Bölge Adliye Mahkemesi 2023/1526 E. 2026/2156 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/1526 KARAR NO : 2026/2156

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : AYDIN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 27/04/2023 NUMARASI : 2022/948 Esas 2023/265 Karar DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit BAM KARAR TARİHİ : 06/10/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 06/10/2026

Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının Nazilli İlçesinde ... olarak faaliyet gösteren oto galerisinin sahibi olduğunu, 18.07.2021 tarihinde müvekkillerden ... ... marka ... model ... plakalı aracı galeriden 85.000,00 TL ye üç ay vadeli peşinatsız satın ve teslim aldığını, bu alım satım nedeniyle aralarında oto satış sözleşmesi düzenlendiğini, üç ay vade için 18.07.2021 tanzim 18.10.2021 ödeme günlü bedeli malen ahzolunmuş 85.000,00 TL bedelli senedi müvekkiller ... ve ... imzalayıp davalıya teslim ettiklerini, tahminen iki ay sonra satın alınan bu araç, uzun yol için kullanım rahatlığı daha iyi olduğu düşünülen başka bir araçla değiştirmek istendiğini, aracın ... model araçla değiştirildiğini, ... plakalı araç davalı galericiye iade olunmuş ... plakalı ... model aracın alındığını, bu yeni alınan araçla ilgili 23.09.2021 günlü saat 21:50 itibariyle 80.000,00 TL ye satın alındığına dair ekteki yeni oto satış sözleşmesi müvekkillerden ... ile davalı arasında yapıldığını, bu arada eski araçla ilgili senedin müvekkile iade edilmediğini, müvekkilin 5.000,00 TL daha ucuz olan ikinci satış için yeni senet verme eski senedi alma şeklindeki teklifini davalı tarafından red edildiğini, yeni alınan ... plakalı aracın arızalandığını, tamir için 22.000,00 TL masraf yapıldığını, araç tamirden çıkar çıkmaz satılması ve davalıda kalmış senedin bu satış bedelinden karşılanması, fazlalık olur ise daha sonra görüşülür diyerek davalıya Mayıs ayında teslim edilmiştir. Davalı, .... sitesinden verdiği ilan sonucu 120.000,00 TL ye satmasına rağmen bu bedelden müvekkile ne yaptığı 22.000,00 TL tamir masrafının ne bedel fazlası olan kısımdan herhangi bir payın ödemesini yapmadığı gibi ilk araç satışı sırasında aldığı ve haksız elinde kalan 85.000,00 TL lik senedi de iade etmemiştir. Aksine bu senetten 45.000,00 TL alacağım var diyerek müvekkiller aleyhine Nazilli İcra Dairesi aracılığıyla 2022/5838 E. nolu dosyasıyla takibe geçtiğini, müvekkillerin Nazilli İcra Dairesi 2022/5838 E. Nolu dosyasına dayanak yapılan 18.07.2021 tanzim 18.10.2021 vade tarihli senetten dolayı takip alacaklısı davalıya herhangi bir borçlarının bulunmadığını, müvekkillerin borç sebebi " malen " olarak belirtildiğini, senedin düzenlenme gerekçesi olan alım satıma konu araçların kendisine sonradan iade edilmesi sebebiyle davalının haksız olarak elinde kalan ve iade edilmeyen 85.000,00 TL lik senetten herhangi bir borçları olmadığı gibi senedin takibe konu edilen 45.000,00 TL lik kısmı için de herhangi bir borçları bulunmadığını, takibin haksız ve kötü niyetli olduğunu, Nazilli İcra Dairesi 2022/5838 E. nolu takip dosyasına dayanak olan senetten dolayı müvekkillerin borçlu olmadığının tespitine, haksız takip nedeniyle alacağın %20 inden aşağı olmamak üzere davalının tazminat ödemesine, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davaya konu Nazilli İcra Dairesinin 2022/5838 E. sayılı icra takip dosyasında alacağın varlığını gösteren senedi ortaya koyduklarını. Ancak borçlunun borcunun varlığını kabul etmediğini ve işbu davayı açtığını. Yargıtay içtihat kararlarıyla sabittir ki senede karşı senetle ispat zorunluluğu bulunduğunu. Davacı tarafın dosya kapsamına ispata yarar herhangi bir yazılı bir delil(senet) ortaya koymadan davasının kabulünü beklediğini. Bu durumun hukuka aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir. MAHKEMECE: "...Dava