Bölge Adliye Mahkemesi 2023/250 E. 2026/1284 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2023/250

KARAR NO : 2026/1284

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 15/11/2022

NUMARASI : 2014/1223 Esas - 2022/733 Karar

DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 19/09/2014

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 06/07/2026

Davanın reddine ilişkin kararın, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA : Davacı vekili, davalı şirketin müvekkili aleyhine başlattığı İstanbul 11. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı kambiyo takibinin dayanağını teşkil eden 07/05/2014 düzenleme, 01/08/2014 vade tarihli, "nakden" kayıtlı ve 99.169-TL bedelli bonodaki imzanın müvekkilinin o tarihteki temsilcisi ...'ya ait olmadığını, kaşe üzerindeki imzanın dava dışı ...'a ait olduğunu, müvekkili şirket 05/05/2017 tarihinde kurulduğundan 2 gün sonra davalıya bono vermesi için bir sebep bulunmadığını, davalıyla bir ticari ilişkisi olmadığını, davalıdan para-borç almadığını, bonoda borçlu görünen ... AŞ ve kendi adını soyadını yazarak keşideci olarak imzalamış ...'la da ilgisinin bulunmadığını ileri sürerek, müvekkilinin İstanbul 11. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına konu borçtan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, bononun kayıtsız şartsız borç ikrarı olduğunu, dava kabul edilirse davacının müvekkilini dolandırmış olacağını, davacın banka kayıtları araştırılarak itiraz edilen imzayı içeren çek ve senetlerden dolayı başka kişilere ödeme yapıp yapmadığının araştırılması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI : Mahkemece, dava konusu senetteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığı, davalı tarafça da kabul edilmiş ise de, davalı dava tarihi öncesinde benzer nitelikli çek ve senetleri davacının ödeyip ödemediğinin araştırılması gerektiği savunulduğundan, çelişkili davranma yasağı kapsamında bononun davacı kayıtlarına nasıl yansıdığı, taraflar arasındaki borç alacak durumu ve dava tarihi öncesinde benzer nitelikli senetlerin davacı tarafça ödenip ödenmediğinin tespiti hususunda davacının defterlerinin incelenmesine karar verildiği, ara karara rağmen davacının o tarihteki tasfiye memuruna tebliğine rağmen 12/11/2021 inceleme tarihinde ticari defter ve kayıtları sunulmadığından davacının ticari defter ibrazından vazgeçmiş sayılmasına karar verildiği, bu hususlar incelenemediği gerekçesiyle, davanın reddine ve ...'nın asli müdahale talebinin usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili, talep ile bağlılık ilkesinin dışına çıkılamayacağını, bu nedenle dava dilekçesindeki icra dosyasına konu bono hakkında gerekli incelemeyi yaptırıp sahteliğin olup olmadığının tespitini yapması gerekirken, talep dışına çıkarak ticari defter incelemesi yapılmak istenmesinin genel bir alacak verecek tespitine girilmesinin kanuna aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE: Dava, icra takibiyle tahsili istenilen bonodan imza inkarı dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Eldeki davada karar tarihinden sonra ve dosyanın istinaf incelemesi için beklediği sırada, 02/12/2024 tarihinde Bakırköy 2. ATM'nin 2024/1011 esas ve 2025/207 karar sayılı dosyada 28/05/2025 tarihli kararla davalı şirketin iflasına karar verildiği, tarafların istinaf yoluna başvurmaması sebebiyle kararın 01/07/2025 tarihinde kesinleştiği; Bakırköy 1. İcra ve İflas Dairesi'nin ... iflas sayılı dosyasında tasfiyenin başladığı, Daire'nin 19/06/2025 tarihinde tasfiyenin basit tasfiye usulüyle yapılmasına karar verdiği; alacaklılara ilanın yapıldığı; tüm icra müdürlüklerine gönderilen 01/07/2025 tarihli yazıyla iflas kararı kesinleştiğinden takiplerin düşürülmesinin bildirildiği; 26/01/2026 tarihinde sıra cetvelinin yapıldığı ve 27/01/2026 tarihli TTSG'de ilan edildiği; tasfiyenin halen devam ettiği belirlenmiştir.

