Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1398 E. 2026/1183 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2022/1398 Esas

KARAR NO: 2026/1183

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : (Kapatılan) İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ: 29/04/2022

NUMARASI: 2019/588 Esas, 2022/342 Karar

DAVA: TAZMİNAT (Rücuen Tazminat)

KARAR TARİHİ: 17/09/2026

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesi ile; ... AVM'de bulunan müvekkiline Kobi Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalı işyerinde 15.09.2018 tarihinde hırsızlık olayı yaşandığını ve sigortalıya ait emtiaların çalındığını, ekspertiz incelemesi sonucu sigortalıya 31.509,96 TL hasar tazminatı ödendiğini, AVM'nin işletmecisi, güvenlik hizmetini yüklenen güvenlik şirketi ve AVM işletmecisinin sigortacısı olan davalıların hasardan sorumlu olduğunu, arabulucuda anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek 31.509,96 TL'nin 10.12.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılarında müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... AŞ vekili cevabında; davada Tüketici Mahkemesinin görevli, müvekkilinin yerleşim yeri mahkemesi olan Ankara Mahkemelerinin ise yetkili mahkeme olduğunu, sigortalıya yapılan ödemenin poliçe kapsamında olup olmadığının tespiti gerektiğini, zararın hırsızlık olayının failinden talep edilmesi gerektiğini, hırsızlık olayının meydana gelip gelmediği ile çalındığı iddia edilen eşyaların gerçekten mevcut olup olmadığının ispat edilmesi gerektiğini, bu nedenle ceza soruşturmasının beklenmesi gerektiğini, güvenlik personeli sayısının müşterinin talebi ile belirlendiğini, müvekkili şirketin güvenlik hizmet sözleşmesi kapsamında yükümlülüklerini yerine getirdiğini, sözleşmeye aykırı hareket ettiklerine dair iddia bulunmadığını,

AVM'deki her mağaza için güvenlik görevlisi istihdam edemeyeceklerini, dava konusu olayda kusurları bulunmadığını, sigortalı işyerinin alması gereken tedbirleri almaması nedeniyle ağır kusurlu olduğunu, ekspertiz raporunda somut delillere dayanılmadan zararın belirlendiğini savunarak davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı ... AŞ vekili cevabında; davalı ...AŞ'nin sigorta ettiren olduğu müvekkili tarafından düzenlenen Bileşik Ürün Sigorta Poliçesinde sadece makine-tesisat ve demirbaş hırsızlığı için teminat bulunduğunu, emtia hırsızlığı için teminat verilmediğini, davalı güvenlik şirketi sigortalıları olmadığından, güvenlik şirketinin sorumluğundan sorumlu tutulamayacaklarını, sigortalıları AVM işletmesinin hırsızlıkta herhangi bir kusuru bulunmadığını, davacıya sigortalı işyerinin depo kısmında alarm sisteminin çalışmadığını ve kamera bulunmadığını, bu nedenle davacının sigortalısının olayda ağır kusuru bulunduğunu, zarar görenin zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmesi gerektiğini, sırf davacının sigortalısının beyanına göre zararın belirlenemeyeceğini, zararın teminat kapsamında olduğu kabul edilse dahi ancak poliçe hükümleri ve teminat limiti ile sorumlu olduklarını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...AŞ süresinde davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; ... Avm'de güvenlik hizmeti veren davalı güvenlik şirketinin davacının sigortalısının deposunda 15.09.2018 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayını önleyemediği, bu nedenle % 50 oranında kusurlu olduğu; davalı ... ...A.Ş'nin güvenlik görevlilerinin görev noktalarının ve devriye hizmetlerinin belirlenmesi ve alınması gereken tedbirleri diğer davalı ... ve .... A.Ş ile birlikte aldığı, işveren olarak güvenlik hizmetini denetleme ve kontrol etme yükümlülüğü bulunduğu, somut olayda mal kabul alanına gelen araçların giriş-çıkış kontrollerinin sağlanma yönünde gerekli kontrolleri yapmadığı, sorumluluklarını yerine getirmediği bu nedenle %30 oranında kusurlu olduğu; davacının sigortalısının deposunda bulunan emtialarının korunmasında gerekli özeni göstermediği, depo kapısını sağlam kilit sistemi ile muhafaza altına almadığı, kendi üzerine düşen özen yükümlülüğünü yerine getirmediği, bu nedenle % 20 oranında kusurlu olduğu; davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen birleşik ürün sigorta poliçesinde emtia hırsızlığın teminat kapsamında olmadığı, bu nedenle davalı sigorta şirketine bir sorumluluk yüklenemeyeceği gerekçesiyle davalıların kusur oranına isabet eden tutar yönünden davanın kısmen kabulü ile 15.754,98 TL rücu tazminatının davalı güvenlik şirketinden, 9.452,98 TL rücu tazminatının davalı AVM yöneticisinden 10/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, davalı sigorta şirketi yönünden açılan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Karar yasal süresinde davacı ile davalılar ...AŞ ve ...AŞ tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; AVM'nin güvenliğini sağlamakla görevli güvenlik şirketi olup tüm AVM'nin kamera sistemi ile takip edildiğini, depoya demir kapı yaptıran ve kilit sistemi kuran sigortalının gerekli güvenlik tedbirlerini aldığını, kolluk tutanağında depo kapısının demir kapı olduğu ve kapı kilit kısmında zorlama izleri bulunduğu tespit edilmesine rağmen müvekkili şirket sigortalısına % 20 oranında kusur izafe edilmesinin yerinde olmadığını, ret sebebi aynı olan davalılar yararına ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