Nazilli icra Müdürlüğünün 2022/5838 takip sayılı dosyası ile takibe konulan senet sebebiyle davacıların borçlu olmadığının tespitine ilişkindir. Dosya arasındaki tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasındaki "oto satış sözleşmesi başlıklı" 18.07.2021 tarihli belge incelendiğinde, alıcının davacı, satıcının davalı olduğu, tarafların ... ... marka model aracın 85.000TL karşılığı alım-satımı hususunda anlaştıkları, 85.000 TL'nin çekle yada bono ile ödeneceğinin yine noter satışının 20.10.2021 e kadar yapılacağının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki "oto satış sözleşmesi başlıklı" 23.09.2021 tarihli belge incelendiğinde, alıcının davacı, satıcının davalı olduğu, tarafların ... . marka model aracın 80.000TL karşılığı alım-satımı hususunda anlaştıkları, 80.000 TL'nin çekle yada bono ile ödeneceğinin yine noter satışının 18.10.2021 e kadar yapılacağının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. ... ve ... plakalı araçların eski sahiplerini gösteren belge noterler birliğinden getirtilmiştir. Buna göre;... plakalı araç davalı adına kayıtlı iken 10.11.2021 'de dava dışı .. .'a noter satışı ile devredildiği , yine ... plakalı araç davalı adına kayıtlı iken 09.06.2022 'de dava dışı ...'a noter satışı ile devredildiği görülmüştür. Yapılan açıklamalar karşısında Nazilli icra Müdürlüğünün 2022/5838 takip sayılı dosyası ile takibe konulan 18.07.2021 düzenleme tarihli, 85.000 TL bedelli ve 18.10.2021 ödeme tarihli senedin taraflar arasındaki oto alım-satımına ilişkin olarak verildiği ancak araç devirlerinin gerçekleşmediği anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir. Takibe konulan senedin bedelsiz olduğu bilinmesine rağmen, icra takibi yapan davalının kötü niyetli olduğu anlaşıldığından takibe konu asıl alacak miktarı olan 45.000TL 'nin %20'sine isabet eden kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.'' gerekçesi ile; HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın KABULÜ İLE; Davacının Nazilli İcra Müdürlüğünün 2022/5838 takip sayılı dosyasında takibe konu edilen senetten borçlu olmadığının tespitine, 2-Takibe konu edilen asıl alacağın %20'sine isabet eden kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine," şeklinde karar verilmiştir. Mahkeme kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; borçlu davacının müvekkili aleyhinde açmış olduğu menfi tespit davasında dava konusu senede haiz borcu inkar ettiğini ve senet üzerinde ki "malen" kaydını kabul etmediğini, itiraz ettiğini ve senedi talil ettiğini, davacı tarafın dilekçelerinde sunmuş oldukları 05.02.2019 tarih ve 2017/(19)11-821 E. --- 2019/58 K. Sayılı Yargıtay Genel Kurul Kararı yargılama aşamasında senet üzerindeki sebebin talil edilmesi (ki buna senedin talil edilmesi denilmektedir) sonucunda ispat yükünün yer değiştireceğine ilişkin bir değerlendirme ve karar olduğunu, ispat yükünün senedi talil eden taraf ait olduğunun ise Yargıtay kararlarında da görüleceği üzere şüphe taşımayan bir gerçek olduğunu, davacı borçlunun, borçlu olmadığına ilişkin iddiasını senede karşı senetle ispat zorunluluğu kuralı gereğince ortaya koyabilmesinin gerektiğini, bu hususa ilişkin bir delilin de dosyaya sunulamadığını, bilindiği üzere, nama yazılı kıymetli evraklar dışındaki kambiyo senetlerinin sebepten mücerret olduğunu, temel ilişki geçersiz bile olsa kambiyo senedinin geçerliliğine herhangi bir etki yapmadığını, bedel kayıtlarının bu kapsamda nakden veya malen ibarelerinin senette yer almasının senedin (bononun) kambiyo senedi olma niteliğini ortadan kaldırmayacağını, bu şekilde konulan bedel kayıtlarının, borçlunun alacaklıdan karşı edimi aldığını ispata yarayacağını, davanın, malen düzenlenmiş bono nedeniyle borçlu bulunulmadığının tespiti istemine ilişkin olduğunu, davacıların, dava konusu senedin teminat senedi olduğunu