Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1208 E. 2026/1737 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :2024/1208

KARAR NO:2026/1737

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:(KAPATILAN)İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:26/01/2023

NUMARASI :2018/533 Esas - 2023/50 Karar

DAVA:Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:08/05/2018

İSTİNAF KARAR TARİHİ:19/10/2026

Davalı ... bakımından davanın reddine ,diğer davalılar bakımından kabulüne ilişkin kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA:Davacı vekili, müvekkilinin uzun yıllardan beri ... firma ismiyle İstanbul ...'ta toptan ve perakende pırlanta alım satımı yaptığını; ... ve ...'ı kuyumcu olduklarından dolayı 10 yıldan beri tanıdığını, aralarında daha önce herhangi bir ticaret bulunmadığını,...'ın 19/12/2017 tarihinde müvekkiline ait iş yerine gelerek büyük boy pırlanta taşlar aradığını bulunup bulunmadığını sorduğunu, kendisine 5 adet pırlanta taş gösterdiğini, 2'si 3,01 carat, 1'i 3,91 carat, 1'i 4,02 carat ve 1'i de 5,05 carat olan bu pırlanta taşları beğendiğini; ödeme işlerini ayarlayıp müvekkiline döneceğini belirterek iş yerinden ayrıldığını; ertesi gün davacıyı arayarak pırlanta taşları Ümraniye'de bulunan iş yerine getirmelerini istediğini; davacının yanına arkadaşı ...'yi de alarak Ümraniye'de bulunan davalılara ait ... şirketi adlı iş yerine geldiğini; iş yerinde ... ve ...'ın bulunduğunu; pırlanta taşların bedeli olan 250.000- USD'yi kabul ettiklerini, dava dilekçesine ekli irsaliye / teslim tutanağını ...'ın imzalayarak taşları teslim aldığını; daha sonra müşterinin Etiler'de olduğunu, taşları Etiler'de teslim edip, ödemenin de Etiler'de gerçekleşeceğini belirterek oraya gitmeyi teklif ettiğini; davacı müvekkili ile arkadaşı ...'yle beraber ...'ın müşteri olan kişinin Etiler'de ...'de bulunan ofisine gittiklerini; müşteri ... ...'in ofiste pırlanta taşları beğendiğini, almayı kabul ettiğini; ...'ın ona taşların toplam fiyatının 270.000- USD olarak bildirdiğini, aralarındaki anlaşmaya göre 250.000 USD'nin davacıya verilip 20.000 USD'nin de komisyoncu bedeli olarak davalıların alacağını; davalı, ... ...'a ...'ın ... bankasında bulunan hesap numarasının verildiğini, 270.000- USD'nin ...'ın hesabına EFT ile gönderildiğine dair ... ...'in cep telefonunun ekranını gösterdiğini ancak ödemenin EFT ile gerçekleşmesi nedeniyle havalenin yarın sabah ...'nin hesabına geçeceğini bildirdiğini; ...'ın havalenin yapıldığını düşünerek bu durumu kabul ettiğini müvekkile ise havale sabah hesabına düşer düşmez ödemeyi kendisine yapacaklarını bildirdiğini; ertesi gün davalılardan 250.000- USD satış bedelini göndermelerini beklediğini fakat gelmeyince iletişime geçtiklerini, ...'ın davacıya ödemenin kendilerine de gelmediğini, bir problem olduğunu fakat çözeceklerini söyleyerek müvekkilini bir müddet oyaladığını; müvekkilinin tüm iyi niyetli çabalarına rağmen sattığı taşların bedelini alamayınca davalı aleyhine İstanbul Anadolu 6. İcra Dairesinin ... sayılı dosyasında ilamsız takip başlattığını, davalıların takibe itiraz ettiklerrini belirterek; itirazın iptaline,%20 icra inkar tazminatı tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP:Davalılar vekili, davacı ile müvekkilleri arasında doğrudan bir alış veriş olmadığını; ... isimli müşterinin büyük caratlı pırlanta taş araması ve kendilerinde bulunmaması nedeniyle durumu davacıya bildirdiklerini; davacının bunun üzerine derhal pırlanta taşlarla birlikte müşteri ile görüşmek istediğini, kendilerine de komisyoncu ücreti ödemeyi teklif ettiğini, bunun üzerine taşların bedeli olan 250.000- USD'ye satım karşılığında kendilerine de 20.000 -USD komisyoncu ücreti ödenme koşuluyla taşların müşteriye 270.000 USD'ye satımının kararlaştırıldığını; davacı ile müşterinin davalılar nezaretinde görüştüğünü, alıcı ve davacı arasında alış verişin gerçekleştiğini; müvekkili ...'