukukuna zıt görüşler açıklandığını, itirazlarının incelenmediğini ileri sürdüğü anlaşılmakla, bilirkişi raporlarının değerlendirilmesinde; somut olayda, davacı tarafından davalı adına tescilli dava konusu ... ... sayılı “... için bükümlü...” isimli patentin hükümsüzlüğünün talep ve dava edildiği, 551 sayılı KHK’nin 5. Maddesi ve 6769 Sayılı SMK 83. Maddeye göre patent koruması için “yenilik”, “buluş basamağı” ve “sanayiye uygulanabilirlik” ölçütlerinin her üçünün de bulunmasının zorunlu olduğu, mahkemece alınan 13/04/2017 tarihli birinci bilirkişi raporunun düzenlendiği tarihte, dava konusu incelemesiz patent belgesi incelemeli patente çevrilmediği ve yeni istem seti incelenmediği için, bilirkişi tarafından eski istem seti üzerinden inceleme yapılmış ancak davaya konu patent incelemeli patente çevrildiğinden bu raporun hükme esas alınamayacağı kanaatine varılmıştır.

Mahkemece alınan 22/09/2023 tarihli ikinci bilirkişi heyet raporunda,tercüme belgeleri üzerinde inceleme yapılmadığı için esas alınamayacağı ve raporlar arasında çelişkinin varlığından bahsedilemeyeceği anlaşılmıştır.

Mahkemece alınan 25/04/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunda ise, incelemesiz patentin incelemeli patente dönüştükten ve tescil edildikten sonra yeni istem seti üzerinde inceleme yapılarak düzenlendiği, dava konusu ... ... sayılı patentin yeni olduğu, buluş basamağı değerlendirmesinde, problem çözüm yaklaşımı uyarınca; (yenilik giderici belgelerin aslı ve tercümesi üzerinde yapılan incelemede) ... ve ... dökümanlarının kombinasyonu karşısında, teknikte uzman kişi için, bağımsız (1) nolu istem ile ona bağımlı 2 ila 5 nolu istemlerin teknik probleme getirdiği çözümün aşikar olduğunu, 551 Sayılı KHK 9. Madde kapsamında buluş basamağı kriterini haiz olmadığını beyan ettikleri anlaşılmış, bilirkişi heyet raporunun hükme esas alınmaya elverişli ve yeterli olduğu anlaşılmakla, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinin dosya kapsamına göre yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.

Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-.../1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul .... Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin .../05/2024 tarih ve 2017/... E., 2024/... K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-.../1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,

3- Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

5- Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 02/04/2026