Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1262 E. 2026/757 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2022/1262 Esas

KARAR NO:2026/757

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ:24/11/2021

NUMARASI:2018/906 Esas, 2021/952 Karar

DAVA:İTİRAZIN İPTALİ (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ:21/05/2026

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin işletme hakkı sahibi olduğu ... Köprüsü ve ... Otoyolu’ndan, davalıya ait araçlarla geçiş ücreti ödemeksizin ihlalli geçiş yapıldığını, davalının otoyolu kullandığı anlarda HGS hesaplarının müsait olmadığını, HGS hesabını müsait tutmanın ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmanın davalı borçlunun sorumluluğunda olduğunu, geçiş ücreti ve 10 katı tutarında ceza tutarının tahsili için İstanbul 1. İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasında takip başlatmışlarsa da, davalının takibe haksız itiraz ettiğini, davalı borçlunun takibe itirazının haksız olduğunu, takipten sonra ceza tutarının geçiş ücretinin 4 katı olarak belirlendiğini ileri sürerek geçiş ücreti, ceza tutarı, işlemiş faiz ve KDV olmak üzere toplam 123.143,40 TL üzerinden davalının takibe itirazının iptaline, alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:Mahkemece; davalıya araçların muhtelif tarihlerde ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığı, bilirkişilerin 24/02/2021 tarihli raporuna göre davacının 19.462,5 TL geçiş ücreti ve geçiş ücretinin 4 katı ceza tutarı olarak 77.850,00 TL olmak üzere toplam 97.312,5TL alacağı bulunduğu, davacı vekilinin 21.07.2021 tarihli dilekçesinde 5.233,09 TL işlemiş faiz ve 941,95 TL KDV alacağı talep ettiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının İstanbul 1. İcra dairesinin ... sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin 19.462,05 TL geçiş ücreti, 77.850,00 TL ceza tutarı olmak üzere 97.312,05 TL asıl alacak, 5.233,09 TL işlemiş faiz ve 941,95 TL KDV üzerinden takip talebinde belirtilen şartlarla devamına, asıl alacak olan 97.312,05 TL'nin % 20'sı oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ:Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; bilirkişi raporunda; "araç çekici kısmında plaka olmaması, tanınmaz bir şekilde geçiş yapması durumunda dorse/römork plakalarının geçişinden davalının sorumlu tutulamayacağı, bundan dolayı römorklara geçiş ücretinin yansıtılamayacağı" belirtilse de, römorklara da geçiş ücreti yansıtılabileceğini, çekici plakalarına ait hesaptan çekilemeyen geçiş ücretlerinin, römork plakasına ait tanımlı alt hesaptan tahsil edileceğini, bu nedenle alacağın hesabında yapılırken römorkların da hesaba dahil edilmesi gerektiğini; tahsil edilen geçişlerle ilgili tekrar tahsilat yapılmasının söz konusu olmadığını, hükme esas alınan raporda 252,10 TL mükerrer tahsilat yapıldığı değerlendirilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılarak taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususları gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, ihlalli geçiş bedelinin tahsili için yapılan takibe itirazın iptaline ilişkindir.Dosya kapsamından; davacı şirketin 251.779,75 TL geçiş ücreti ve ceza tutarı, 14.099,11 TL faiz ve 2.537,84 TL KDV olmak üzere toplam 268.416,70 TL alacağın tahsili için davalı aleyhinde İstanbul 1. İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasında icra takibi başlattığı, davalının takibe süresinde itiraz ettiği, itiraz dilekçesinin davacıya tebliğine ilişkin herhangi bir belge bulunmadığı, davacının ceza tutarının geçiş ücretinin 4 katına düşürüldüğü gerekçesiyle geçiş ücreti, ceza tutarı, işlemiş faiz ve KDV olmak üzere toplam 123.143,40 TL üzerinden davalının takibe itirazının iptalini talep ettiği anlaşılmıştır.Mahkemece, 24.02.2021 tarihli rapor doğrultusunda davalıya ait araç ile davacının işlettiği köprü ve otoyoldan ihlalli geçiş yapıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 19.462,5 TL geçiş ücreti, 77.850,00 TL ceza tutarı olmak toplam 97.312,05 TL asıl alacak, 5.233,09 TL işlemiş faiz ve 941,95 TL KDV alacağı yönünden davalının takibe itirazının iptaline karar verilmiş, davacı vekili hükmü istinaf etmiştir.

