Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1259 E. 2026/1298 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/1259 Esas

KARAR NO : 2026/1298 Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

NUMARASI : 2022/14 Esas - 2024/217 Karar

TARİHİ: 25/03/2024

DAVA: Alacak ( 6475 Sayılı Yasaya Aykırılıktan Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 25/06/2026

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket tarafından, 6475 sayılı ... hizmetleri kanunu ve 5584 sayılı ... Kanunun ... tekel hakkını düzenleyen ilgili maddelerine aykırı olarak, fatura, banka kredi kartı ekstresi ve banka kredi kartı taşımasının yapıldığı, aynı zamanda toplu gönderi kabul ve dağıtım hizmeti verildiği halen hizmet vermekte olan internet sitelerinden görülmekte olup, söz konusu aykırılığın tespiti ile tespit sırasında ele geçen gönderilerin 6475 sayılı Kanunun 6 'ncı maddesi çerçevesinde alıcılarına tesliminin sağlanması amacıyla (sevki sağlamak üzere) ... hizmet yükümlüsü sıfatıyla şirketlerine teslimi istemli olarak İstanbul 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/124 D.iş dosyasına kayden tespit davası açıldığını, ... Ltd. Şti. Aleyhine, iş bu şirket tarafından 6475 sayılı ... Hizmetleri Kanununun ... tekel hakkını düzenleyen ilgili maddelerine aykırı faaliyet gösterilerek, dava neticesinde tespit edilebilecek başkaca firmalara ait ... tekeline tabi gönderilerin kabulü, taşınması, dağıtımı vs. İşlemlerin yapılması nedeniyle, bu kapsamdaki tüm gönderilere ilişkin olarak, müvekkili kuruluş nezdinde belirlenen ücret tarifesindeki ... ücretinin on katı tutarında tazminata hükmedilerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL 'nin, ihlal tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tamamının, ... Ltd. Şti.'den tahsilini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin sektöründe yıllardır faaliyet gösteren, tanınan, bilenen ve ... Bakanlığının il içerisinde kurye işi yapabilmesi için gerekli kıldığı ve müvekkili şirkete vermiş olduğu ... belgesine sahip kurye şirketi olduğunu, ... belgesine sahip olmayan firmaların il içerisinde bu hizmeti vermelerinin yasak olduğunu, müvekkili şirketin davacının ... tekelini ihlal edecek herhangi bir eylem içerisinde bulunmadığını, müvekkili .... Ltd. Şti. Şirketi ... bakanlığının kanunen istemiş olduğu ... belgesini aldığını ve bu çerçevede yasal sınırları içerisinde hizmet verdiğini, davacının müvekkili şirketi dağıtım şirketleri ile karıştırarak söz konusu davayı müvekkiline karşı yöneltmiş ise de müvekkili şirketin dağıtım şirketi değil kurye şirketi olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:

İlk Derece Mahkemesi 25/03/2024 tarih ve 2022/14 Esas - 2024/217 Karar sayılı kararında;

"......... Anonim Şirketinin, ... tekelini ihlal nedeni ile ... Ltd. Şti. aleyhine açtığı dava ile ilgili olarak, ... Ltd. Şti'nin, sadece 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu Yönetmeliği uyarınca il içi paket taşıma amaçlı ... yetki belgesi sahibi olduğu, bu yetki belgesi ile ancak İstanbul iI içi 5 kg'a kadar paket taşımaya yetkili olduğu, gerek ... Ltd. Şti fatura suretleri, gerekse mahkememizin Bankalara yazdığı müzekkerelere gelen yanıtlardan ... tekelini ihlal eden bir fatura açıklamasına ve Bankalardan gelen ve yukarda bilgileri sunulan yazılara göre Bankaların gönderilerinin, ... Ltd. Şti.'nce yapıldığı sabit görülmediğinden, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir. " gerekçesi ile,