ın sadece müşteriyi davacı ile tanıştırdığını; ticaretin ... ... ile davacı arasında gerçekleştiğini; bu durumun davacının C Savcılığı ifadesinde de açıkça yer aldığını; müvekkillerinin bu ifadede davacı tarafından " yönlendiren " konumuyla anlatıldığını; müşteri ile doğrudan ilişki kuran davacıyı kandırmalarının mümkün olmadığını, davacı ödemeyi sağlama almadan pırlanta taşları vermekle tedbirsiz davranmışsa sorumlusunun kendisi olduğunu; kendilerinin de 20.000 USD komisyonculuk ücretini alamadıklarını; davacının dayandığı teslim belgesindeki imzanında ...'a ait olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI:Mahkemece; ... ... isimli bir müşterinin 5 adet büyük caratlı pırlanta taş araması üzerine davacı ile davalılar arasında bir görüşme olduğu, bu çerçevede davalılara aracılıkları sebebiyle bir miktar satış bedelinden ücret ödenmesinin kararlaştırıldığı; ancak davacı tarafın müşteriyi bulan davalı taraf olduğu için ve ortada yüksek bedelli bir alış veriş olduğundan ötürü, müşteriyi tanıyan davalı tarafa bu taşları fiilen teslim edip, onlarında satış bedeli yönünden müşteri ile birlikte sorumlu tutulmasını sağlamak için 20/12/2017 tarihli sevk irsaliyesi başlıklı belgeyi aldığı, belgeyi ...'ın ...'ı temsilen imzaladığını, şirketin o tarihteki tek temsilcisi tarafından düzenlenen bu belgeyle artık taşların tasarrufunun davacıdan çıktığı, davalı şirkete geçtiğinin kabulü gerekeceği; satış bedelinin ödenmediğinin ihtilafsız olduğunu, bu nedenle 20/12/2017 tarihli belgeyle taşları alan davalı şirketin taşları aynen iadeyle sorumlu olduğunu, aynen iade mümkün değilse bedeli olan 250.000- USD'yi ödemesi gerekeceği; yargılama devam ederken davalı şirketin tasfiye edildiği ve ticaret sicilden terkin edildiğini, mahkemece verilen yetki ile davacının açtığı ihya davası sonunda iş bu dava için şirketin ihya edildiğini, ...'ın ek tasfiye memuru olarak atandığı;tasfiye memuruna duruşma gününün tebliğ edildiğini, davalılar vekili en son olarak şayet 20/12/2017 tarihli belge gereğince davanın kabulüne karar verilecekse o taktirde ...'ın sadece ... yönünden bu belgeyi imzaladığı nazara alınarak ... yönünden davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini talep talep etmişse de; ...'ın o tarihte şirketin ortağı ve münferit yetkilisi olduğunu, söz konusu olan pırlanta taşların teslimi esnasında da bizzat bulunup, taşların dava dışı müşteriye teslimini sağladığını, davacı ile müşteriyi tanıştırdığı ve kendi müşterisi olduğunu beyan ettiğini, bunların ötesinde de davacıdan mücevheratları müşteriye teslimden evvel fiilen aldığını, davalı ...'ın her aşamada yer alıp, söz konusu alış verişi sağladığı ve teslim aldığı taşları da bizzat kendi kusuruyla bedellerini sağlama almadan müşteriye teslimini temin ettiği nazara alınarak bu davalının da ... şirketiyle birlikte sorumlu olacağı kanaatine varılmış; ancak davalı ...'ın olay tarihinde şirket ortağı olmadığını, söz konusu taşların tesliminde de davalı eşi gibi bir rolü bulunmadığı dikkate alınarak onun yönünden davanın husumetten reddine kabul edilen kısım bakımından alacak likit olduğundan %20 oranda hesaplanan icra inkar tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili; davalıların her ikisinin el ve işbirliği içinde müvekkilinen zarar görmesine sebep oldukları için davalılar müvekkilinin uğradığı zarardan müteselsilen sorumlu olduklarını, zira davalı ...'