Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1921 E. 2026/1355 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/1921 - 2026/1355 T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 23. H U K U K D A İ R E S İ (D Ü Z E L T E R E K Y E N İ D E N E S A S H A K K I N D A K A R A R) ESAS NO : 2022/1921 KARAR NO : 2026/1355

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN: MAHKEMESİ : Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ : 21/06/2022 ESAS-KARAR NUMARASI : 2021/539 E., 2022/434 K.

DAVA : Tazminat KARAR TARİHİ : 18/06/2026 YAZIM TARİHİ : 18/06/2026

Davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352 madde uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili özetle: İşletme bakım ihalesi hizmet alımının ... Ltd. Şti. Firmasına verildiğini, özelleştirme kapsamında ihalenin yenilenmediğini, bu nedenle davalı firmada işe başlayan bir kısmının istifa ettiğini, bir kısmının ise işten çıkarıldığını, bu işçilerin işçilik alacakları için açtıkları davalarda verilen kararlar neticesinde müvekkilince icra dosyalarına ödemeler yapıldığını, ödemelerden davalının sorumlu tutulması gerektiğini öne sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 51.195,17 TL alacağa ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili özetle: Davacı şirketin rücu hakkının bulunmadığını, görev, yetki ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davanın davalıya ihbar edilmediğini, taraflar arasındaki asıl işveren -alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunu, sadece alt yüklenicilere rücu edilebileceğini, davacı idarenin kendi kusurundan kaynaklanan icra takip ve vekâlet ücreti masraflarının yüklenicilere rücu imkanının bulunmadığını, sözleşmelerde de rücuya ilişkin bir düzenleme bulunmadığını, savunarak davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir. İlk derece mahkemesince "....tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde ve birden fazla alınan kök ve ek raporlar da incelendiğinde, Davacı kurum işyerinde davalı ve dava dışı al işverenler bünyesinde hizmet alım sözleşmeleri uyarınca çalıştırılmış olan dava dışı işçi ...'in açmış olduğu Aliağa İş Mahkemesi 2017/570 E. 2018/508 K.sayılı işe iade davası sonucunda verilen hüküm uyarınca, Aliağa İcra Dairesi'nin 2019/1668 ve 2019/889 E. sayılı icra dosyalarına davacı tarafından yapılan toplam 98.241,68-TL ödemeden kaynaklı rücu talebi hususunda, taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca iç ilişkideki sorumluluğun kıdem ve ihbar tazminatı yönünden tümüyle davalıya ait olduğu, işe iade davasından kaynaklı alacaklar yönünden ise yarı yarıya tarafların sorumlu olduğu anlaşılmış olmakla, dava konusunu oluşturan dava dışı ...”e yapılan ödemeler ile ilgili kıdem tazminatından alt işverenlerin dönemsel sorumluluğu belirlenmiş, ihbar tazminatından son alt işverenin sorumlu olacağı şekilde hesaplama yapılmış olup; boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı ve ferilerinden ise davacı ile davalının yarı yarıya sorumlu olacağı şekilde hesaplama yapılmıştır. Dava dışı işçiyi çalıştıran diğer alt işverenlere husumet yöneltilmediğinden, bu şirketler yönünden nihai hesaplama yapılmamış olup; davalı şirket yönünden yapılan rücu hesaplamasında davalı alt işveren yönünden rücu edilebilir toplam tutar 68.216,04 TL olarak hesaplanmış olmakla, bilirkişi raporu hesap kısmına itibar edilmiş ve İş Mahkemesi dosyasında alt işveren de davalı olarak yer aldığından ödeme tarihi olan 19.06.2019 tarihinden itibaren faiz uygulanmasına ...." karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: İşe iade etmeme tazminatı ile boşta geçen süre tazminatı alacaklarının fesih sonrası iş mevzuatından kaynaklanan tüm yükümlülükler gereğince sözleşmeye dahil olup yüklenicinin sorumlu tutulması gerektiği, davanın tam kabulüne karar verilmesi gerektiği nedenleriyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE: Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat taleplidir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. Bu durumda İlk derece Mahkemesince, bu ilkeler doğrultusunda işçinin başkaca işverenler nezdinde geçen çalışma süreleri de dikkate alınarak son işverenin davalı olduğu, sözleşmeye göre 22.1.madde, teknik şartnamenin 7.maddesine göre davalının tam sorumluluğu esas alınarak bilirkişi tarafından rücu edebileceği miktarın hesaplandığı, ancak boşta geçen süre ile işe başlatmama tazminatı yönünden tarafların yarı oranında sorumluluğunun esas alınması, bu alacakların fesih sonrası iş mevzuatından kaynaklanan yükümlülükler içine gireceği ve sözleşme gereğince yüklenicinin sorumlu olduğu tespit edildiğinden davanın 91.563,46 TL üzerinden kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde işçilik alacaklarından sorumluluk ile ilgili düzenleme bulunmadığı gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. Buna göre Dairemizce, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararını düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-) Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile: HMK 353/1.b.2 madde gereğince, Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/06/2022 tarih, 2021/539 E., 2022/434 K. sayılı kararını kaldırarak yeniden esas hakkında karar verilmesine, "1-Davanın kısmen kabulü ile, 91.563,46-TL'nin 19/06/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 2-Alınması gerekli 6.254,73 TL harçtan peşin alınan 1.677,73 TL harcın düşümü ile arta kalan 4.576,97 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Peşin alınan 1.677,73 TL harçla, 59,30 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 4-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 45.000 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 6.678,22 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 850,00-TL bilirkişi ücreti, 107,00-TL posta ve tebligat gideri, 126 TL istinaf posta masrafı ve 220,70 TL istinaf başvuru harcı toplamı olmak üzere toplam 1.303,70 -TL yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre 1.215,08 TL'lık kısmın davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 7-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinden davanın kabul ve ret oranına göre 132,66 TL'lık kısmının davacıdan, 1.187,34 TL'lık kısmının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 8-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine, " 2-) Davacı tarafından yatırılan peşin istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine, 3-) HMK 359/4 madde gereğince kararın taraflara resen tebliğine; tebliğ, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemlerinin Dairemiz tarafından yapılmasına, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK 361 madde gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oybirliğiyle karar verildi.18/06/2026

Başkan

Üye

Üye

Katip