''1-Davanın reddine,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... A.Ş.'nin kuruluşu, yapılanması, faaliyet konuları ve hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesine ve ... sektörünün düzenlenmesine ilişkin 6475 ... Hizmetleri Kanunu ... Sayılı Resmi Gazetede 23.05.2013 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girdiğini, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile müvekkil şirket arasında 23/07/2013 tarihinde "... Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Görev Sözleşmesi” akdedildiğini, müvekkil şirketin ... ... Hizmetleri Yükümlüsü olarak belirlendiğini, 5584 Sayılı Kanunun "... Tekeli” başlıklı 2'nci maddesinde açık ve kapalı mektuplar ile üzerlerinde haberleşme mahiyetinde yazı bulunan kartların, ... İdaresinin tekeli kapsamında sayıldığını, 6475 sayılı kanun gereğince de ... Tekeli hakkının, halen ... ... Hizmet Yükümlüsü olan müvekkil Kuruluşta olduğunu, buna göre Bakanlar Kurulu tarafından yurt içi ve yurt dışı haberleşme gönderileri ile ilgili ağırlık ve ücret henüz belirlenmediğinden, anılan hükümler gereğince, açık ve kapalı mektuplarla üzerlerinde haberleşme mahiyetinde yazı bulunan kartları kabul etmek, taşımak ve dağıtmak görevine ilişkin olarak, ... idaresinin tekel hakkının mevcut olduğunu, bu görevlere ilişkin aynı tür hizmetleri gören "rakip firmalar bulunmadığı gibi" eşit sartlarda rekabet edilebilecek bir piyasa ortamının da söz konusu olamayacağını, davalının yetkili olduğuna dair dayanak gösterdiği ... yetki belgesinin il içinde 5 kg ağırlığa kadar kargo taşıyabilmesine olanak sağlayan bir yetki olduğunu, ... tekeline dair faaliyet izni mahiyetinde olmadığını,

Yerel mahkeme kararında davalının ... tekeline aykırı gönderi taşıdığına dair kanaat oluşmadığı, davalının taşıdığı gönderilerde ... tekeli mahiyetinde bir hizmet verildiğinin tespit edilemediği gerekçesine yer verildiğini, davalı şirketçe http://www....com.tr/...linki üzerinden "banka kredi kartları, hesap ekstreleri, broşür, katalog vb. toplu taşıma” yapıldığına dair bilgilendirme yapıldığı, davalının bu hizmetleri verdiği hususunda alenen tüketiciyi bilgilendirdiğinin anlaşıldığını, bunun üzerine ... tekeline aykırılık teşkil eden gönderi taşınıp taşınmadığının tespitini ve yapılan muarazanın önlenmesi talebiyle söz konusu davanın açıldığını,

Hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik inceleme ve tespitler içerdiğini, bilirkişi tarafından, işbu tazminat davasına dair davalının defter kayıtları üzerinde müvekkil şirkete ait ... tekeli hakkını ihlal eden gönderilerin tespitinin yapılmadığını, defterlerin incelemesi neticesinde yalnızca müzekkere yazılması talep edilen firmalar bazında inceleme yapıldığı gibi, yapılan incelemenin sadece önceki bilirkişi raporlarının tekrarı şeklinde olduğunu, bilirkişinin davayı aydınlatan yahut taleplerini karşılar mahiyette tespit ve hesaplamada bulunmadığını, bilirkişi tarafından davacıya ait ticari defter kayıtları ve faturaların incelenmediğini, dosyada önceki tarihlerde alınan bilirkişi raporlarındaki hatalı tespitlerin tekrar edildiğini,

Ayrıca davacının defter kayıtlarında ... Şirketi'ne ait kayıtların olduğuna dair tespitlere değinilmediğini, nitekim dosyaya mübrez 2. ek bilirkişi raporunda yine defterler üzerinde yapılan incelemede 2016 yılında ... adlı şirkete hizmet verildiğinin tespit edildiğini, ancak dosyadaki bilirkişi raporları, defter kayıtlarını bir bütün halinde ve taşıtan firmalardan bağımsız olarak, ... tekeline aykırı gönderi mahiyetinde işlemlerin tespitini yapmaktan uzak kaldığını ve yalnızca müzekkere yazılan banka ve kurumlar nezdinde inceleme yapıldığını, fakat ... tekeline aykırılığın tespiti için davalının tüm ticari defter ve kayıtlarının tek tek incelenmesi, yapılan işlemlerin listelenmesi gerektiğini, yalnızca müzekkere yazılan bankalar ile Gebze İlçe ... Müdürlüğü özelinde araştırma yapılmasının tespit işleminin özüne aykırı olduğunu, bu bakımdan işbu bilirkişi raporunun dahi, defter ve kayıtların incelenmesi işlemlerini yerine getirmediğinden eksik ve dava ile ulaşılmak istenilen haksız davalı eylemlerinin tespitine yaramaktan uzak olduğunu,

