Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2025/3028 E. 2026/3016 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2018/93 E., 2025/131 K.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak verilen karar birleşen dosya davacısı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA 1. Davacı ... vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...'nin vakfın mütevellisi ...'nin oğlu olduğunu, galle fazlası için batın şartı olduğundan davacının bu aşamada galle fazlasından faydalanmasının mümkün olmadığını, davacının vakıf evladı olduğu ile mütevelliliğe ehil evlat olduğunun tespiti, galle fazlasına müstahak olduğu hususunun ise atiye bırakılmasını talep etmiştir. 2. Birleşen Gaziantep 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/504 Esas ve 2022/277 Karar sayılı dosyasında davacı ... vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...'nin Gaziantep'te kurulu bulunan ....Vakfının mütevellisi bulunan ...'nin torunu olup aynı zamanda davalı mülhak vakfın yönetici (mütevelli) yardımcısı görevini yürüttüğünü ileri sürerek, davacının ... Vakfının tevliyetine ehil vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir. 3. Birleşen Gaziantep 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/193 Esas ve 2022/491 Karar sayılı dosyasında davacı ... dava dilekçesinde; Gaziantep 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/11 Esas ve 2018/553 Karar sayılı kararı ile kendisinin vakıf evladı olduğunun tespit edildiğini, bu sebepten dolayı ölüm nedeniyle boşalan vakfın mütevelli üyeliğine aday olduğunu, davasının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. 4. Birleşen Gaziantep 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/288 Esas ve 2024/206 Karar sayılı dosyasında davacı ... dava dilekçesinde;... Vakfının mütevellisi olması için gereğinin yapılmasını talep etmiştir. 5. Yargılama sırasında aralarında fiili ve hukuki bağlantı bulunduğu gerekçesiyle davaların birleştirilmesine karar verilmiştir.

II. CEVAP 1. Vakıf mütevellisi asıl davaya yasal süre içinde cevap vermemiş, duruşmadaki beyanında ise davaya diyeceğinin olmadığını, davacının oğlu olduğunu ölümü ile galle fazlasına alacağını, mütevelliliğe ehil olduğunu beyan etmiştir.

2. Davalı ... asıl ve birleşen dosyalara verdiği cevap dilekçelerinde; vakfın vakfiyesinde batın şartının olduğunu, aleyhe karar verilecek ise davacının mütevelliliğe ehil olup olmadığının araştırılması gerektiğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 18.06.2015 tarihli ve 2015/75 Esas, 2015/495 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, davacı ...'in Gaziantep'te kurulu ... vakfının galle fazlasına müstahak evlatlarından olduğunun tespitine, davacının galle fazlasından yararlanma hususunun atiye bırakılmasına, davacının ... Vakfına mütevelliliğe ehil olduğunu tespitine karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizin 15.11.2017 tarihli ve 2017/15844 Esas, 2017/15354 Karar sayılı ilamıyla davaya konu vakfa ait vakfiyenin incelenmesinden; tevliyet konusunda açık bir hüküm bulunmadığı halde vakfın tevliyet listesi ile dayanakları evrak getirtilip bu hususta inceleme yapılarak gerektiğinde konusunda uzman bilirkişiden alınacak rapor ile oluşacak sonuç Dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmeyerek İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur. İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Vakfın tescilli senedi bulunmaması ve bu hususta mahkeme ilamları, teamüller kullanılarak günümüze değin tevcihlerin yapıldığı dikkate alındığında mütevelli tayininde, galle tertibindeki yerleşik uygulama olan batın tertibinin aynı zamanda mütevelli tayininde de olduğunun geçmiş komisyon kararlarından sabit olduğu, aynı batında bulunanlardan ise tevliyete ehil kişilerden en "sağlıklı, sabıkasız, iyi halli, sınavda başarılı (eğitimli)" olanın öncelikli olacağı, tevliyete ehil hususta vakıf senedinde açık hüküm bulunmaması sebebi ile vakıf evlatlarının tamamının tevliyete ehil olabileceği kanaati ile; ...'nin son mütevelli ...'nin oğlu olduğunun soybağı ile sabit olması sebebi ile vakıf evladı