ın 19.12.2017 tarihinde davacı müvekkilinin işyerine gelerek özel müşterileri için 5 adet pırlanta tek taş beğenmiş ve ödemeyi ayarlayacağını söyleyerek müvekkilinin işyerinden ayrıldığını, ertesi gün müvekkilini arayarak beğendiği pırlanta taşları Ümraniye'de bulunan işyerine getirmesini istediğini, bunun üzerine müvekkilinin pırlantaları tanıdıkları ... ile birlikte davalı şirketin Ümraniye'de bulunan adresine getirerek davalı ...'a imza karşılığında teslim ettiğini, davalının en başından beri diğer davalı ... ile el ve iş birliği içerisinde hareket ederek müvekkilini dolandırdıklarını ileri sürerek kararın davalı ... bakımından kaldırılmasına ve bu davalı yönünden de kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar vekili; davacının müşteri olduğu haberini alınca kendisi bizzat satış yapmaya gittiğini ve ...'a kazanacağı paradan komisyon vermeyi teklif ettiğini, müvekkilinin davacıyı 3. kişi olan ...'e yönlendirdiğini, ne var ki davacı 3. kişi tarafından kandırılınca kaybettiği menfaati müvekkillerimden temin etme arayışı içine girdiğini, davalı ...'ın, davacının parasını alabilmesi için elinden gelen çabayı gösterdiğini, davacının soruşturmada verdiği beyanında söz konusu ticareti kendisinin gerçekleştirdiğini, müvekkilinin eşinin sadece aracı olduğunu açık ve net bir şekilde ifade ettiğini, parasını tahsil edemeyen davacı sahte bir sevk irsaliyesi düzenlemek suretiyle bu parayı müvekkilinden tahsil etme amacı güttüğünü, sevk irsaliyesindeki kaşe ... şirketinin kendi kaşesi olmadığı gibi kaşe üzerine vurulmuş bir imza olmadığını, sevk irsaliyesi neticesinde kesilmiş bir fatura da mevcut olmadığını, davacının tek delili usulsüz tanzim edilen sevk irsaliyesi olup ve müvekkilinin kaşesini ve imzasını haiz olmadığından geçerliliği de olmayıp, geçerli olduğunun ispat yükünün davacıda olduğununu, davaya konu ticaretin davacı ile 3. kişi olan ... isimli şahısla yapıldığını ve bu ticarete ... isimli şahsın ön ayak olduğunu ve bu hususta davacının tutanakla sabit ifadelerinin olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını, davanın reddine ,davacının kötü niyetli icra takibi nedeniyle dava değerinin %20 sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE:Dava; davacı tarafından davalıya teslim ettiği ileri sürülen pırlanta taşların bedelinin davalılardan tahsili istemine ilişkindir.Davacı tarafın 5 adet değerli taşının müşteri ... ...'e teslim edildiği, bunların toplam değerinin 250.000 USD olduğu, ... tarafından alınan bu taşların bedelinin ödenmediği taraflar arasında ihtilafsızdır. Davalı taraf, pırlanta taşları fiilen hiç almadığını, taşların hep davacıda kaldığını, davacı ile müşteriyi sadece tanıştırıp bir araya getirdiklerini, taşların davacı tarafından müşteriye fiilen teslim edildiğini; davacı ile dava dışı müşteri arasında alış veriş şartlarının konuşulup, kabul edildiğini; davacı taraf havaleyi hesabında görmeden taşları teslim ederek tedbirsiz davranmışsa sorumlusunun kendisi olacağını savunmuştur.Davacı taraf taşların müşteri ile buluşulmadan önce davalı ... Şirketine teslim edildiğini, teslim tutanağının şirket yetkilisi ... tarafından imzalandığını; ...'a taşların fiilen teslim edildikten sonra hep birlikte müşteriye gidildiğini ve müşteriye de taşları ... tarafından verildiğini ve hatta müşteri tarafından yapıldığı iddia edilen havale bedelinin bir gün sonra hesaba geçeceğini duyunca davacının itiraz ettiğini, davalı ...'ın güvendirmesi nedeniyle olay yerinden satış bedelini almadan ayrıldıklarını; davalı ... güvendirmeseydi bu işlemi gerçekleştirmeyeceğini,davacı ilave olarak ... ve ...'ın hem taşların tesliminden önce hem de teslim anındaki ...'ın davranışlarından dolayı bu olay gerçekleştiği için zarardan müteselsil sorumlu olduklarını ileri sürmektedir. İstanbul Anadolu 11. Asliye Ceza Mahkemesinin dava dosyası ve soruşturma dosyasında; davalı ...'ın 16/01/2018 tarihinde verdiği beyanında: Bir müşterinin 3 ile 5 carat arasında pırlanta taş aradığını arkadaşı olan davacıya bildirdiğini, onunda kabul etmesi üzerine yıl başından 2 - 3 gün önce ...'in yanında bir rezidansa giderek müşteri ile görüştüklerini, ürünleri gören müşteri ile davacının sıkı pazarlıklar yaptığını, toplamda 250.000 USD'ye anlaştıklarını ve saat 18:00 sularında ...'ın davacıdan bir banka hesap numarası alıp EFT yaptığını, telefonundan EFT'yi gösterdiğini, kendisinin paranın hesaba geçmediğini öğrenmesi ve telefonla teyit etmesi üzerine ...'