Davalı ...AŞ vekili istinaf nedenleri olarak; ceza yargılamasının beklenmesi gerektiğini, zararın hırsızlık olayının failinden talep edilebileceğini, hırsızlık olayının meydana gelip gelmediği ile çalındığı iddia edilen eşyaların gerçekten mevcut olup olmadığının ispat edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirdiğini, hırsızlık olayında sorumluluğu bulunmadığını, sözleşmeye aykırı hareket ettiklerine dair iddia bulunmadığını, müvekkilinin hırsızlığın önleneceğine dair taahhüdü bulunmadığını, her mağazayı görecek şekilde güvenlik şirketi istihdam edemeyeceklerini, davacının sigortalısı gereken güvenlik tedbirlerini almadığından ağır kusurlu olduğunu, zararın ispatlanması gerektiğini, bilirkişi raporunda sadece mağaza müdürünün beyanı esas alınarak alınan ekspertiz raporunun zarar hesabında dikkate alındığını belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...AŞ vekili istinaf nedenleri olarak; sigortalı ile kiraya verenler arasındaki kira sözleşmesi gereği davada yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu, müvekkil şirketin yönetim işlerini yürüttüğü AVM'de malikler ve kiracılar arasında akdedilen tüm sözleşmelere göre, kiracıların sigorta yaptırma sorumluluğu olduğu gibi meydana gelen zarar ve hasarlardan müvekkil şirketin sorumlu tutulamayacağını, kira sözleşmesine göre kiralanan yerin kapılarının kilitlenmesi ve kiralanan mahallin güvenliğinin sağlanması kiracıya ait olup, hırsızlık rizikosu için poliçe yapılması gerektiğini, kiracının tüm hasardan sorumlu olduğunu, anılan hükümlerin sorumsuzluk hükmü niteliği taşıdığını belirterek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, sigortalıya ödenen hasar tazminatının hasar sorumluları olduğu ileri sürülen davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece; davalı güvenlik şirketinin hırsızlıkta % 50 oranında, davalı AVM yöneticisinin % 30 oranında kusurlu olduğu gerekçesiyle davalıların kusuru oranında davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davacı ve davalılar güvenlik şirketi ile AVM yöneticisi hükmü istinaf etmiştir.

1-Davalı AVM yöneticisi ...AŞ, davada Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunu belirterek hükmü istinaf etmişse de; sigortalı ile davalı AVM yönetimi arasında kira sözleşmesi olmayıp, kira sözleşmesinin sigortalı ile ihbar olunan AVM malikleri arasında yapıldığı gözetildiğinde, ilk derece mahkemesinin işin esasını incelemesi yerindedir.

Ayrıca davaya süresinde cevap vermeyen ve yetki itirazında bulunmayan davalı AVM yöneticisinin yetki itirazının incelenmesi mümkün değildir.

