Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1623 E. 2026/1463 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

40. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

DOSYA NO: 2022/1623

KARAR NO: 2026/1463

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : (Kapatılan) İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ: 10/5/2022

NUMARASI: 2019/204 (E) - 2022/411 (K)

DAVANIN KONUSU: Maddi Tazminat

KARAR TARİHİ: 1/10/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Şirketine genişletilmiş kasko poliçesiyle sigortalı olan ve 14/5/2019 günü dava dışı bir aracın çarpması sonucu hasar gören ve onarım için davalı ... AŞ'ye teslim edilen ve arka tamponunun değişmesine gerek olmadığının belirtilen müvekkili davacıya ait ... plakalı Audi marka otomobilin, aradan geçen zamana karşın bir türlü teslim edilmediğini, arka tamponunun kaybolduğunu ve bu nedenle yeni tampon takılması gerektiğinin bildirilmesi üzerine müvekkili davacının 8.970,05 TL tutarındaki yeni tampon bedelini ödendiğini, kaybolan arka tamponun aranması işlemi nedeniyle aracın 49 gün sonra 1/7/2019 günü teslim edilebildiğini, davalı sigorta şirketi tarafından verilen ikame aracın da 31/5/2019 günü itibarıyla geri alındığını, müvekkilinin 33 gün aracından mahrum kaldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla, şimdilik 9.570,05 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiş; 11/9/2021 günü sunduğu dilekçeyle, talep ettiği maddi tazminatın toplamının 33.610,05 TL olduğunu bildirmiştir.

Davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde, davanın reddini savunmuşlardır. İlk derece mahkemesince, davanın kabulüne, 8.970,05 TL araç tampon bedeli, 18.240 TL araç değer kaybı, 6.400 TL aracın kullanılmasından kaynaklanan zarar olmak üzere toplam 33.610,05 TL maddi tazminatın davanın açıldığı 22/9/2019 gününden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçede yazılı limitle sınırlı olması koşuluyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davalı ... AŞ vekili dilekçesinde özetle; davaya bakma yetkisinin Çorlu Asliye Ticaret Mahkemesinde ait olduğunu, arabuluculuk dava şartı gerçekleşmediğinden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının dava dilekçesinde davasını nitelendirirken, davalı şirketin haksız eylemi soncu zarara uğradığını ileri sürdüğünü, davanın konusunun tam ve anlaşılabilir olmadığını, müvekkilinin kusur atfedilecek bir haksız eyleminin bulunmadığını, somut olayda maddi zararın koşulları oluşmadığından tazminat isteminin kabul edilemeyeceğini, onarım ve onarım süreci ile ilgili müvekkilinin bir kusur ve ihmalinin bulunmadığını, soyut ifadeler içeren, yoruma dayalı olarak düzenlenen ve teknik veriye dayanmayan bilirkişilerin tespitlerine katılma olanağının bulunmadığını, değer kaybından müvekkilinin sorumlu olduğunun kabul edilemeyeceğini, tamponun müvekkili şirkette kaybolmasının da söz konusu olmadığını, davacının 1/7/2019 tarihli yazılı istemiyle aracına yeni tampon takılarak onarımının yapıldığını, onarım ücretlerinin de kendileri tarafından karşılanacağı ve sigorta şirketinden herhangi bir bedel istenmemesi talimatı üzerine işlem yapılarak onarımının gerçekleştirildiğini, sigorta şirketinin ve davacının onayı olmadan onarımın gerçekleştirilmesinin yaşamın olağan akışına da aykırı olduğunu, müvekkilinin kusurundan ve haksız eyleminden söz edilemeyeceğini belirterek, ilk derece mahkemesi hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davaya konu iddia ve talebin müvekkili şirketin kusurundan ya da hukuka aykırı fiilinden kaynaklanmadığını; maddi tazminat istemi yönünden davacının iddiasının diğer davalıya teslim edilen aracın, arka tamponun kaybolmasından kaynaklandığı ileri sürülen zararın giderimine ilişkin olduğunu, ekspertiz raporunda da görüleceği üzere müvekkili şirket tarafından 120,36 TL'ye onarımının yapılması olanaklı sigortalı zararı için davaya konu edilen tutarda masraf yapılmasının Sigorta Hukuku'nun temel ilkelerinden olan gerçek zararın giderimi ilkesiyle bağdaşmadığını; zarar ile fiil arasında nedensellik bağı bulunmadığından, maddi zararın tazmini isteminin reddine karar verilmesi gerektiğini; araç yoksunluk bedeli yönünden öncelikle müvekkili şirketin poliçe kapsamında sorumluluğu olan 15 gün ikame araç temin edildiğini, bakiye sorumluluğunun kalmadığını, bilirkişinin olay tarihi yerine güncel kiralama ücreti üzerinden zarar değerlendirilesi yapmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu; poliçe kapsamında değer kaybı teminatının bulunmadığını, müvekkili şirketin poliçe kapsamında teminat verdiği rizikolar değerlendirilip teminat kapsamında kalan kalemler yönünden varsa sorumluluğu hükmolunması gerekirken, "poliçede yazılı limitle sınırlı olmak üzere" biçiminde belirsiz hüküm kurulmasının da usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355'inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı biçimde yapılan incelemede:

Dava, davalı ... Şirketi yönünden kasko sigortasından kaynaklanan maddi tazminat; davalı ... AŞ yönünden ise eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Bir davada olayları ileri sürmenin ve açıklamanın taraflara, hukuki nitelendirmenin ise HMK'nin 33 üncü maddesi uyarınca Türk Hukuku'nun kendiliğinden uygulamak zorunda olan ve bildirilen hukuki sebeplerle bağlı olmayıp hukuki sebebi kendiliğinden bulup uygulamakla sorumlu olan hâkime ait olması; eldeki davada da davacı vekilinin dava dilekçesinin davanın dayanağı olan olaylar bölümünde maddi olaylara yer vererek ve yeni arka tampon için ödenen 8.970,05 TL, aracın kullanılmamasından kaynaklanan zarar nedeniyle 500 TL, değer kaybı için 100 TL olmak üzere toplam 9.570,05 TL istediğini belirtmesi; böylece eldeki davada, davanın sebebini oluşturan olaylar ile talep sonucuna yer verildiği gözetildiğinde, bu konuda ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmemiş; eldeki davanın HMK'nin 7'nci maddesi uyarınca davalılardan ... Şirketinin yerleşim yeri mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması karşısında bu konuda ileri sürülen istinaf nedeni benimsenmemiş; hükme esas alınan bilirkişilerin ek raporunda davalı ... Şirketine kasko poliçesiyle sigortalı otomobilin modeli, mevcut kilometresi, teknik donanım özellikleri, hasar aldığı bölge gibi özellikleri değerlendirilerek kazadan önceki piyasa sürüm değeri ile kazadan sonra onarılmış durumdaki değeri arasındaki farktan oluşan değer kaybının yöntemine uygun biçimde belirlendiğinin anlaşılması karşısında, HMK'nin 279'uncu maddesine uygun düzenlenen ve dosya kapsamına uygun somut olgu ve ölçütlere dayanan, yeterli gerekçeyi de taşıyan bilirkişiler kurulu raporunun hükme esas alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı kabul edilmiştir. Ancak, yukarıda da açıklandığı gibi, davalı ... Şirketinin sorumluluğu kasko sigortası sözleşmesinden, davalı ... AŞ'nin sorumluğu ise eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

Bilindiği gibi kasko sigortası sözleşmesi, Kasko Sigortası, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarının (...) A.1'inci maddesi uyarınca, aracın karayolunda veya demiryolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz araçlarla çarpışması; gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar; üçüncü kişilerin kötü niyet veya muziplikle yaptıkları hareketler ile fiil ehliyetine sahip olmayan kişilerin yol açacağı zararlar; aracın yanması; aracın veya araç parçalarının çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi sonucunda "doğrudan uğrayacağı maddi zararları" teminat altına alan mal sigortası türüdür.

Diğer yandan, ...'nin A.4'üncü maddesinde ek sözleşme ile teminat kapsamına dahil edilebilecek zararlar gösterilmiş; anılan maddenin son fıkrasında ise sigorta poliçesinde sayılmayan ve bu Genel Şartlarda teminat dışında kalan zararlar arasında düzenlenmeyen rizikolar için de ek sözleşme ile teminat sağlanabileceği belirtilmiştir.

