Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1155 E. 2026/1267 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2024/1155

KARAR NO: 2026/1267

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Bakırköy 2. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

TARİHİ: 19/04/2024

NUMARASI: 2021/246 E. - 2024/74 K.

DAVANIN KONUSU: Faydalı Modelden ve Endüstriyel Tasarımdan Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Tespiti, Men ve Ref'i ile

Maddi ve Manevi Tazminat

BİRLEŞEN İSTANBUL 3. FSHHM 2022/10 ESAS SAYILI DOSYADA

DAVA : Faydalı Model Belgesi Hükümsüzlüğü

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 06/07/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA DİLEKÇESİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesi ile, davacının uzun yıllardan bu yana plastik sektöründe klozet ve banyo aksesuarları imalatı ve satışıyla iştigal ettiğini, davacının Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde TR 2017/00876 Y Numaralı Bir Menteşe Sistemi başlıklı Faydalı Model ile 2013/08092 Numaralı "Klozet Kapağı" başlıklı Endüstriyel Tasarım Tescili haklarının sahibi olduğunu, davalının, davacının izni olmaksızın TR 2017/00876 Y Numaralı "Bir Menteşe Sistemi" başlıklı Faydalı Model ile korunan buluş konusu ürünü üretmek suretiyle taklit ettiğini, tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak vb. şekillerde ticaret alanına çıkarmakta, ticari amaçla elinde bulundurduğunu, davacının izni olmaksızın davacı adına korunan 2013/08092 Numaralı "Klozet Kapağı" başlıklı Endüstriyel Tasarımın uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmekte, piyasaya sunmakta, satmakta, ticari amaçla elinde bulundurmakta, ticaret alanına çıkardığını, tüm hakları davacıya ait olan TR 2017/00876 Y Numaralı "Bir Menteşe Sistemi" başlıklı Faydalı Model ile 2013/08092 Numaralı "Klozet Kapağı" başlıklı Endüstriyel Tasarım Tesciline konu ürünlerin davalı tarafından izinsiz şekilde ticari amaçlarla üretildiği ve satıldığının öğrenilmesi üzerine, Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2019/558 D.İş sayılı dosyası ile bu durumun tespit edildiğini, müvekkilinin davalının fiilleri nedeniyle zarara uğradığını, bınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedelinin davacıya ödenmesinin gerektiğini, açıklanan nedenlerle, taklit konusu ürünlerin üretiminde kullanılan kalıplara el konulmasına ve imhasına, davalının, müvekkilinin TR 2017/00876 Y Numaralı Faydalı Model ile 2013/08092 Numaralı Tasarım Tescilinden kaynaklanan haklarına vaki tecavüzün tespitiyle tecavüz fiillerine son verilmesine, tecavüzün kaldırılmasına, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik; 2013/08092 Numaralı Tasarım Tescilinden kaynaklanan haklarına tecavüz sebebiyle 1.000,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine, TR 2017/00876 Y Numaralı Faydalı Modelden kaynaklanan haklarına tecavüz sebebiyle 1.000,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin satışa arz ettiği ürünlerin tamamının tescile dayalı olduğunu, davalının 2018/02368, 2018/02369, 2019/02896,2019/07641, 2019/07760, 2019/08183 nolu tasarımların sahibi olduğunu, ürünlerin bu tasarımlar kapsamında koruma altında olduğunu, davalı adına tescilli faydalı model belgesinin yenilik özelliğine sahip olmadığını, buluş basamağı kriterine de haiz olmadığını, dava konusu ürünün de yenilik özelliğine sahip olmadığını, XIAMEN BEEWILL SANITARY CO. LTD. adına 11.06.2015 başvuru tarihli, EP3158906A nolu patentin ilgili FM açısından yenilik özelliğini kaldırdığını, davalı ürürünün davacı ürününden farklı olduğunu, davalının bambaşka bir yuva ve bambaşka bir mil ile tutunma sağlamış, sıkışma etkisi ya da sıkı geçme etkisi oluşturmadan alt yapıda kilitleme ortaya koyduğunu, davacıya ait tasarımların da yeni olmadığını, yenilik özelliğinin olmaması nedeniyle davacı adına koruma sağlamayacağını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DOSYADA DAVA ; Davacı vekili Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/187 esas sayılı dosyasına tevzi olunan dava dilekçesi ile, müvekkilinin yıllardır müşterilerine kaliteli hizmet vermek için çalışan, yenilikçi çözümler üretmeyi hedef alan yurt içi ve yurt dışında yaptığı satışlarla sektörde kendini kanıtlamış bir şirket olduğunu, müvekkilinin TPMK nezdinde 2018/02368 (klozet kapağı) , 2018/02369 (klozet kapağı damperi), 2019/02896 (klozet kapağı damperi), 2019/07641 (klozet kapağı) , 2019/07760 (klozet kapağı damperi) ve 2019/08183 (klozet kapağı) tescil numaralı tasarımların maliki olduğunu, davalının 2017/00876 tescil numaralı faydalı model belgesine konu ürünün yenilik arz etmediğini, birçok kişi tarafından kullanıldığını, herhangi bir buluş basamağı taşımadığını ve müvekkilinin tescilli tasarımlarına yönelik iltibasa sebebiyet verdiğini iddia ederek, davalı adına olan 2017/00876 tescil numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.

