Bölge Adliye Mahkemesi 2022/2150 E. 2026/933 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

40. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

DOSYA NO: 2022/2150

KARAR NO : 2026/933

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ: 21/06/2022

NUMARASI : 2021/460 Esas - 2022/522 Karar

DAVANIN KONUSU: Tazminat

KARAR TARİHİ: 18/06/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 20/06/2020 tarihinde müvekkili ...'nin yolcu konumunda bulunduğu davaya konu minibüs ile seyir halindeyken, davalı ... şirketince sigortacısı, davalı ...'nın maliki, davalı ...'nun sürücüsü olduğu ... plakalı aracın çarpması neticesinde müvekkilinin ağır yaralandığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 400 TL tedavi ve sağlık giderleri 500 TL bakıcı gideri 500 TL geçici iş göremezlik bedeli 1.000 TL sürekli iş göremezlik / iş gücü kaybı / maluliyet bedeli olmak üzere şimdilik toplam 2.400 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen, 25.000 TL manevi tazminatın ise davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.

Davalı sigorta şirketi cevap dilekçesinde özetle, zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince; davacının maddi tazminata ilişkin davası konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının manevi tazminata ilişkin davasının kısmen kabulü ile 18.000 TL tazminatın 20/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ... dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Bu karara ilişkin istinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili: müvekkilinin kaza neticesinde yaşam fonksiyonlarının ağır derecede bozulduğunu, halen bir kısım sağlık sorunları yaşamaya devam ettiğini, Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre, araç sürücüsünün 2918 sayılı KTK'nin 52/1-A maddesini ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kaza sonrasında müvekkilinin tedavi amaçlı olarak hastaneye gidip geldiğini, müvekkilinin uzunca bir süre kendi ihtiyaçlarını karşılayamadığı için başkalarından yardım almak zorunda kaldığını, tüm bunlar nedeniyle manevi olarak yıprandığını, davalıların bu süreçte müvekkiliyle hiçbir şekilde ilgilenmediğini, müvekkilinin elim bir trafik kazasında % 8 oranında malul kalmasının çok büyük acı ve eleme neden olduğunu, davalıların yerel mahkemenin yargılamasına konu maddi tazminat davasının açılmasına sebebiyet vermeleri nedeniyle, davalılar yönünden vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirtmiştir.

Davalı ... vekili: müvekkilinin, aracını uzun süre kiraya verilmesi durumu hasıl olduğundan işleten sıfatını kaybettiğini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile hükmedilen manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu, manevi tazminatın, bir ceza olmayıp ayrıca ekonomik açıdan bir zenginleşme aracı da olmadığını, müvekkilinin banka hesapları ve maliki bulunduğu ... plakalı vasıtası üzerine uygulanan ihtiyati hacizlerin bir dayanağı kalmadığını, devam eden yargılamada verilen ihtiyati tedbire itirazın reddine dair verilen ek kararda vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davanın esasına ilişkin olarak da davacı lehine ayrıca 5.100 TL ücreti vekalete hükmedilmiş olup, vekalet ücreti bakımından da mükerrerlik söz konusu olacağını, ihtiyati haciz kararı ile banka hesabında 25.000 TL bloke edilerek bu miktar karşı tarafın taleplerini ziyadesiyle karşıladığı halde ayrıca araç üzerindeki haczin kaldırılmamış olmasının hukuka aykırı olduğunu, davacı ile davalı sigorta şirketinin haricen sulh olması sebebiyle dava maddi tazminat bakımından konusuz kaldığını, müvekkilinin şekli ölçüte göre işleten kişi olarak görünse de aracı kullanan, onun üzerinde fiili hakimiyeti olan, ekonomik olarak ondan yararlanan ve bu durumun süreklilik arz ettiği kişinin diğer davalı ... olduğunu belirtmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda:

Dava, trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Davalı ... vekili, aracın uzun süreli kiraya verildiğini iddia etmiş ise de, bu konuda üçüncü kişileri bağlayıcı nitelikte, vergi dairesine ve maliyeye bildirilmiş belge (kira sözleşmesi vs) sunmadığı, dolayısıyla davalı araç malikinin işleten sıfatı bulunmadığını ispat edemediğinden bu konudaki istinaf itirazının reddine karar verilmiştir.

Karayolları Trafik Kanunu'nda manevi tazminat konusunda özel bir düzenleme yapılmadığından trafik kazası nedeniyle oluşan cismani zarar nedeniyle manevi tazminat talep edilmesi halinde TBK'da manevi tazminata ilişkin hükümler uygulanacaktır. TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/1.maddesine göre, "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine, karar verebilir."