Eldeki davada davacı vekili dava dilekçesinde, arka tampon bedeli ile otomobilin değer kaybı ve kullanılamamasından kaynaklanan araç yoksunluk tazminatı isteminde bulunmuştur. Dosyaya getirtilen ve davacı ile davalı arasında 28/9/2018 günü bağıtlanan genişletilmiş kasko poliçesinin incelenmesinde ise, araç değer kaybı teminatının verilmediği, yılda en fazla iki kez ve onarım süresince azami 15 gün olmak üzere aracın onarımının bitimine kadar ikame araç teminatı verildiği anlaşılmış davacı vekili dava dilekçesinde davalı sigorta şirketi tarafından 14/5/2019 tarihi ile 31/5/2019 tarihleri arasında ikame araç verildiğini beyan etmiştir.

Bu itibarla kasko poliçesini düzenleyen davalı ... Şirketinin poliçeden kaynaklanan azami 15 gün süreyle ikame araç temin etme yükümlülüğünü yerine getirdiği; adı geçen davalı sigorta şirketinin poliçe içeriğine göre değer kaybından kaynaklanan sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılması karşısında davalı ... Şirketinin yalnızca tampon bedelinden sorumlu tutulması gerekirken, yazılı biçimde nihai karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

Davalı ... AŞ hakkındaki nihai kararın incelenmesine gelince: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 471'inci maddesi uyarınca yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken meslekî ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır.

Bilirkişiler kurulu tarafından düzenlenen raporda 16/5/2019 - 31/5/2019 tarihleri arasında ikame araç verilen davacıya davaya konu otomobilin davalı ... AŞ tarafından 1/7/2019 günü teslim edildiği; böylece sırf arka tamponunda hasar gören otomobilin onarımının makul süre içinde yerine getirilmediğinin anlaşılması karşısında davalı ... AŞ'nin araç yoksunluk tazminatından sorumlu tutulmasında isabetsizlik görülmemiştir.

Ancak, davaya konu otomobilin tamponunda oluşan hasardan haksız eylem nedeniyle sorumluluğu bulunmayan, eser sözleşmesi kapsamında da edinimini kötü ifa ettiği ispatlanamayan davalı ... AŞ'nin değer kaybı tazminatı ile tampon bedelinden sorumlu olmadığı gözetilmeden yazılı biçimde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

I-Davalılar ... AŞ vekili ile davalı ... Şirketi vekilinin istinaf başvurularının kabulüne, yukarıda esas ve karar numarası belirtilen ilk derece mahkemesinin nihai kararının, HMK'nin 353/1-b/2'nci maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına,

Buna göre:

1-Davalı ... Şirketine karşı açılan maddi tazminat davasının kısmen kabulüne, 8.970,05 TL maddi tazminatın davanın açıldığı 22/9/2019 günüden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalı ... Şirketinden tahsil edilerek davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-Davalı ... AŞ'ye karşı açılan maddi tazminat davasının kısmen kabulüne, 6.400 TL maddi tazminatın davanın açıldığı 22/9/2019 günüden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalı ... AŞ den tahsil edilerek davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ve davalılar aleyhine ayrı ayrı hükmolunan maddi tazminatın miktarlarına göre belirlenen;

a-732 TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin ve tamamlama harcı olarak ödenen karar ve ilam harcından, davalı ... Şirketine karşı açılan davada hükmolunan maddi tazminata isabet eden 335,01 TL karar ve ilam hacının mahsubu ile bakiye 396,99 TL karar ve ilam harcının davalı ... Şirketinden mahsubu ile Hazine'ye gelir kaydına,

b-732 TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin ve tamamlama harcı olarak ödenen karar ve ilam harcından, davalı ... AŞ'ye karşı açılan davada hükmolunan maddi tazminata isabet eden 239,43 TL karar ve ilam hacının mahsubu ile bakiye 492,57 TL karar ve ilam harcının davalı ... AŞ'den mahsubu ile Hazine'ye gelir kaydına,

4-Dairemizin hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13'üncü maddesinin 1'inci, 2'nci ve 3'üncü fıkraları uyarınca,