ISLAH : Davacı vekili 13/04/2022 tarihli tam ıslah dilekçesi ile, ilk dava dilekçesine konu ile sonuç ve istem kısmında her ne kadar sehven faydalı model hükümsüzlüğü talep edilmişse de dilekçe içeriğinden davalının endüstriyel tasarımının hükümsüzlüğünün talep edildiğinin anlaşıldığını, müvekkilinin yıllardır müşterilerine kaliteli hizmet vermek için çalışan, gelişen teknolojiye uyum sağlayarak yenilikçi çözümler üretmeyi hedef alan, müşteri memnuniyetini en üst noktada tutmaya gayret gösteren, yurtiçinde ve yurtdışında yaptığı satışlarla sektörde kendini kanıtlamış bir şirket olduğunu, müvekkili tarafından üretilen ürünlerin tamamının tescile dayalı olduğunu, davalının ürün tasarımı yenilik arz etmediğini, birçok kişi tarafından kullanıldığını, ayrıca davaya konu tasarımın neredeyse aynısı yine davalı tarafından daha önce yapıldığını, bu hali ile davaya dayanak 2013/08092 nolu tasarımın, davalıya ait 2010/03666 tasarım ile aynı olduğunu ve yenilikleri olmadığını, açıklanan nedenlerle, davalı adına 2013/08092 numarayla tescilli tasarımın yenilik vasfı taşımadığının tespitine, iptal edilerek hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ile, öncelikle davacının davasını yetkili mahkemede açmadığını, yetkili mahkemenin İstanbul (Merkez) Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olduğunu, bu nedenle davanın yetki yönünden reddi gerektiğini, müvekkilinin uzun yıllardan bu yana plastik sektöründe klozet ve banyo aksesuarları imalatı ve satışıyla iştigal ettiğini, müvekkilinin yenilikçi tasarımlar ürettiğini ve ürettiği tasarım ve buluşları TPMK nezdinde tescil ettirdiğini, müvekkilinin 2017/00876 tescil numaralı faydalı model klozet kapak sisteminin tuvalet taşına bağlantısını sağlayan bir menteşe sistemi ile ilgili olduğunu, müvekkilinin faydalı modelinin benzerlerinden belirgin bir şekilde farklı olduğunu, davacının iddialarının müvekkilinin buluşuna engel teşkil edebilecek unsurlar içermediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili 05/05/2022 tarihli cevap dilekçesi ile, endüstriyel tasarım ve faydalı model haklarına tecavüzü nedeniyle davacıya yöneltilen dava devam ederken, davacının bekletici sebep olan işbu davaları ikame etmesinin, ve ıslah yoluyla yeniden ilk aşamaya döndürmesinin kötü niyetli olduğunu, işbu dava ile Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/246 esas sayılı davası arasında konu ve taraflar bakımından ilişki bulunduğundan, bu davalardan birinin sonuçlanması diğerinin karara bağlanması bakımından şart olduğundan usul ekonomisi de dikkate alınarak birleştirilmesinin gerektiğini, davacının dilekçesinde bildirdiği tasarımların müvekkili tescilinden çok sonra kayıtlara girdiğini, bu nedenle bunların dava bakımından önemi olmadığını, müvekkilinin Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescilli olarak korunan 2013/08092 numaralı endüstriyel tasarım tescilinin sahibi olduğunu, davacının davasına dayanak olarak gösterdiği, müvekkiline ait 2010/03666 sayılı tasarım ile yine müvekkiline ait ıslah konusu 2013/08092 sayılı tasarımın birbirinden tamamen farklı olduğunu, bu tasarımların ilk bakışta birbirinden ayırt edilmesi mümkün olduğunu, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk Derece Mahkemesin kararıyla; "Asıl Davada; Davacının davasının REDDİNE,

