Bölge Adliye Mahkemesi 2023/2320 E. 2026/2016 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9.HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

ESAS NO:2023/2320

KARAR NO:2026/2016

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ:22/06/2023

NUMARASI:2020/71 Esas - 2023/491 Karar

DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:30/01/2020

KARAR TARİHİ:30/09/2026

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ve yönetimindeki ...Plakalı aracın, 18/09/2018 tarihinde ... mevkinde seyir halinde iken sol ön kısımları ile sürücüsü ... idaresinde bulunan ... plakalı araç ile çarpıştığını, kaza sonucunda 2 araçta da maddi hasar meydana geldiğini, müvekkilinin davalı... A.Ş. nezdinde ... poliçe numarası ile ... poliçesi bulunduğundan davalı şirkete poliçe uyarınca zararının giderilmesi için başvurduğunu, ekspertiz raporunda müvekkilinin aracındaki hasarın 37.464,33 TL, ... değerinin ise 119.306,00 TL olduğunun tespit edildiğini ayrıca onarılma halinde ilave hasar çıkabileceğinin de öngörüldüğünü, "sürücü değişikliği" olduğu sebebiyle dosyanın reddedilerek teminat dışı bırakıldığını, kaza tespit tutanağı ile açıkça görüldüğü üzere sürücünün değişmesi gibi bir husus söz konusu olmadığını, kaza tarihinde tutulan alkol tespit tutanağında 2. sürücü hanesinde müvekkilinin alkol testinin yapıldığını ve "0 promil" yani alkol almadığının tespit edildiğini, zararı tazmin edilmeyerek mağdur edildiğini, müvekkilinin zararı tazmin edilemediğinden aracının 28/06/2019 tarihinde 40.000 TL bedelle ... isimli kişiye satmak zorunda kaldığını, müvekkilinin aracında meydana gelen zarar olan 37.464.33 TL'nin, araçta meydana gelen değer kaybının ve yine müvekkilinin kazadan sonra bakım ve onarım için geçmesi gereken sürede sağlanmış olması gereken ikame araç bedelinin davalıdan tahsilini talep etmek zarureti hasıl olduğunu belirterek fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla kaza nedeniyle araçta oluşan zararın miktarı olan 37.464.33 TL'nin, 6100 Sayılı HMK'nın 107. maddesi uyarınca şimdilik 100 TL değer kaybı ve kazadan sonra bakım ve onarım için geçmesi gereken sürede sağlanmış olması gereken ikame araç bedeli için şimdilik 100 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ...plaka sayılı aracın başlangıç ve bitiş tarihi 16.02.2019-16.02.2020 dönemi olmak üzere ... sayılı ... Poliçesi ile sigortalı olduğunu, sürücü değişikliği yapıldığı sebebiyle dava hasar tazminatı- değer kaybı tazminatı ve ikame araç tazminatı yönünden teminat dışında olduğunu, ... A.Ş. Hasar Komitesi'nin 17.10.2018 tarihli kararında da yer aldığı üzere zabıtta belirtildiği üzere 18.09.2018 tarihinde ...idaresindeki ... plakalı araç ile İstanbul ili Sarıyer İlçesinde, ... mevkinde seyir halinde iken ... plakalı araç ile çarpışmaları neticesinde hasar meydana geldiğini, yapılan araştırmada sürücü değişikliğinin yapıldığı tespit edilmiş olup, komite kararları ile dosyanın reddedilmesine karar verildiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından görevlendirilen eksperin düzenlediği raporun sonuç kanaat başlıklı bölümünde yer aldığı üzere, hasar bedelinin fahiş olarak iddia edildiğini, hasar bedeli yönünden, iskonto uygulanmaksızın hesaplama yapmasının uygulama ve yönteme aykırı olduğunu, %10 iskonto esas alınarak yedek parça ve işçilik bedellerinin rayiç değerinde indirim uygulanması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davacının hasar onarım bedeline ilişkin davasının kabulü ile; 37.464,33-TL'nin temerrüt tarihi olan 31/10/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacının değer kaybı ve ikame araç bedeline ilişkin fazlaca diğer taleplerinin reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetlezsürücü değişikliği yapılması sebebiyle davacının tazminat taleplerinin teminat dışında olduğunu, somut olayda kazanın ardından trafik kazası tespit tutanağında yer alan tespitler ve diğer belgelerle bir trafik kazasının, söz konusu hasar dosyasının yapılan değerlendirmesinde gerek sürücü değişikliği gerekse fotoğrafların kendilerince özenli bir şekilde iletilmemesi olması sebebiyle davacının ihbar külfetine aykırı hareket etmesi nedeniyle, kazanın poliçe kapsamında olduğunun