ın "hiç bir sıkıntı olmaz sanırım mesai saati geçtiği için havale gerçekleşmedi yarın sabah saat 09:00'da hesabınıza para geçer diyerek kendilerini ikna ettiğini, bu nedenle oradan ayrıldık, ertesi gün hesapta para yoktu, bunun üzerine müşteriyi aradığında kendisine ulaşamadık" dediği, davacının ise, müşteriye gösterdiği pırlantaları müşterinin çok detaylı incelediğini, anlaşarak 5 parça taşı 250.000 USD'ye satmayı kabul ettiğini, müşterinin ... beyden hesap numarası istediğini, EFT ile satış bedelini gönderdiğini bildirip EFT işlemini göstermek amacıyla cep telefonunu gösterdiğini; bunun üzerine ... beyin eşi ...'yi arayarak hesaba para gelip gelmediğini sorduğunu, hesaba para gelmediğini öğrenince müşterinin mesai bitimi olması nedeniyle hesaba sabah geçeceğini bildirdiğini, kendilerini ikna ettiğini, ...'i davalıların ...'nin müşterisi olarak tanıttıklarını, önceden tanıdıklarını, beyan etmiştir.Türk Medeni kanunun 50/2 fıkrası, organların görevlerini yaparken işledikleri haksız fiillerden dolayı tüzel kişinin (şirketin) üçüncü kişilere karşı doğrudan sorumlu olacağını açıkça belirtir. Maddenin 50/3 fıkrası ise haksız fiili işleyen organ üyelerinin kişisel sorumluluğunun saklı olduğunu hükme bağlar. Davalı taraf, soruşturmada alınan beyanlara dayalı olarak taşların fiilen kendilerine verilmediğini, bizzat davacı tarafından müşteriye güvenmek suretiyle teslim edildiğini savunmuş iselerde; tüm dosya kapsamınin değerlendirilmesinden ,davacı tarafça sunulan 20/12/2017 tarihli bir sevk irsaliyesinde pırlanta taşların... Şirketince davacıdan teslim alındığı şeklinde düzenlendiği, ... tarafından imzası inkar edilmişse de imzanın davalı ...'a ait olduğu ATK raporu ile belirlenmiştir. Bu halde; davacı tarafından değerli taşların ...'a teslim edildiği, bedelin de ... eşi ...'nin hesabına gönderileceği anlaşılmakla davalıların davalı şirketin nam ve hesabına satım akdini davadışı müşteri ile kurdukları ,taşların davalı şirket nam ve hesabına satılıp dava dışı müşteriye bedeli ödenmeden davalı ... tarafından teslim edildiği; davacının zararına işlemin bizzat davalı şirket yetkilisi ...'ın sebebiyet verdiği, EFT nin ertesi gün geleceğine müşterinin sorun yaratmayacağına inandırıldığı sonucuna varılmasında ve davalı ...'ın davalı şirket ile birlikte sorumlu tutulmasında isabetsizlik görülmemiştir.Davalı ...'ın da diğer davalılarla birlikte sorumlu tutulması gerektiği davacı tarafça ileri sürülmüş ise de; davalının olaydan bilgisi olduğu anlaşılmakta ise de; davacının taşları davalı şirket ve şirket yetkilisi bulunan davalı ...'e teslim ettiği anlaşılmasına göre, şirket yetkilisinin değerli taşların bedelini tahsil ettiğini sanarak kusuruyla davadışı müşteriye teslim ettiği belirlendiğinden şirket yetkilisinin sorumlu tutulmasında isabetsizlik yok ise de; davalı ...'ın davacıyı zarar uğratmak kastıyla baştan bu yana hareket ettiği noktasında bir delil bulunmayıp davacı tarafın iddiasından ibaret olduğu sonucuna varıldığından davacı vekilinin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle; davalıların aracılığıyla üçüncü şahsa satılan değerli taşların bedelinin davalılar tarafından davacıya ödenmediği anlaşılmakla davalı şirket ve yetkilisinin sorumlu tutulmasında isabetsizlik görülmemiş, her iki taraf vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 732-TL karar ve ilam harcının yatırılan 17.160,28-TL peşin harçtan mahsubu ile kalan 16.428,28-TL fazla harcın talep halinde davacıya iadesine,Alınması gereken 66.894,75-TL istinaf karar harcından davalılar tarafça peşin yatırılan 16.723,68-TL harcın mahsubu ile 50.171,07-TL harcın davalılardan alınarak Hazine'ye ödenmesine,Taraflarca yapılan giderlerin kendileri üzerinde bırakılmasına,Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,HMK'nın 361/1 maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 19/10/2026