İİK'nın 194/1. maddesinde acele haller müstesna olmak üzere, müflisin davacı ve davalı olduğu hukuk davalarının duracağı ve ancak alacaklıların ikinci toplanmasından on gün sonra devam olunabileceği düzenlenmiştir. Bilindiği iflasın basit tasfiyeye göre usulünde, alacaklılar toplantısı olmadığından, iflasın açılması ile duran hukuk davaları iflas dairesinin sıra cetveli yapmasına kadar durması gerekmektedir. Zira iflas müdürü ancak sıra cetvelini yaparken dava konusu alacağı kabul edip etmeyeceğini anlayabilecektir (Kuru, Baki: İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, 2. Baskı, 2013, Ankara, s.1231-1232). İflas Dairesi'nce sıra cetveli 26/01/2026 tarihinde hazırlandığından, İİK'nın 194. maddesine göre davaya devam edilebilecektir.

Davalının davacıya, dava dışı ...ve ... ... AŞ'ye karşı 19/08/2014 tarihinde İstanbul 11. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında başlattığı kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takipte, 99.169 asıl alacak, 974,64-TL işlemiş faiz ve 297,51-TL komisyon bedeli olmak üzere toplam 100.041,15-TL'nin tahsilinin istenildiği, takip dayanağının 07/05/2014 düzenleme 010/08/2014 vade tarihli 99.169-TL bedelli, keşidecileri davacı ... ... ... AŞ, dava dışı ... ... AŞ ve dava dışı ..., lehdarı davalı ... ... Ltd. Şti. olduğu, İstanbul 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2014/1130 esas, 2017/438 karar sayılı ve 29/05/2217 kesinleşme tarihli ilamıyla, davacı bakımından durdurulmasına karar verildiği; eldeki davada da 10/10/2014 tarihli ihtiyati tedbir kararıyla İİK'nın 72/3. maddesi uyarınca icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde karar verildiği görülmüştür.

Davacının, davalıya karşı 03/09/2014 tarihinde açtığı İstanbul 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2014/1130 esas ve 2017/438 karar sayılı ve 16/05/2017 tarihli kararıyla, davalının İstanbul 11. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasının dayanağı olan bonodaki davacıya atfedilen imzanın davacının o dönemdeki yetkilisi ...'ya değil ...'a ait olduğunun kabul edildiği gerekçesiyle, davacının imzaya itirazının kabulüne ve davacı bakımından takibin durdurulmasına karar verildiği kararın süresinde istinaf edilmediğinden 29/05/2017 tarihinde kesinleştiği UYAP'tan yapılanincelemede belirlenmiştir.

Davacı şirketin ticaret sicil kayıtlarına göre 05/05/2014 tarihinde tescil edildiği, şirketin tek ortaklı olarak münferit yetkili ... tarafından kurulduğu, bu kişinin hisselerini 29/08/2014 tarihinde noterde ...'ye devrettiği, 09/09/2014 tarihli genel kurulda bu şahsın münferit temsilci olarak belirlendiği, şirketin İstanbul Ticaret Müdürlüğü'nden 17/11/2014 tarihinden Gebze Ticaret Siciline kaydedildiği; 27/10/2020 tarihli genel kurul kararıyla tasfiyeye girdiği, ...'nin tasfiye memuru olarak atandığı ve unvanının başına "Tasfiye Halinde" ibaresinin eklendiği, tasfiyeye ilişkin 3 ilanın da yapıldığı, 07/03/2024 tarihli genel kurul kararıyla tasfiyenin ve unvanındaki "Tasfiye Halinde" ibaresinin kaldırıldığı, ...'nin 1 yıl süreli münferit temsilci seçildiği, 08/11/2024 tarihinde tekrar İstanbul Ticaret Sicili'ne kaydedildiği; 06/11/2024 tarihli genel kurul toplantısında ...'nin yönetim kurulu üyeliği ve temsil yetkisinin sona erdiği, ...'in 3 yıl için yönetim kurulu başkanı ve münferit temsilci olarak seçildiği belirlenmiştir. Bu nedenle karar başlığında, davacının unvanından "Tasfiye Halinde" ibaresi ile "Tasfiye Memuru: ..." kısmı çıkartılmıştır.