ispat külfetinin yer değiştirdiği, meydana gelen kazanın, sigorta poliçesi teminatına giren bir nedenle ve beyan edildiği şekilde meydana geldiği ispatlanamadığından ortaya çıkan zararın ... (...) Sigortası poliçesi teminatı kapsamı dışında kaldığını, aksi kanaat halinde hasar bedeli hesaplamasının ... Sigortası Poliçesi Genel Şartları ve eklerinde yer alan kural ve ilkelere göre gerçekleştirilmesi gerektiğini, hasar bedelinin fahiş olarak iddia edildiğini, tazminatın, bir malın veya hizmetin bedeli olmadığından KDV hesaplanmaması gerektiğini faiz başlangıcının ancak dava tarihi olarak kabul edilebileceğini ve uygulanması gereken faiz türünün yasal faiz olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle ... sigortası kapsamında maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. ... sigortası türünden olan ... sözleşmeleri gerek kuruluşlarında gerek devamı sırasında ve gerekse rizikonun gerçekleşmesi aşamasındaki ihbar yükümlülükleri bakımından iyi niyet esasına dayalı sözleşme türlerindendir. ... Sigortası Genel Şartlarının A/1 maddesine göre gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketle bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi yuvarlanması gibi kazalar ile 3. kişilerin kötü niyet ve muziplikle yaptıkları hareketler aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bu tür sigortanın teminatı kapsamında olduğu anlaşılmaktadır. Diğer taraftan TTK.nun 1409/1. maddesi uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi, aynı Yasanın 1409/2. maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanmalıdır.Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de, sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin ... Sigortası Genel Şartlarının A.5 maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir. İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte, sigortalı, ... Sigortası Genel Şartları ve Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde kalmış gibi ihbar edildiği somut delillerle kanıtlanırsa, ispat külfeti yer değiştirip sigortalıya geçer.(HGK 10/12/1997 gün ve 1997/11-772-1043; HGK 16/12/1998 gün ve 1998/11-872-905; HGK 22/12/2010 gün ve 2010/17-655-688 sayılı ilamları, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/11677 E. - 2017/6905 K., Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/18638 E. - 2021/11512 K. sayılı kararı).Bu ilkeler doğrultusunda eldeki davada; uyuşmazlık, kazanın ihbar edilen şekilde meydana gelip gelmediği, hasarın teminat dışında kalıp kalmadığına ilişkindir. Dosya kapsamına göre; kolluk görevlileri tarafından düzenlenen Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre; 18/09/2018 tarihinde, saat 03:44 sıralarında sürücü ... yönetimindeki ... plakalı araç ... Caddesini takiben ... istikametine seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde aracının sağ ön çamurluk-muhtelif kısımları ile istikametine göre sağ taraftan ... Sokak istikametinden gelerek ... Caddesine çıkarak ... istikametine dönüş yapmak isteyen dava konusu araç sürücüsü davacı ...yönetimindeki ...plakalı aracın sol ön çamurluk kısımlarının çarpışmasını takiben, ... plakalı aracın çarpışmanın etkisi ile ters dönerek takla atıp durması sonucu, maddi hasar ile neticelenen trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır. 20/09/2018 tarihli ... Ekspertiz raporuna göre;özetle, Kazanın oluşumunda ...plakalı araç sürücüsünün KTK nın 53/1-b (sola dönüş kurallarına riayet etmemek) kuralını ihlal etmesi sonucu kusurlu olduğu trafik kazası tespit tutanağının tetkikinden anlaşıldığını, sigortalı vasıta île sürücüsünün gerekli tramer ve trafik sorgulamaları yapıldığını ve olumsuz bir bulguya rastlanmadığını, sigortalı aracın ekspertiz çalışması yapılmak için belirtilen servise gidildiğini, aracın hasarlı olduğunu, KDV dahil 37,464.33 TL civarında hasarı bulunduğu ve bu hasarın servis tarafından talep edildiğinin tespit edildiğini, aracın piyasa rayiç değeri ortalama 103.000 TL tespit edildiğini, yapılan sorgulamalarda sigortalı aracın ... poliçesinde 06/08/2017 tarihine ait eski hasarı olduğu tespit edildiğini, söz konusu hasarlar ile ilgili değer kaybının davalı sigorta şirketiniz takdirinde olduğunu, ... Şirketleri