olduğunun, ...'nın vakıf evladı olması sebebi ile mütevelli olma hususunda ilk koşulu sağladığı fakat batın tertibinde geride olması ve potansiyel mütevellilerin sağ olmasından dolayı henüz mütevelli olamayacağı, ...'nın vakıf evladı olması sebebi ile mütevelli olma hususunda ilk koşulu sağladığı fakat batın tertibinde geride olması ve potansiyel mütevellilerin sağ olmasından dolayı henüz mütevelli olamayacağı, ...'nin vakıf evladı olması sebebi ile mütevelli olma hususunda ilk koşulu sağladığı fakat batın tertibinde geride olması ve potansiyel mütevellilerin sağ olmasından dolayı henüz mütevelli olamayacağı gerekçesi ile asıl davanın kabulüne, davacı ...'nin Gaziantep'te kurulu .... vakfının galle fazlasına müstahak evlatlarından olduğunun tespitine, davacının galle fazlasından yararlanma hususunun atiye bırakılmasına, davacının ....Vakfına mütevelliliğe ehil olduğunu tespitine, birleşen dosyalar açısından davanın reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Birleşen dosya davacılarından .... vekili temyiz dilekçesinde; vakfın mütevelli atamasında batın şartı aranmamasına rağmen müvekkil yerine diğer davacının tevleviyete ehil olduğunun tespit edilmesinin doğru olmadığını, kararda, vakıf senedinde tevliyet konusunda herhangi bir hüküm bulunmadığı ve bu sebeple vakıf evlâtlarının her birisinin tevliyete ehil olduğunun kabul edildiğini ancak bu kabul ile çelişen şekilde, müvekkilinin "ön batında" yer almaması sebebiyle mütevelli olamayacağı sonucuna varıldığını, müvekkili davacının diğer davacılara kıyasla bilgi, donanım ve tecrübe açısından daha nitelikli olduğunu, sayılan sebeplerle İlk Derece Mahkemesinin davalarını reddetmesinin isabetsiz olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; asıl dosyadaki davada davacı ...'nin dava konusu vakfın mütevelliliğe ehil olduğunun tespitine karar verildiğini, bu hususun dışında mahkemenin araştırma ve inceleme yapmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hükme esas alınmayacak derecede yetersiz olduğunu, davacıların vakfeden ile olan soybağını ve vakfiye şartlarına göre galle fazlasından yararlanmaya ehil olduklarını gösteren şartlara sahip olup olmadıklarını açıklamaktan uzak olduğunu, dava konusu olan mülhak vakfın mütevellisi vefat etmiş olduğundan ve vakfın yöneticilik makamı münhal olduğundan dolayı her bir davacının vakıf senedine ya da senet yerine geçen ilam hükümlerine uygunluk denetimine imkan sağlamak, mütevellilik şartı yönünden davacıları yarıştırmak için aynı konu ve sebeple açılan bu davaların birleştirilmesine karar verilmesine karar verilmesi gerekirken birleştirilmeden davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, her ne kadar vakıf senedi yoksa da, senet yerine geçecek olan mahkeme ilamı ve ... Tevcih Komisyonu kararından da anlaşılacağı üzere; vakfın mütevelliliğinde batın, ekber ve erşed şartı bulunduğunu, mevcut durumda davacıların Mülhak Leblebici Vakfının tevliyetine hakkı olup olmadıklarının mahkemeye sunulan mahkeme ilamı ve ... Tevcih Komisyonu kararında hüküm altına alınan batın, ekber ve erşed şartları yönünden davacıların yarıştırılması gerektiğini, sunulan ve resen belirlenecek nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre asıl ve birleşen dosyalarda taraflar arasındaki uyuşmazlık, vakfın gelir fazlasından faydalanmaya yönelik galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti ile vakfa mütevelli atanma kararına esas teşkil etmesi yönü ile vakfın tevliyetine ehil vakıf evladı olduğunun tespiti istemlerine ilişkindir. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup birleşen dosya davacısı ... vekili ve davalı ... vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA, 5737 sayılı ... Kanunu'nun 77. maddesinin ikinci fıkrası (7531 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile değişik) uyarınca ... Genel Müdürlüğünden harç alınmasına yer olmadığına, 615,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 116,60 TL'nin temyiz eden birleşen dosya davacısı ...'den alınmasına, 1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 29.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.