Ticari hayatta taşıma ve kargo hizmeti veren davalı firmanın faturaya konu edilebilecek işlemlerinin yalnızca müzekkere talep edilen firmalarla sınırlı olarak yapılması ve tek bir taraf ile olan faturalarının incelenmesinin isabetli olmadığını, nitekim davalının kayıtlarının tümüyle incelenerek ... tekeli kapsamında hizmet verilen tüm firma / tarafların incelenmesi ve gönderi adedinin tespiti ile tazminat tutarının hesaplanması gerektiğini, bu nedenle davalının tüm kayıtlarının kapsamlı bir şekilde gerekirse yerinde incelenerek ya da belgelerin ilgili yerlerden celp edilerek davaya konu taleplerinin değerlendirilmesi gerekmekte iken bu tespitler yapılmadan davanın reddine karar verilmesinin isabetsiz olduğunu, ayrıca bilirkişi tarafından davalının Gebze İlçe ... Müdürlüğü ile işlemlerinin ... tekeli kapsamına girmediği sonucuna varılarak, bu bakımdan incelenmediği ve tazminat hesaplanmadığının görüldüğünü, bilirkişi tarafından görevinin sınırları aşılarak,davanın özü noktasında tespit ve karara varıldığı anlaşılmakla, işbu sonuca katılmanın mümkün olmadığını, bilirkişinin görevi noktasında, fatura toplam tutarlarının, bu fatura tarihlerinde davalı tarafından uygulanan gönderi ücretine göre karşılığında kaç adet gönderi taşıtıldığının tespit edilmesi ve buna göre müvekkil şirketin yine anılan tarihte uygulamada olan gönderi ücretine göre, işbu gönderi miktarının on katı tutarında tazminat hesaplamasının yapılması gerektiğini,

... Tekeli altında bulunan maddelerin ... dışında gerçek veya tüzel kişiler tarafından kabul, taşıma ve dağıtımının yapılmasına kanunen imkan olmadığı gibi, bu hizmetin yapılmasının aynı zamanda suç oluşturacağını, müvekkil idarenin gerek 5584 Sayılı Kanun gerekse 6475 Sayılı Kanun kapsamında tekel hakkına sahip olduğunu, bu kapsamda davalının ... tekeline aykırı davrandığını, bilirkişi tarafından bu taleplerine yönelik de tespit ve hesaplama yapılmadığını, işbu rapora dayanılarak davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa re'sen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Dava, 6475 sayılı ... Hizmetleri Kanunu kapsamında ... tekel hakkının ihlali nedeniyle muarazanın meni, müdahalenin önlenmesi ve tazminat talebine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Mahkemece, dairemizin 22/09/2021 tarih ve 2019/1999 Esas -2021/1218 Karar sayılı kaldırma kararımız doğrultusunda davacı vekilinin 02/02/2019 tarihli beyan dilekçesinde belirttiği hususlarda belirtilen kurumlara müzekkere yazılıp, gelen cevabi yazılar ve ... Hizmetleri Kanununun yürürlüğe girdiği 23.05.2013 tarihinden dava tarihine kadarki dönemi kapsayan davalıya ait 2013-2017 yıllarına ilişkin ticari defter ve kayıtları inceletilmek suretiyle mali müşavir bilirkişiden kök ve ek rapor alındığı, ayrıca uyuşmazlık konusunda taşıma uzmanı bilirkişiden rapor alınmak suretiyle istinafa konu karar verilmiştir.

HMK'nın 146.maddesine göre hakim delillerden davanın yeterince aydınlandığı kanaatine varırsa tahkikatı bitirebilir. Bu hükümle birlikte ilk derece mahkemesince sunulan deliller, bilirkişi raporundaki tesbitler gözetildiğinde, davacı vekilinin eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporu ile karar verildiğine yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

HMK 282 maddesindeki "Hakim bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir," yasal düzenlemesi gözetildiğinde; davacı vekili tarafından ileri sürülen diğer istinaf sebepleri yargılama aşamasında verdiği beyan dilekçeleri ile de ileri sürüldüğü, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporlarında ve mahkemece verilen hüküm gerekçesinde bu iddiaların tartışılıp değerlendirildiği anlaşılmıştır.

Davalı ... Ltd. Şti'nin, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu Yönetmeliği uyarınca il içi paket taşıma amaçlı ... yetki belgesi sahibi olduğu, bu yetki belgesi ile İstanbul iI içi 5 kg'a kadar paket taşımaya yetkili olduğu, davalı.... Ltd. Şti.'nin ... Tekeline ilişkin kanuni düzenlemelere aykırı olarak dağıtım yaptığının davacı tarafça ispat edilemediği anlaşılmıştır.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, ilk derece mahkemesince gerekçesi yazılmak suretiyle davanın reddine yönelik hüküm kurulduğu da gözetildiğinde; mahkemenin kabul ve gerekçesine göre davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Sonuç itibariyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından istinaf eden davacı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 25/06/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.