Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2025/3598 E. 2026/2938 K.

MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 5.Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1227 E., 2025/352 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Yüksekova Kadastro Mahkemesi SAYISI : 2008/237 E., 2023/94 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ... vekili ve ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1. Kadastro sırasında,... köyü çalışma alanında bulunan 1 02... ve 4 numaralı parsel sayılı sırasıyla 7.605, 86... .036,37 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, tapu kaydı nedeniyle Hazine adına tespit edilmiştir. 2. Davacı ... vekili dava dilekçesinde; ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 1 02... parselin davalı Hazine adına olan tespitinin haksız olduğunu, müvekkillinin ve evveli murislerinin zilyetlikleriyle beraber 80-90 yıldır kullanımları olduğunu ileri sürerek, taşınmazın tespitinin iptaline müvekkili adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir. 3. Birleşen dava dosyasında davacı ... vekili dava dilekçesinde; ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 1 02... parselin davalı Hazine adına olan tespitin haksız olduğunu, 1963 yılında hiçbir yasal dayanağı olmadan davalı Hazine adına tespitinin yapıldığını, müvekkilinin atalarının kullanımlarıyla birlikte eklemeli zilyetlikle yaklaşık 90 yılı bulan zilyetliği olduğunu ileri sürerek, taşınmazın tespitinin iptaline, müvekkilinin adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

4. Birleşen dava dosyasında davacı ... vekili dava dilekçesinde; ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 1 02... parselin davalı Hazine adına olan tespitin haksız olduğunu, 1963 yılında hiçbir yasal dayanağı olmadan davalı Hazine adına tespitinin yapıldığını, müvekkilinin atalarının kullanımlarıyla birlikte eklemeli zilyetlikle yaklaşık 90 yılı bulan zilyetliği olduğunu ileri sürerek, taşınmazın tespitinin iptaline müvekkilinin adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; 1 02... parsel sayılı taşınmazın 1963 yılında yapılan Toprak Tevzi Komisyon çalışmaları sonucunda 53 numaralı Toprak Tevzi Komisyonu çalışmalarınca yevmiye numarası; 110, cilt numarası; 44, sayfa numarası; 61, sıra numarası; 3'de Hazine adına tespit edilmiş taşınmaz kapsamında olduğunu, tablendigatif üzerinde 16 parsel olarak gösterildiğini, tapu üzerinde herhangi bir parsel yapılmadığını, tüm parsellerin tek bir parsele bağlandığını, davacıların kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik hükümlerine dayanarak dava konusu taşınmazların adlarına tescil edilmesini talep etmiş ise de Hazine adına kayıtlı olan taşınmazın zilyetlik hükümlerine dayanılarak gerçek kişiler adına tescilinin mümkün olmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla ''fen bilirkişilerince tanzim edilen 06.03.2023 havale tarihli raporda; kadastro tutanağının dava konusu parselin tesis kadastrosu çalışması sırasında kadastro tutanağının edinme sebebi kısmında dayanak olan 25.11.1971 tarihli ve 2 sıra numaralı tapu kaydıyla 2/3 hissesi Hazine adına olan bu tapu kaydının 1 24... , 2 ve 3 parsel, 1 28... ,2,3,4,5, ve 6 parsel, 1 29... ,2 ve 3 parsel, 30... , 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 98, 99, 100, 101, 102, 1 03... nolu parselleri kapsadığı, tapu kaydının revizyon durumunu gösterir tüm geldilerinin ve gittilerinin incelenmesi esnasında tapu kaydının ilk oluşumunda iktisab nedeni olarak '' meçhul eşhastan metruk olup'' ifadesinin geçtiği, oluşan tapu kaydının kaçak yitik kişilerden kalan yerlerden oluşmuş bir tapu kaydı olduğu, tapu kaydının oluşumu itibariyle 1963 yılında yapılan 47 53... sayılı Toprak Tevzi Komisyon çalışmaları sonucunda oluşmadığı, daha sonrasında oluşmuş bu tapu kaydının ilk geldisi olan 12.10.1961 tarihli cilt; 14 sayfa; 17 sıra no; 3 numaralı tapu kaydının hisseli satışıyla Hazine tarafından gerçek şahıslara satıldığı, daha sonrasında tapu kaydının ifraz görerek geçerliliğini devam ettirdiği, tapu kaydının şahıslar üzerindeki kısmının gerçek kişilere mirasen intikalinin devam ettiği, Hazinenin tasarrufunda olan kısmın güncelliğini koruduğu, Asliye Hukuk Mahkemesinin 03.11.2008 tarihli ve 2014/355 Esas, 2014/397 Karar sayılı ilamıyla 448 hektar 1.782,99 metrekaresini Hazine ve geri kalan 5.9548,01 metrekaresinin davacı gerçek kişi adına tapu tesciline karar verildiği, tapu kaydının aktifliğini yitirmeyen geçerli bir tapu kaydı olduğu, davacı ve asli müdahillin kullanımlarının ise kazandırıcı zamanaşımı süresi ve senetsizden malik sıfatıyla zilyet olma hükümlerine dayandığı, keşifte dinlenen mahalli bilirkişiler, her ne kadar davacı ve asli müdahilin taşınmaz üzerinde yaklaşık 80-90 yıldır malik sıfatıyla kullanımları olduğunu, eklemeli zilyetlikle beraber uzun yıllardır davacı ve