2-Davalı ...AŞ, hırsızlık olayı meydana geldiğinin ispat edilmesi ve ceza dosyasının beklenmesi gerektiğini belirterek hükmü istinaf etmişse de, olayla ile ilgili daimi arama kararı verildiği, ekspertiz raporu, emniyet tutanakları ve dosyadaki bilgi ve belgelere göre sigortalı işyerinde hırsızlık olayının yaşandığı anlaşıldığından, davalının bu yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

3-Davacı olayda sigortalısının kusuru bulunmadığını, davalılar AVM yöneticisi ve güvenlik şirketi ise kusurlu olmadıklarını belirterek hükmü istinaf etmişlerdir.

İlk derece mahkemesinde alınan bilirkişi heyeti raporunda; davacının sigortalısı ... A.Ş'nin deposunda bulunan emtialarının korunmasında gerekli özeni göstermediği, depo kapısını sağlam kilit sistemi ile muhafaza altına almayarak kendisine düşen özen yükümlülüğü yerine getirmediği, bu nedenle %20 oranında kusurlu olduğu; davalı ... A.Ş'nin davacının sigortalısının deposunun bulunduğu Mal Kabul alanına gelen şüpheli aracın gerekli kontrollerini yapmadığı, hırsızlık olayını önleyemediği, hırsızlık olayına sebebiyet vermesi nedeni ile %50 oranında kusurlu olduğu; davalı ... A.Ş'nin Avm'nin güvenliğinin sağlanması ile ilgili olarak güvenlik görevlilerinin görev noktalarının ve devriye hizmetlerinin belirlenmesi, alınması gereken tedbirleri diğer davalı güvenlik şirketi ile birlikte alması, güvenlik hizmetini denetleme ve kontrol etme yükümlülüğü bulunması, Mal Kabul alanına gelen araçların giriş-çıkış kontrollerinin sağlanması (Gelen-giden ürünlerin giriş çıkışlarının hırsızlık olaylarına karşı kontrolü, araçların kayıt altına alınması vb.) yönünde gerekli kontrolleri yapmadığı, sorumluluklarını yerine getirmemesi nedeni ile %30 oranında kusurlu olduğu; davalı ...A.Ş. tarafından tanzim olunan poliçede emtia hırsızlık teminatı bulunmadığı, davacı tarafından toplam 31.509,96 TL teminat bedelini sigortalısına ödendiği, davalıların kusur oranına göre 25.207,96 TL tutarla sorumlu olacakları belirtilmiştir.

Dosya kapsamı ve bilirkişi raporuna göre; davacının sigortalısı ... A.Ş'nin deposunda bulunan emtialarının depo kapısını sağlam kilit sistemi ile muhafaza altına almayarak kendisine düşen özen yükümlülüğü yerine getirmediği, davalı ... A.Ş'nin davacının sigortalısının deposunun bulunduğu Mal Kabul alanına gelen şüpheli aracın gerekli kontrollerini yapmadığı, hırsızlık olayını önleyemediği; davalı ... A.Ş'nin güvenlik hizmetini denetleme ve kontrol etme yükümlülüğünü ve Mal Kabul alanına gelen araçların giriş-çıkış kontrollerinin sağlama yükümlülüğünü yerine getirmediği gözetildiğinde, olayda sigortalının % 20, davalı ...AŞ'nin % 50, davalı AVM yöneticisinin % 30 oranında kusurlu bulunmasında isabetsizlik görülmemiştir.

4-Davalı ...AŞ, kira sözleşmesindeki sorumsuzluk hükmü gereği sorumlu tutulamayacaklarını belirterek hükmü istinaf etmişse de, kira sözleşmesinin tarafı olmayan davalının, kira sözleşmesindeki hükümlere dayanması mümkün görülmemiştir.

5- Ekspertiz raporunda stok envanteri, alış faturaları incelenmiş ve talep listesinde belirtilen emtiların depo kapasitesi ve boş raflar dikkate alındığında makul olduğu belirtilmiştir. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin ekspertiz raporunda tespit edilen zarar miktarını dikkate almasında isabetsizlik bulunmadığından, davalıların zarar miktarına yönelik istinaf nedenlerinin de reddi gerekir.