İstinaf konusu edilen uyuşmazlık; davaya konu alacak hesabında, römorklar için tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin dikkate alınması gerekip gerekmediği hususunda toplanmaktadır.İlk derece mahkemesinde alınan 02.03.2020 tarihli raporda; ihlalli geçiş bilgileri değerlendirildiğinde davacının 21.481,61 TL geçiş ücreti, 85.481,65 TL ceza tutarı, 5.223,09 TL işlemiş faiz, 941,95 TL KDV olmak üzere toplam 113.139,30 TL olmak üzere toplam 113.139,30 TL alacağı bulunduğu belirtilmiştir. Bilirkişiler 24.02.2021 tarihli raporda; davalıya ait araçlarla davacının işlettiği köprü ve otoyollardan 02.09.2016 - 24.11.2017 tarihleri arasında 799 defa ihlalli geçiş yapıldığı, dosya içerisinde bulunan CD'nin incelenmesinde römorklara geçiş ücretinin yansıtıldığı, oysa römork plakasından geçiş yapan çekiciye ulaşılması gerektiği, davacının doğrudan römorklar üzerinden tahsilata gitmesinin nedeninin anlaşılamadığı, ayrıca tahsil edilen geçişlerle ilgili tekrar tahsilat yapılmaya çalışıldığı, bunun nedeninin anlaşılamadığı, davacının 19.462,05 TL geçiş ücreti, 77.850,00 TL ceza tutarı olmak üzere 97.312,05 TL alacağı bulunduğu, ... plakalı römorktan 252,10 TL mükerrer tahsilat yapıldığı, bu tutarın düşülmesi ile ödenmesi gereken tutarın 97.060,41 TL olduğu belirtilmiştir.Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir. ...”hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir. 6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda ihlal sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.Somut olayda, davalıya ait araçların davacı şirketin işlettiği köprü ve otoyollardan ücretini ödemeden geçiş gerçekleştirdiği, geçiş ücretinin yasal süresinde ödenmediği, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, davalının geçiş ücretini ödediğine dair dosyada bilgi belge bulunmadığı, geçiş esnasında OGS/HGS hesabında yeterli geçiş ücreti bulunmaması halinde, geçiş ücretinin ödemesi gerektiği, ihlali izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin usulüne uygun olarak ödenmemesi halinde ceza tutarının da ödenmesi gerektiği, ayrıca çekici plakalarına ait hesaptan çekilemeyen geçiş ücretlerinin, römork plakasına ait tanımlı alt hesaptan tahsil edilmesi gerektiği anlaşıldığından mahkemece ilk rapor doğrultusunda 21.481,61 TL geçiş ücreti ve 85.481,65 TL ceza tutarına hükmedilmesi gerekirken, römorklara yansıtılan geçiş ücreti düşülerek eksik alacağa hükmedilmesi doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.b.2 bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında davanın kısmen kabulüne karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/906 Esas, 2021/952 Karar ve 24/11/2021 tarihli kararının HMK'nun 353/1-b.2 bendi gereğince KALDIRILMASINA, yeniden esas hakkında HÜKÜM TESİSİNE,

2-a)Davanın KISMEN KABULÜNE,

Davalının İstanbul 1. İcra Dairesinin ...sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen İPTALİNE, takibin 21.481,61 TL geçiş ücreti, 85.481,65 TL 4 katı tutarında ceza, 5.233,09 TL işlemiş faiz ve 941,95 TL KDV olmak üzere toplam 113.139,30 TL üzerinden takip talebinde belirtilen şartlarla DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin reddine,

b)113.139,30 TL'nin % 20'sı olan 22.627,66 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

c)Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 7.728,47 TL harçtan davacı tarafında peşin olarak yatırılan 2.102,99 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.625,48 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

d)Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL başvurma harcı ile 2.102,99 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

e)Davacı tarafından yapılan 3.128,30 TL yargılama giderinden davanın kabul -ret miktarı üzerinden hesaplanan 2.874,13 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına

f)Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

g)Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 10.004,10 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

h)Davalı tarafından yapılan 21,70 TL yargılama giderinden davanın kabul-ret miktarı üzerinden hesaplanan 1,76 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına

İstinaf Giderleri Yönünden

3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan davacı tarafından yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 651,30 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

4-Davacı tarafından yapılan 54,00 TL istinaf yargılama gideri ile 301,40 TL istinaf harçları olmak üzere toplam 355,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-6100 sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının kararın tebliğ gideri karşılandıktan sonra artan kısmının yatıran tarafa İADESİNE,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.2 bendi ile aynı kanunun 361.1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay nezdinde Temyiz Kanun Yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.21/05/2026