UYAP'tan yapılan incelemede davalı ... ... Ltd. Şti.'nin 20/04/2015 tarihinde davacı ... ... AŞ'ye karşı açtığı İstanbul 5. ATM'nin 2015/417 esas ve 2016/458 karar sayılı dosyasındaki 12/05/2016 tarihli kısmi yetkisizlik kararına istinaden dosyanın gönderildiği Gebze ATM'nin 2016/1663 esas ve 2024/538 karar sayılı iflas davasının 04/07/2024 tarihli kararıyla, akaryakıt bayii olarak faaliyet gösteren davacının ... ... Ltd. Şti.'den faturaya dayalı 8.623.729,50-TL alacağı bulunduğunu, alacak ödenmeyince eldeki incelemeye konu itirazın iptali davasındaki İstanbul 11. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasından başlatılan kambiyo takibine karşı davalı tarafından imza inkarında bulunulduğunu, davalı şirketin paravan şirketler olan ... Ltd. Şti. ve ... ... Ltd. Şti. ile hileli işlemler yaptığını, icra takibine yapılan itirazın iptaline karar verilmesini istediği; İstanbul 5. ATM'nin kısmi yetkisizlik kararında, davacının davayı iflas davasına dönüştürdüğü ve davalının merkezinin Gebze olduğu gerekçesiyle, yetkisizlik kararı verildiği; 04/07/2024 tarihinde duruşmaya davacının gelmediği ve dosya işlemsiz bırakıldığından 04/07/2024 tarihinde davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği tespit edilmiştir.

İmza inkarına dayalı menfi tespit davasında imzanın borçluya ait olduğunu ispat yükü, takibe başlayarak imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıya aittir. Davaya konu bononun 07/05/2014 düzenleme tarihinde, davacı şirketin temsilcisi dava dışı ...'dır. Mahkemenin 12/03/2018 tarihli celsesinde, davalı vekili ve davalı şirket temsilcisi ... imzalı beyanlarıyla, bonoda davacı şirket kaşesi üzerindeki imzanın davacı şirket temsilcisi ...'ya ait olmadığını ve dava dışı ...'a ait olduğunu kabul ettiklerini beyan etmişlerdir. Adı geçen ..., hiç bir dönemde davacı şirketin temsilcisi olmamıştır. Buna göre davaya konu bonodaki davacı şirket kaşesi üzerindeki imza davacının temsilcisine ait olmadığından, davacı bonodan sorumlu bulunmayacak ve bir borç altına da girmeyecektir. Bu nedenle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle davanın reddine karar verilmesi hatalı bulunmuştur.

Öte yandan, davalının davacıya kötüniyetli takip yaptığı kanıtlanamadığından davacı lehine İİK'nın 72/5. maddesi uyarınca tazminata hükmedilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacının menfi tespit isteminin kabulü ile kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmesi gerekirken, mahkemece davanın reddine karar verilmesi doğru değil ise de, yapılan hata/eksiklik yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/11/2022 Tarih, 2014/1223 Esas - 2022/733 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA;

"Davanın kabulü ile davacı .... AŞ'nin İstanbul 11. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takibi ve takibin dayanağı olan 07/05/2014 düzenleme, 01/08/2014 vade tarihli keşidecileri davacı .... AŞ, dava dışı ...ve ... ... AŞ, lehtarı davalı (İflas Nedeniyle Tasfiye Halinde) .... Ltd. Şti. olan 99.169-TL bedelli senetten dolayı davalı (İflas Nedeniyle Tasfiye Halinde) .... Ltd. Şti.'ye borçlu olmadığının tespitine,

Koşulları oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine"

İlk derece yargılamasına ilişkin olarak;

"Alınması gereken 6.774,23-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 1.693,60-TL nin mahsubu ile kalan 5.080,63-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davacı tarafça yatırılan 1.718,80-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davacı tarafından 1.828,40-TL yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

Davacı lehine takdir olunan 45.000-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,"

Yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde istek halinde davacıya iadesine,

Davacı tarafından sarf edilen 232-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,

HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 06/07/2026