Birleşen İstanbul 3. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2022/10 Esas Sayılı Dosyasında; Davacının davasının KABULÜ ile; Davalıya ait 2013/08092 tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, karar verilmiştir.

İSTİNAF:

Davacı-birleşen davada davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin plastik sektöründe klozet ve banyo aksesuarları imalatı ile iştigal ettiği, Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde TR 2017/00876 Y numaralı Bir Menteşe Sistemi başlıklı faydalı model ile 2013/08092 numaralı Klozet Kapağı başlıklı endüstriyel tasarım tescil haklarının sahibi olduğunu, davalının müvekkilinin izni olmaksızın söz konusu faydalı model ile korunan buluşu taklit ederek üretim yaptığını, bu ürünleri ticari amaçla piyasaya sürdüğünü, ayrıca 2013/08092 numaralı endüstriyel tasarımın aynısını veya benzerini üreterek Sınai Mülkiyet Haklarına tecavüz ettiğini, bu fiiller nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığı belirtilerek taklit ürünlerin üretiminde kullanılan kalıplara el konulması ve imhası, tecavüzün tespiti ile durdurulması, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 2013/08092 numaralı tasarım için 1.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminat ile TR 2017/00876 Y numaralı faydalı model için 1.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava ettiğini, davalı vekili cevap dilekçesinde, davalı şirketin satışa arz ettiği ürünlerin kendi tescilli tasarımları kapsamında koruma altında olduğu, davacının faydalı modelinin yenilik ve buluş basamağı kriterlerini taşımadığı, EP3158906A numaralı patentin yenilik özelliğini ortadan kaldırdığı, davacı tasarımlarının da yeni olmadığı iddia edilerek davanın reddini talep etiğini, davalı karşı davacı tarafından sunulan dava dilekçesinde; müvekkilinin 2018/02368, 2018/02369, 2019/02896, 2019/07641, 2019/07760 ve 2019/08183 numaralı tasarımların maliki olduğu, davacının 2017/00876 numaralı faydalı modelinin yenilik arz etmediği ve hükümsüzlüğünün gerektiği ileri sürdüğünü, 13.04.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile 2013/08092 numaralı tasarımın yenilik vasfı taşımadığı gerekçesiyle iptali ve sicilden terkini talep edilmiş, İstanbul 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2022/10 E. sayılı dosyası ile birleştirilen davada mahkemece yapılan yargılama neticesinde davacının faydalı modelden doğan haklarına tecavüz iddiasının reddine, 2013/08092 numaralı tasarımın ise hükümsüzlüğüne karar verildiğini, müvekkilinin TR 2017 00876 Y numaralı faydalı model ve 2013/08092 numaralı endüstriyel tasarım tescil haklarının sahibi olduğunu, davalının müvekkilin izni olmaksızın söz konusu buluş konusu ürünü üretip taklit ettiğini, bu durumun Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2019/558 D. İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporuyla tespit edildiğini, davalının ileri sürdüğü 2018/02368, 2018/02369, 2019/02896, 2019/07641, 2019/07760 ve 2019/08183 numaralı tescillerin yenilik ve ayırt edicilik vasfı taşımadığını, mahkemece yapılan incelemelerin eksik olduğunu, bilirkişi raporlarında eşdeğerlik unsurunun değerlendirilmediğini, davalı ürünlerinin müvekkil haklarını ihlal ettiğini, birleşen dava bakımından ise davacı karşı davalı Ayne Tesisat Ürünleri Plastik Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti. tarafından 27.07.2021 tarihinde açılan hükümsüzlük davasının kötü niyetli ıslah içerdiğini, HMK 182. maddeye aykırı olduğunu, müvekkile ait menteşe sisteminin yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik kriterlerini taşıdığını, 24.04.2023 tarihli bilirkişi ek raporunda da faydalı modelin yenilik kriterini koruduğunu, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporlarında tasarımcının seçenek özgürlüğünün dikkate alınmadığını, tasarımlar arasında belirgin farklar bulunduğunu, davalı tarafça sunulan kaynağı belirsiz çizimlerin rapora esas alınmasının hatalı olduğunu, mahkemece yapılan incelemenin eksik olduğunu, bilirkişi raporlarının hatalı değerlendirmelere dayandığını, müvekkilinin faydalı modelinin yenilik vasfını koruduğunu, tasarımlar arasında ayırt edici farklar bulunduğunu belirterek usul ve yasaya aykırı mahkeme kararının kaldırılmasını, asıl davanın kabulüne, karşı davacının birleşen davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Asıl Davanın konusu, davacının Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde TR 2017/00876 Y Numaralı Bir Menteşe Sistemi başlıklı Faydalı Model ve 2013/08092 Numaralı "Klozet Kapağı" başlıklı Endüstriyel Tasarım Tescili haklarına davalı tarafından tecavüz edildiğinin tespiti önlenmesi ve her iki dava bakımından ayrı ayrı 1.000,00 TL., maddi tazminat 10.000,00 TL., manevi tazminata hükmedilmesi davasıdır.