Birliği'nden yapılan sorgulamada ise sigortalı aracın ... bedelinin 119.306 TL olduğu tespit edildiğini, sigortalı aracın onarılması durumunda ilave hasar çıkma ihtimali bulunduğunu, gönderilen ön rapora istinaden sürücü değişikliği olduğunun ve dosyanın red edildiğinin bildirilmesi üzerine raporun tespit edilen rakam ile kapatıldığını, dosyanın araştırmaya verilmiş olduğu belirtilmiştir. (Dosya kapsamında sürücü değişikliğine dair bir belge/araştırma raporu bulunmamaktadır.)Somut olayda kaza tespit tutanağı kolluk kuvvetlerince tutulduğu, kazanın çift taraflı olarak meydana geldiği, araç sürücülerinin kimliklerinin tespit edildiği ve sürücü değişikliğine ilişkin belirleme bulunmadığı, mevcut duruma göre davalı sigorta şirketinin, davacı sigortalının doğru ihbar yükümlülüğünü ihlal ettiğine dair ispat külfetini yerine getiremediğinden zararın teminat dışı olduğunu ispat külfeti davalı sigorta şirketinde olup dosya kapsamına göre de sürücü değişikliği yapıldığı ve kaza sırasında aracı kullanan sürücünün alkollü olduğu ispat edilemediği anlaşıldığından mahkemece hasarın poliçe kapsamında kaldığının kabul edilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.İlk Derece Mahkemesince zararın belirlenmesi için alınan bilirkişi raporuna göre araçta oluşan hasarın kaza ile uyumlu olduğu ve ... poliçe kapsamında değerlendirildiği, bilirkişi raporunun bilimsel ve teknik verilere uygun hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla İlk Derece Mahkemesince bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.Davalı, haksız fiilden kaynaklı tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olarak, aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın, onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisini de (3065 sayılı KDV Kanunu uyarınca) zarar görene ödemek zorunda olduğundan, KDV dahil hesaplama yapılamayacağına ilişkin istinaf yerinde görülmemiştir.Kara Taşıtları ... Sigortası Genel Şartlarının B.3.3.4.1-son cümlesi gereği hasar ihbarından sonraki 45. gün sonunda alacağın muaccel olacağı düzenlenmiştir. Mahkemece bu hükme aykırı olarak 45 gün yerine, 8 iş gününün temerrüte esas alınması hatalı olmuştur. Bu nedenle davalı vekilinin istinaf talebi yerinde görülmüş, davacının, davadan önce davalı ... şirketine ihbar tarihi olan 19/10/2018 tarihinden itibaren 45 gün sonu olan 03/12/2018 tarihi temerrüt tarihi olarak kabul edilerek hüküm fıkrası düzeltilmiştir.Bu nedenle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

A- Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA,

Buna göre:

1-)Davacının hasar onarım bedeline ilişkin davasının KABULÜ İLE; 37.464,33-TL'nin temerrüt tarihi olan 03/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-) Davacının değer kaybı ve ikame araç bedeline ilişkin fazlaca diğer taleplerinin REDDİNE,

3-) Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 2.559,18-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 639,79-TL'nin harçtan mahsubu ile bakiye 1.919,39-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

4-) Davacı tarafından yapılan; 54,40-TL başvuru harcı, 639,79-TL peşin harç, 2.000,00-TL bilirkişi ücreti, 163,50-TL tebligat, posta ve müzekkere masraflarından oluşan toplam ‬2.857,69‬-TL yargılama masrafının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

5-) Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6-) Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 9.200,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak kendini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,

7-)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13)- (14) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,

8-) Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,

B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN ;

1-Davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf başvuru ve karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine,

2-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan 738,00 TL istinaf başvuru harcının davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

3-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

4-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.30/09/2026