TBK’nin 56/1. maddesi gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın miktarı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. Hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Manevi tazminat takdir edilirken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmedilmesi gerekmektedir.

Bu açıklamalara göre, kazanın oluş şekli, kusur oranı, davacılardaki yaralanmanın niteliği ile tarafların sosyal ve ekonomik durumları birlikte değerlendirildiğinde, İlk Derece Mahkemesi'nce hükmedilen manevi tazminat miktarının yerinde olduğu, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uyduğu kanısına varıldığından, davacı ve davalı vekilinin, manevi tazminat miktarı yönündeki istinaf itirazları kabul edilmemiştir.

Ancak, dava konusu maddi tazminat yönünden tarafların sulh olmasıyla maddi tazminat talebi konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi yerinde ise de, dosya kapsamına göre davacının dava açmakta haklı olduğundan davalılar aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. Davacı maddi tazminat davası açmakta haklı olduğundan lehine vekalet ücretine hükmedilmesine karar vermek gerekmiştir.

Son olarak, ilk derece mahkemesince hükmedilen dava değeri ve orantılılık ilkesi göz önüne alınarak davalıya ait araç üzerine konulan ihtiyati haczin kaldırılması gerekirken 21/06/2022 tarihli duruşmada hüküm verildikten sonra 04/07/2022 tarihli ara karar ile ihtiyati haczin kaldırılması talebinin dosya içeriği ile usul ve yasaya uygun olmayan gerekçeyle reddine karar verilip davalı aleyhine de vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiş, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazlarının kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

A-Davacı vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile

Yukarıda esas ve karar numarası belirtilen ilk derece mahkemesi kararının ve 04/07/2022 tarihli ara kararının HMK'nin 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına,

Buna göre:

1.Davacının maddi tazminata ilişkin davası konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

2.Davacının manevi tazminata ilişkin davasının kısmen kabulü ile 18.000 TL tazminatın 20/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ... mirasçılarından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

3. İlk derece mahkemesinin 04/07/2022 tarihli ara kararının kaldırılmasına,

4.Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.229,58 TL'nin davalılar ... ile ... mirasçılarından müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,

5.Davacı tarafından sarf edilen 41,90 yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre hesaplanan 27,53 TL'sinin davalılar ... ile ... mirasçılarından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,

6.Dosya adli yardımlı olduğundan sarf edilen 279 TL tebligat giderinin 183,28 TL'sinin davalılar ... ile ... mirasçılarından müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, kalan 95,72 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

7.Davalılarca sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

8.Manevi tazminat davası yönünden karar (ilk derece mahkemesinin) tarihinde geçerli Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 5.100 TL vekalet ücretinin davalılar ... ile ... mirasçılarından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

9.Maddi tazminat davası yönünden haklılık durumuna göre karar (ilk derece mahkemesinin) tarihinde geçerli Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 5.100 TL vekalet ücretinin davalılar ... ile ... mirasçılarından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

10.Manevi tazminat davası yönünden karar (ilk derece mahkemesinin) tarihinde geçerli Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 5.100 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalı ... mirasçılarına verilmesine,

11.Arabuluculuk aşamasında yapılan ve Hazine tarafından karşılanan 1.320 TL arabuluculuk ücretinin 6831 sayılı Kanuna göre davanın açılmasına sebebiyet veren davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

12.Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde ilgili tarafa iadesine,

13.UYAP sorgusunda davalı müteveffa adına kayıtlı ... plakalı aracın adı geçen adına kayıtlı iken devredildiği, dava dışı ... adlı kişi adına kayıtlı olduğu, eldeki dosyada işlenmiş ihtiyati haciz kaydına rastlanmadığı anlaşılmakla, ihtiyati haczin kaldırılması talebi konusunda karar verilmesine yer olmadığına,

B-İstinaf İncelemesi Bakımından;

1.Davacı ve davalı ... tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının, istem halinde ilk derece mahkemesi tarafından yatıran tarafa iadesine,

2.İstinaf kanun yolu aşamasında davacı taraftan alınması gereken (ve adli yardım nedeniyle alınmayan) 220,70 TL istinaf kanun yolu başvuru harcı ile 49,60 TL posta gideri olmak üzere toplam 270,30 TL yargılama giderinin, davalılardan müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,

3.İstinaf kanun yolu aşamasında davalı ...'dan alınan 220,70 TL istinaf kanun yolu başvuru harcı ile 158,90 TL posta gideri olmak üzere toplam 380,60 TL yargılama giderinin, davacıdan tahsil edilerek, davalı ... mirasçılarına verilmesine,

4.İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

5.İstinaf için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nin 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde, dairemize ya da bulunulan yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilecek dilekçeyle Yargıtayda temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.18/06/2026