Bakırköy 3. FSHHM' nin 17/06/2022 gün 2022/10 esas 2022/83 karar sayılı kararı ile, mahkeme dosyasının birleştirilmesine karar verildiği, dava konusunun 2013/08092 numaralı endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü davası olduğu anlaşılmıştır. (tam ıslah ile değiştirilmiştir.)

Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2019/558 Değişik İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda özetle; "talep edenin Nur Kalıp Plastik Sanayi Ticaret Limited Şirketi, karşı tarafın Ayne Tesisat Ürünleri Plastik Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi olduğu, tespit sonucu alınan bilirkişi raporunda; "Ayne Tesisat firma adresinde yapılan incelemede mahalde görülen klozet kapağının TR 2017 00876 nolu "Bir menteşe Sistemi" başlıklı faydalı model belgesi ile 2013 08092 tescil nolu "Klozet Kapağı" başlıklı tasarım belgesinin koruma kapsamında olduğu" hususlarının tespit edildiği görülmüştür.

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

27/09/2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;" Davacı taraf adına tescilli 2013/08092 numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davalı tarafın işyerinde tespit edilen ve fotoğraflanan menteşe ve bağlantı birimlerinin, davacı yana ait 2017/00876 tescil nolu faydalı modelin en geniş koruma kapsamını belirleyen ana istemi üzerinden incelendiği zaman, ana istemdeki bütün unsurları içermediği ve bundan dolayı söz konusu 2017/00876 tescil nolu faydalı modele tecavüz şartlarının oluşmadığı" belirtilmiştir.

07/04/2022 tarihli Bilirkişi Heyetine ait ek raporda özetle; "davacı taraf adına tescilli 2013/08092 numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algıladıkları, 31/12/2021 tarihinde dava dosyasına sunulan Elitra markalı iki farklı tipteki delil ve delil 2 olarak adlandırılan klozet kapaklarının TR 2017/00876 no.lu Faydalı model belgesinin en geniş koruma kapsamını belirleyen ana istemdeki bütün unsurları içermediği ve bundan dolayı söz konusu TR 2017/00876 tescil nolu faydalı modele tecavüz şartlarının oluşmadığı" belirtilmiştir.