murislerinin tasarrufunda olduğunu beyan etmiş iseler de ve alınan ziraat bilirkişi raporunda dava konunu taşınmazlardan 1 02... numaralı parselin tek katlı ev, tandır evi ahır ve bahçe vasfında olduğu, 1 02... numaralı parselin tek katlı ev, ahır ve bahçe vasfında olduğu rapor edilmiş ise de; alınan jeodezi ve fotogrametri raporunda 1956 tarihli hava fotoğraflarında dava konusu olan 1 02... ve 4 numaralı parsellerin dış sınırlarının yol ve ark ile çevrili olduğu, taşınmazların ekili sürülü olmadığı, komşu taşınmazların da aynı şekilde sürülü alanlarının olmadığı, tarımsal olarak bir kullanım olmadığının rapor edildiği, geçerliliği devam eden Hazine adına var olan bir tapu kaydı olduğu bir an için unutulsa dahi Toprak Tevzi Komisyonunun çalışmalarını yaptığı 1963 yılından öncesine dayalı zilyetlik araştırması noktasında Kadastro Kanun'un 46.maddesi göz önünde bulundurularak 1963 yılından evveli 20 yıllık nizasız fasılasız zilyet olma koşullarına karine teşkil edecek en önemli delillerden olan 1956 hava fotoğrafını zilyetlik iddiasını desteklemediği, bununla beraber gerçek kişilerin davalı Hazinenin adına geçerliliği devam eden aktif bir tapu kaydı karşısında senetsizden malik sıfatıyla zilyet olma koşullarının dinlenilemeyeceği, Hazinenin tapu kaydına itibar edilmesi gerektiği ve 13/B-c maddesinin uygulanamayacağı'' gerekçesiyle davacılar ve asli müdahillin davalarının ayrı ayrı reddiyle... köyü 1 02... ve 4 numaralı parselin tespit gibi tesciline, asli müdahilin davasının feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar ... vekili ve ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla ''dava konusu taşınmazların Hazine adına tesis kadastrosuyla tespit ve tescil edildiği, mahallinde keşif yapılıp, mahalli bilirkişilerin dinlendiği, dosya kapsamı ve bilirkişi raporlarına göre davaya konu taşınmazların dayanağı olan 12.10.1961 tarihli tapu kaydına göre iktisap meçhul eşhastan metruk ile Hazine adına tespit edildiği, fen raporunda uygulanan tapu kaydının dava konu taşınmazları kapsadığı, davaya konu taşınmazların ilk tapu kaydının 1961 yılına dayandığı, Toprak Tevzi çalışmalarının 1963 yılında gerçekleştirildiği, tapu kaydına itibar edilmese dahi Toprak Tevzi çalışmaları olan 1963 yılından geriye dönük davacıların zilyetliğini ispatlamalarının gerektiği, dava konusu taşınmazlarda 1956 tarihli hava fotoğraflarına göre kullanım bulunmadığı, davacıların tespitten önceki tarihten geriye doğru nizasız ve fasılasız 20 yıl süre ile zilyet olduğu ve imar ihyanın yapıldığı ispat edilemediği, davanın reddedilmesinde bir isabetsizlik görülmediği'' gerekçesiyle davacılar ... vekili ve Necip Durnanın istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacılar ... vekili ile ...'nın ayrı ayrı sunmuş oldukları temyiz dilekçelerinde; tapu kaydının revizyon durumunu gösterir tüm geldilerinin ve gittilerinin incelenmesi sırasında dava konusu taşınmazın iktisap nedeni olarak "meçhul eşhastan metruk olup" ifadesinin geçtiğinden bahisle açılan davanın reddine karar verildiğini, ilgili tapu kaydının dava konusu taşınmaza uymadığını, uysa bile yerleşik yüksek yargı kararlarında da belirtildiği üzere meçhul eşhastan metruk olup olmadığının mutlaka Hazine tarafından gösterilecek tanıklar veya mahalli bilirkişilerin beyanlarınca desteklenmesinin gerektiği, tapu kaydında sadece "meçhul eşhastan metruk" ifadesinin geçmesinin söz konusu taşınmazı bu niteliğe sokamayacağını, muhakkak ki başka delillerle desteklenmesinin gerektiğini beyan ederek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. Davacı ... temyiz dilekçesinde; tapu kaydının revizyon durumunu gösterir tüm geldilerinin ve gittilerinin incelenmesi sırasında dava konusu taşınmazın iktisap nedeni olarak "meçhul eşhastan metruk olup" ifadesinin geçtiğinden bahisle açılan davanın reddine karar verildiğini, ilgili tapu kaydının dava konusu taşınmaza uymadığını, uysa bile yerleşik yüksek yargı kararlarında da belirtildiği üzere meçhul eşhastan metruk olup olmadığının mutlaka Hazine tarafından gösterilecek tanıklar veya mahalli bilirkişilerin beyanlarınca desteklenmesinin gerektiği, tapu kaydında sadece "meçhul eşhastan metruk" ifadesinin geçmesinin söz konusu taşınmazı bu niteliğe sokamayacağını, muhakkak ki başka delillerle desteklenmesinin gerektiğini ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazlar üzerinde davacılar yararına zilyetlikle iktisap koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacılar ... vekili ve ...'nın temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI.KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1.maddesi uyarınca ONANMASINA, 615,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 116,60 TL'nin temyiz eden davacılardan alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,27.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.