ı-Kabulüne karar verilen maddi tazminat miktarına göre belirlenen,

aa-8.970,05 TL vekâlet ücretinin davalı ... Şirketinden tahsil edilerek, vekille temsil edilen davacıya verilmesine,

bb-6.400 TL TL vekâlet ücretinin davalı ... AŞ'den tahsil edilerek, vekille temsil edilen davacıya verilmesine,

ıı-Reddine karar verilen maddi tazminat miktarına göre belirlenen,

aa-8.970,05 TL vekâlet ücretinin davacıdan tahsil edilerek, vekille temsil edilen davalı ... Şirketine verilmesine,

bb-6.400 TL vekâlet ücretinin davacıdan tahsil edilerek, vekille temsil edilen davalı ... AŞ'ye verilmesine,

5-Davacı tarafından harcanan 1.300 TL bilirkişi ücreti, 297,05 TL tebligat posta masrafı, 6,40 TL vekâletname suret harcı olmak üzere toplam 1.603,45 TL yargılama giderinden,

a-Davanın kabul ve ret oranına (8.970,05/33.610) göre hesaplanan 427,93 TL yargılama giderinin, davalı ... Şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

b-Davanın kabul ve ret oranına (6.400/33.610) göre hesaplanan 305,32 TL yargılama giderinin, davalı ... AŞ'den tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Davalı ... Şirketi tarafından harcanan 420 TL tebligat posta masrafı, 6,40 TL vekâletname suret harcı olmak üzere toplam 426,40 TL yargılama giderinden, davanın kabul ve ret oranına (8.970,05/33.610) göre hesaplanan 312,59 TL yargılama giderinin, davacıdan tahsil edilerek, davalı ... Şirketine verilmesine, bakiye yargılama giderinin adı geçen davalı üzerinde bırakılmasına,

7-Davalı ... AŞ tarafından harcanan 150 TL tebligat posta masrafı, 6,40 TL vekâletname suret harcı olmak üzere toplam 156,40 TL yargılama giderinden, davanın kabul ve ret oranına (6.400/33.610) göre hesaplanan 126,61 TL yargılama giderinin, davacıdan tahsil edilerek, davalı ... AŞ'ye verilmesine, bakiye yargılama giderinin adı geçen davalı üzerinde bırakılmasına,

8-Davacı tarafından peşin ödenen ve maddi tazminat davası nedeniyle hükmolunan karar ve ilam harcından mahsubuna karar verilen toplam 335,01 TL karar ve ilam harcının davalı ... Şirketin'den tahsil edilerek davacıya verilmesine,

9-Davacı tarafından peşin ödenen ve maddi tazminat davası nedeniyle hükmolunan karar ve ilam harcından mahsubuna karar verilen toplam 239,43 TL karar ve ilam harcının davalı ... AŞ'den tahsil edilerek davacıya verilmesine,

10-Harcanmayan gider avansının HMK'nin 333'üncü maddesinin 1'inci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemesince kendiliğinden yatıran tarafa geri verilmesine,

II-İstinaf incelemesi bakımından ;

1-Davalılar ... Şirketi ile ... AŞ tarafından peşin ödenen istinaf karar ve ilam harçlarının, istenmesi durumunda adları geçen davalılara ayrı ayrı geri verilmesine,

2-İstinaf başvurusu nedeniyle

a-Davalı ... Şirketi tarafından harcanan istinaf başvuru harcı 220,70 TL'den ibaret yargılama giderinin davacıdan tahsil edilerek, davalı ... Şirketine verilmesine,

b-Davalı ... AŞ tarafından harcanan istinaf başvuru harcı 220,70 TL'den ibaret yargılama giderinin davacıdan tahsil edilerek, davalı ... Şirketine verilmesine,

3-Duruşmalı yapılmayan istinaf incelemesi kapsamında vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

4-İstinaf incelemesi için yatırılan gider avansından artan tutarın, HMK'nin 333'üncü maddesinin, 1'inci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemesince, kendiliğinden yatıran tarafa geri verilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nin 361'inci maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde, Dairemize ya da bulunulan yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilecek dilekçeyle Yargıtayda temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 1/10/2026