Mahkemece, bilirkişi heyetine bir bilişim uzmanı ve mali müşavir eklenmek suretiyle, ana dosya yönünden tazminat hesabı yapılmak üzere ek rapor; birleşen dosya yönünden kök rapor hazırlanmak üzere dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği,

Bilirkişi heyetine ait, 10/01/2023 tarihli Ek ve Kök raporlarında özetle; "ASIL DAVA AÇISINDAN; Davacı taraf adına tescilli 2013/08092 numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Davalı tarafın işyerinde tespit edilen ve fotoğraflanan menteşe ve bağlantı birimlerinin, Davacı yana ait 2017/00876 tescil nolu faydalı modelin en geniş koruma kapsamını belirleyen ana istemi üzerinden incelendiği zaman, ana istemdeki bütün unsurları içermediği ve bundan dolayı söz konusu 2017/00876 tescil nolu faydalı modele tecavüz şartlarının oluşmadığı, Birleşen davada, 2013/08092 no ile tescilli endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı tespit edilmiş olduğundan, asıl davada davacı lehine maddi tazminat hesaplaması yapılmadığı, Mahkemece aksi kanaate varılması halinde, davacı taraf maddi tazminat talebine ilişkin tercihini lisans bedelinden yana kullanmış olduğundan, davalının 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait ticari defterleri ile satış faturalarını ve klozet kapağı satışına ilişkin muavin defter kayıtlarını dosyaya sunması gerektiği, Manevi tazminatın takdiri ve miktarının tespitinin mahkemeye ait olduğu, BİRLEŞEN DAVA AÇISINDAN; Hükümsüzlüğü talep edilen 2013/08092 numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 09.12.2013 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.

11/10/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle,; "Davalı/karşı davacının iş yerinde yapılan incelemede, ibraz edilen ticari defterlerin açılış tasdiki süresinde yapıldığı, 2018 yılı kapanış tasdiki yapılmadığı, 2019 yılına ait defterler vergi incelemesinde olduğundan ibraz edilemediği, Davalı/karşı davacının 2018 ve 2020 yıllarına ait ticari defterleri ve satış faturaları ile 2019 yılına ait satış faturalarının tetkikinde; klozet kapağı satışlarının ticari defterlere diğer ürün çeşitleri ile birlikte toplu olarak kaydedildiği, dosya içerisinde ve tespit raporunda dava konusu ürüne ilişkin olarak, kullanılan bir isim veya marka belirlenmemiş olduğundan, klozet kapağı olarak markalı veya markasız satışı yapılan hangi ürünün satış tutarının, dava konusu klozet kapağı satış tutarı olduğunun tespit edilemediği, Davacı/karşı davalının emsal lisans sözleşmesi olarak dosyaya sunduğu sözleşme örneklerinin "Satınalma Sözleşmesi" örnekleri olduğu ve maddi tazminat hesabında emsal lisans sözleşmesi olarak yararlanılamadığı, Davacı/karşı davalının, 6769 sayılı SMK 151/2-c) "Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeli" seçeneğine göre, 12.000,00 TL maddi tazminat talep edebileceğinin hesap edildiği, ancak, davacı/karşı davalının talep edebileceği maddi tazminat tutarı 12.000,00 TL olarak hesap edilmiş olmakla birlikte, dava konusu klozet kapağı satış tutarının açıklanan nedenlerle tespit edilememiş ve maddi tazminat hesabının varsayıma dayalı olarak yapılmış olması nedenleri dikkate alınarak, nihai değerlendirme ve takdirin Mahkemeye ait olduğu"belirtilmiştir.

Birleşen davada, asıl davaya dayanak 2013/08092 numaralı tasarımın hükümsüzlüğü talep edildiğinden ve hükümsüzlük kararı baştan itibaren sonuç doğuracağından öncelikle birleşen hükümsüzlük davasının incelenmesi gerekmektedir.