6-Ancak karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereği ret sebebi ortak olan davalılar aleyhine tek bir vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmadığından, davacı vekili bu yöndeki istinaf nedeninde haklıdır. Bu nedenle kararın kaldırılarak yeniden (davalıların kusur oranına göre alacağa ve yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine yönelik istinaf nedeni bulunmadığı da gözetilerek) davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Açıklanan nedenler ile davalılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince ayrı ayrı esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6. madde de belirtilen neden ile sadece vekalet ücreti yönünden kısmen kabulü ile HMK'nın 353/1.b.2 bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yukarıda yazılı nedenlerle yeniden esas hakkında davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davalılar ....A.Ş ile .....A.Ş vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 bendi gereğince ayrı ayrı esastan REDDİNE,

2-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile (Kapatılan) İstanbul Anadolu .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/... Esas, 2022/... Karar ve ../04/2022 tarihli kararının HMK'nın 353/1b-2.maddesi gereğince KALDIRILMASINA, yeniden esas hakkında HÜKÜM TESİSİNE,

3-a) Davalılar ... AŞ. ve ... ...AŞ yönünden davanın KISMEN KABULÜNE,

15.754,98 TL rücu tazminatının temerrüt tarihinde olan 10/12/2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ... Anonim Şirketi'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,

9.452,98 TL rücu tazminatının temerrüt tarihinde olan 10/12/2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... ...Anonim Şirketinden alınarak davacıya VERİLMESİNE,

Fazlaya ilişkin talebin reddine,

b)Davalı ...A.Ş den yönünden açılan davanın esastan REDDİNE,

c)Karar harcı 1.721,96 TL den başlangıçta peşin olarak yatırılan 538,12 TL peşin harçtan mahsubu ile artan 1.183,84 TL harcın tarafların haklılık oranı gözetilerek 739,90 TL'sinin davalı ... Anonim Şirketinden, 443,94 TL'sinin ise davalı davalı ... ...Anonim Şirketinden alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

d)Davacı tarafından yatırılan 44,40 TL başvurma harcı, 538,12 TL peşin harç olmak üzere toplam 582,52 TL harcın tarafların haklılık oranı gözetilerek 364,07 TL'sinin davalı ... Anonim Şirketinden, 218,44 TL'sinin ise davalı ... ...Anonim Şirketinden alınarak davacıya VERİLMESİNE,

e)Davacı tarafından karşılanan tebligat, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.028,90 TL yargılama giderinin tarafların haklılık oranı gözetilerek 1.268,06 TL'sinin davalı ... Anonim Şirketinden, 760,83 TL'sinin davalı ... ...Anonim Şirketinden alınarak davacıya VERİLMESİNE, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,

e)Davalı ... Anonim Şirketinden tarafından karşılaanan 37,00 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 7,40 TL'sinin davacı taraftan tahsili ile davalı ... Anonim Şirketine VERİLMESİNE, kalan tutarın davalı üzerinde bırakılmasına,

f)Diğer davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine YER OLMADIĞINA,

g)Davanın kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 25.207,96 TL vekalet ücretinin 15.754,98 TL'sinin davalı ... Anonim Şirketinden, 9.452,98‬ TL'sinin davalı ... ...Anonim Şirketinden alınarak davacıya VERİLMESİNE,

h)Davanın reddedilen kısmı için davalılar yararına olmak üzere karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 6.302,00 TL ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,

ı)Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin tarafların haklılık oranı gözetilerek 660,00 TL'nin davalı ... Anonim Şirketinden, 396‬,00 TL'nin davalı ... ...Anonim Şirketinden ve 264,00 TL nin ise davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

İstinaf Giderleri Yönünden

4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan davacı tarafından yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 651,30 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

5-Davacı tarafından yapılan 10,00 TL istinaf yargılama giderleri ile yatırılan 301,40 TL istinaf harçları olmak üzere toplam 311,40 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

6-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan davalı ....A.Ş tarafından yatırılan 269,05 TL harcın mahsubu ile bakiye 462,95 TL harcın adı geçen davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

7-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan davalı ....A.Ş tarafından yatırılan 500,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 232,00 TL harcın adı geçen davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

8-Davalılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderinini kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

9-6100 sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve kararın tebliğ gideri karşılandıktan sonra artan kısmın yatıran tarafa İADESİNE,

Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 7589 Sayılı Yasa ile değişik 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/3.b bendi uyarınca kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.17/09/2026