Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2026/3049 E. 2026/4527 K.

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/436 E., 2023/97 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : KDZ. Ereğli Kadastro Mahkemesi SAYISI : 2019/28 E., 2019/41 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1. Kadastro sırasında, Zonguldak ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 1100 parsel sayılı 625 m² yüzölçümündeki taşınmaz, irsen intikal, taksim, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tarla vasfıyla ... ve müşterekleri adına tespit edildikten sonra, kadastro komisyonuna yapılan itiraz neticesinde pay oranları değiştirilerek ... ve müşterekleri adına tespit edilmiştir. 2. Davacı ... 04.10.1991 havale tarihli dava dilekçesinde; Zonguldak ili ... ilçesi ... köyü 1100 parsel sayılı taşınmazda hissesinin daha fazla olduğunu ileri sürerek, kadastro komisyon kararının iptali ile bu hissenin adına tescilini talep etmiştir. 3. Yargılama sırasında müdahil ... mirasçıları, murislerinin de taşınmazda payının bulunduğu ileri sürerek davaya katılmışlardır. 4. Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde; Zonguldak ili .... ilçesi ... köyü 1100 parsel sayılı taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, komisyon kararı ile tutanağın beyanlar hanesindeki tüm ibarelerin de iptaline karar verildiğini ileri sürerek, taşınmazın Hazine adına tescilini talep etmiş ve yargılama sırasında dava dosyalarının 1991/32 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildikten sonra, 1100 parsel sayılı taşınmaz yönünden dosyanın tefriki ile eldeki dava dosyasının esasına kaydı yapılmıştır. II. CEVAP Davalı ... ve ... ayrı ayrı verdikleri cevap dilekçelerinde; davacı ...'un davasını kabul etmişlerdir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında sayılan yerlerden olmadığı, evveliyatında kök muris Abdullah tarafından sağlığında dava konusu eski 1100 parsel sayılı taşınmazı kızı ...'a verildiği ve taşınmazın uzun yıllarca ...'un kullanımında olduğu ..." gerekçesiyle davacılar Hazine ve ... mirasçılarının davalarının reddine, davacı ...'un davasının kabulüne, davacı Hazine vekili ve davalı eski 1100 parsel sayılı taşınmazın kadastro komisyon tespitinin iptali ile yeni ada parsel numarası olan 1 09... parsel numarası ile davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı Hazine vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu" gerekçesiyle davacı Hazine vekili ve davalı ... vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; Bölge Adliye Mahkemesinin yeterli inceleme ve araştırma yapmaksızın eksik inceleme ile karar verdiğini ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dava kadastro tespitine itiraz istemine ilişkindir. 1. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, 6100 sayılı Kanun'un 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri bulunmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup, birleşen davacı Hazine vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Somut olayda; davacı Hazine tarafından komisyon kararına karşı dava açılmasının sebebi, 17.01.1326 (1910) tarihli ve 289 sayılı Tezkere-i Samiye ve 05.02.1958 tarihli ve 4/9925 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesiyle kömür havzası olarak belirtilen ve sınırları genişletilerek Zonguldak Taş Kömürü Havzasının Bartın, Karabük, Kastamonu ve Zonguldak illerinin ileri kısımlarını da kapsamı içine alan bu taşınmazları “Kamu malı” sayması, ayrıca 10.10.1983 tarihli ve 96 Sayılı Türkiye Taş Kömürü Kuruluşu Hakkındaki Kanun Hükmündeki Kararname ile kömür sahasının kamu malı haline getirilmiş olmasıdır. Her ne kadar 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 718. maddesinde "Arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar." şeklinde düzenleme yapılmış ise de, 3303 sayılı Taşkömürü Havzasındaki Taşınmaz Malların İktisabına Dair Kanun'un 2 ve 3. maddeleriyle, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 4. maddesi hükmü gereğince, taşınmaz maliklerinin iktisap ettikleri taşınmazların altına malik olmaları mümkün bulunamamaktadır. Bu nedenle, İlk Derece Mahkemesince 605, 611, 612, 6 20... parsel sayılı taşınmazların, altında bulunan madenlerin Devlete ait olduğunun tapu kütüğüne şerh verilmesi suretiyle gerçek kişiler adına tesciline karar verilmesi gerekirken, bu yönde şerh verilmeksizin tescil kararı verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmekte ise de, bu hatanın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin ikinci fıkrası gereğince düzeltilerek onanması gerekir. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı Hazine vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, Davacı Hazine vekilinin yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının 1. bendinin ikinci paragrafının dördüncü satırında yer alan "...tesciline" kelimesinden sonra gelmek üzere, "3303 sayılı Taş Kömürü Havzasındaki Taşınmaz Malların İktisabına Dair Kanun'un 2/4. maddesi uyarınca, taşınmazın altındaki madenlerin Devlete ait olduğunun tapu kütüğüne şerh verilmesine" cümlelerinin eklenmesine ve hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 23.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.