Somut olayda, Hükümsüzlüğü istenen davalının 2013/08092 tescil numaralı tasarımı ile hükümsüzlüğe dayanak davalı firmanın 2010/03666 tescil numaralı tasarımın karşılaştırılmasında; karşılaştırılan tasarımların üst örtücü kapakları dış kontur çizgileri benzer bir tarafa doğru genişleyen eliptik biçimde olduğu, nispeten daha dar olan yönde kalan kısım yatayda bir çizgi ile kesilerek düzleştirildiği, her iki tasarımda yer alan kapakların üst yüzeylerinde herhangi bir öğe yer almamakta olup, kapak yan radyusları benzer biçimde indiği, karşılaştırılan tasarımların oturak kısımları karşılaştırıldığında dış ve iç kontur çizgilerinin üst kapak ile uyumlu benzer eliptik yapıda olduğu, arka yüzeylerinde yer alan boşluğu oluşturan kesit yapılarının benzer oran ve çizgide olduğu, her iki tasarımda da iç kaviteye benzer açıda ve simetrik biçimde yerleşmiş toplam dört adet eliptik öğenin yer aldığı, karşılaştırılan tasarımların üst örtücü kapaklarının yan görünüşleri karşılaştırıldığında arka kenarının yukarıda olduğu, öne doğru hafif kavisli biçimde aşağı doğru ilerleyerek bir süre düz gittiği, önde tatlı bir eğimle aşağı inerek bittiği, kapakların arka alt kenarlarında dairesel bir yapı olup, bu kenar daire yapının hafif bir radyus ile düzleşmesi ile öne ilerlediği ve üst kenar ile birleştiği, üst ve alt kapak birleşim yapılarının benzer olduğu, karşılaştırılan tasarımları oluşturan bütün öğeler benzer biçim oran ve yerleşimde olduğu, tasarımlar arasında bulunan farklar oransal olup bu fark tasarımın bütüncül algısında küçük ayrıntı olarak algılanmakta tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmadığı, tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda Davacı taraf adına

tescilli 2013/08092 numaralı tasarım tescili ile geçmiş tarihli tasarım tescilleri arasında bilgilenmiş

kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak

algılandıkları, bilirkişi heyet raporu ile tespit edilmiş olmakla tasarımın hükümsüzlüğü şartları oluştuğundan mahkemece birleşen dava yönünden tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesi dosya kapsamına göre yerindedir.

Asıl davada, birleşen davada, 2013/08092 tescil sayılı klozet kapağı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verildiği hükümsüzlük kararı baştan itibaren sonuç doğuracağından, bu tasarım yönünden tasarıma tecavüzün şartlarının oluşmadığı anlaşılmıştır.

Faydalı modelden kaynaklanan haklara tecavüzün tespiti yönünden yapılan değerlendirmede, faydalı modeldeki hakkın kapsamının belirlenmesi gerekir. Koruma konusunun kapsamını istem ve istemler oluşturur. İstemler esas olup, çizim, resim ve tarifname yardımcı unsurlardır. Davalı tarafın işyerinde tespit edilen ve fotoğraflanan menteşe ve bağlantı birimlerinin, Davacı yana

ait 2017/00876 tescil nolu faydalı modelin en geniş koruma kapsamını belirleyen ana istemi üzerinden

incelendiği zaman, ana istemdeki bütün unsurları içermediği ve bundan dolayı söz konusu 2017/00876

tescil nolu faydalı modele tecavüz şartlarının oluşmadığı bilirkişi heyet raporlarında tespit edilmiş olmakla mahkemece bu dava yönünden davanın reddine dair verilen karar dosya kapsamına göre yerindedir.

Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde Asıl davada Davacı-Birleşen davada davalı vekilinin asıl ve birleşen davaya yönelik istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1- Usûl ve yasaya uygun Bakırköy .... Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin .../04/2024 tarih ve 2021/... E., 2024/74 K. sayılı kararına karşı Asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından asıl ve birleşen davaya yönelik istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2- Asıl dava yönünden, 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın Asıl davada davacı-birleşen davada davalı'dan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,

3- Birleşen dava yönünden, 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın Asıl davada davacı-birleşen davada davalı'dan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,

4- Asıl davada davacı-birleşen davada davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

6- Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 06/07/2026