iddia ettiğini, senede karşı ileri sürülen her türlü iddianın yazılı delille kanıtlanmasının gerektiğini, yerel mahkemece soyut ihtimal kabulü üzerinden hüküm tesisi yoluna gidildiğini, müvekkilinin 85.000,00 TL. bedelli senedi 45.000,00 TL. üzerinden işleme koymuş olmasının da taraflar arasındaki alacak-borç ilişkisinin varlığının gerçek olduğunu gösteren ayrı bir olgu olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava: Menfi tespit istemine ilişkindir. HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır. Taraflar arasındaki "oto satış sözleşmesi başlıklı" 18.07.2021 tarihli belge incelendiğinde, alıcının davacı, satıcının davalı olduğu, tarafların ... . marka model aracın 85.000TL karşılığı alım-satımı hususunda anlaştıkları, 85.000 TL'nin çekle yada bono ile ödeneceğinin yine noter satışının 20.10.2021 e kadar yapılacağının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki "oto satış sözleşmesi başlıklı" 23.09.2021 tarihli belge incelendiğinde, alıcının davacı, satıcının davalı olduğu, tarafların .... marka model aracın 80.000TL karşılığı alım-satımı hususunda anlaştıkları, 80.000 TL'nin çekle yada bono ile ödeneceğinin yine noter satışının 18.10.2021 e kadar yapılacağının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. ... ve ... plakalı araçların eski sahiplerini gösteren belge noterler birliğinden getirtilmiştir. Buna göre;... plakalı araç davalı adına kayıtlı iken 10.11.2021 'de dava dışı ....'a noter satışı ile devredildiği , yine ... plakalı araç davalı adına kayıtlı iken 09.06.2022 'de dava dışı ....'a noter satışı ile devredildiği görülmüştür. ... plakalı araçla ilgili oto satış sözleşmesinde Araç satın bedelinin 85.000 tl olarak belirlendiği bu satış bedelinin tanzim olunan muhtelif bir adet emre muharrer senetle çekle ödeneceğinin sözleşmede belirtildiği sözleşmenin 18.07.2021 tarihli olduğu noter satışının 20.12.2021 tarihinde yapılacağı belirtilmiştir . Gelen noter belgelerinde de davaya konu senet karşılığı verildiği belirtilen aracın davalı tarafça üçüncü bir kişiye satışının yapıldığı oto sözleşmesinin tarafı olan alıcı ... adına tescilin yapılmamış olduğu noter satışını da yapılmamış olduğu anlaşılmaktadır . Dava menfi tespit davası olduğundan ve dava konusu senette malen kaydı olduğu için ispat yükü davacı taraftadır. Davacı taraf, malın kendisine teslim edilmediğini ispatlamak zorundadır. Somut olayımızda oto satış sözleşmesi ve noter satış belgesine göre aracın davacı ...'a satılmamış olduğu adına tescilinin yapılmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Davalı her ne kadar davacıların senedin teminat senedi olduğunu senet metnini tahlil ettiklerini ileri sürmüş ise de; davacıların senedin teminat senedi olduğuna ilişkin bir beyanlarının olmadığı, araç satımı karşılığı senedin verildiğini beyan etmişlerdir. Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına; senette malen kaydı bulunmasına ve davacının malın(aracın) kendisine davalı tarafça devredilmediğini taraflar arasında yapılan sözleşme ve noter belgeleri ile ispatlamış olmasına göre davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/04/2023 tarih, 2022/948 Esas ve 2023/265 Karar sayılı kararına karşı davalının istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı taraftan alınması gereken 3.073,95 TL istinaf nispi karar harcından başlangıçta alınan 768.50 TL'nin mahsubu ile eksik yatırılan 2.305,45 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davalı tarafından yapılan istinaf masrafının üzerinde bırakılmasına, 4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 5-İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine, Dair, dosya üzerinde HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda; HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince oy birliği ile kesin olmak üzere karar verildi. 06/10/2026