Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2024/3053 E. 2026/2984 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/536 E., 2023/1007 K.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak verilen karar davalılar Hazine vekili ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1. ...... Mahallesinde 19 60... yılları arasında yapılan kadastro çalışmaları sonucunda, dava konusu taşınmazın pırnallık alanda kaldığından tescil harici bırakıldığı ve 2014 yılında yapılan 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun geçici 8. maddesi gereğince yapılan kadastro çalışmalarının kapsamı dışında kaldığından tespit edilmediği anlaşılmıştır. Yörede 1947 yılında 3116 sayılı Orman Kanunu kapsamında orman tahdit çalışmasında orman tahdidinin dışında kaldığı, 19 88... yıllarında eski tahdidin aplikasyonu, 6831 sayılı Orman Kanunu kapsamında orman kadastrosu ve 3302 sayılı Kanun'la değişik 2/B madde uygulaması çalışmaları sonucunda, dava konusu taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğu anlaşılmıştır. 2. Davacı ... dava dilekçesinde; dava konusu tescil harici taşınmazın 35 yıldır zeytintlik vasfıyla tasarrufunda bulunduğu iddiasıyla kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Davalılar Hazine vekili cevap dilekçesinde; taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.

2. Davalılar ... vekili ve Gemlik Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçelerinde; davanın reddine karar verilmesini savunmuşlardır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 20.06.2018 tarihli ve 2018/49 Esas, 2018/395 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, fen bilirkişisinin raporuna ekli krokide (A) harfiyle gösterilen ...köyü .... köyü yolu mevkinde doğusu 2 49... numaralı parsel, batısı yol, kuzeyi yol, güneyi yol ile çevrili 950,63 m²lik taşınmazın tapuda aynı ada içinde gelen son parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına zeytinlik vasfıyla tapuya tesciline karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar Hazine vekili ve ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 07.06.2021 tarihli ve 2019/3203 Esas, 2021/4984 Karar sayılı ilamı ile "İlk Derece Mahkemesince, hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda (A) harfiyle gösterilen 950,63 m²lik tescil harici taşınmaz bölümü üzerinde, davacı yararına, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla iktisap koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermek için yeterli bulunmamaktadır. Dava konusu taşınmazın, 1963 yılında yapılan tesis kadastrosu çalışmasında hangi nedenle tapulama harici bırakıldığı araştırılmamış; taşınmaza komşu parsellerin tutanakları getirtilerek tespitlerine esas belge bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise getirtilerek dava konusu taşınmaz yönünü ne okudukları saptanmamış; taşınmazın evveliyatını, kullanım süresi ile niteliğini ve varsa üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarının incelenmesi olduğu halde, hava fotoğraflarından yöntemine uygun şekilde yararlanılmamış, bu kapsamda, dava tarihinden 15, 20... yıl öncesi döneme ilişkin farlı dönemlerde çekilmiş en az üç adet hava fotoğrafı üzerinde jeodezi ve fotogrametri mühendisi eliyle inceleme yaptırılması gerekirken, sadece 1948 tarihli hava fotoğrafı üzerinde orman mühendisi bilirkişisi tarafından taşınmazın orman vasfında olup olmadığı hususuyla sınırlı olarak inceleme yapılmış ve keşif yerinde dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarının doğruluğu hava ve uydu fotoğraflarının incelenmesi suretiyle denetlenmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi usul ve kanuna uygun düşmemektedir. Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için İlk Derece Mahkemesince öncelikle, dava konusu taşınmazın hangi nedenle tescil harici bırakıldığı Kadastro Müdürlüğünden sorulmalı, komşu taşınmazlara ait tespit tutanakları ve varsa dayanak belgeleri getirtilerek dava konusu taşınmaz yönünü ne okudukları belirlenmeli, dava konusu taşınmaza ait en eski ve yeni tarihli ortofoto ve uydu fotoğrafları ile Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilerek taşınmaz bölümlerinin bulunduğu köyü/mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle, buradan elde edilen verilere göre dava tarihinden 15, 20... yıl öncesine (bulunmadığı takdirde bu tarihlere en yakın tarihlere) ait farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalı, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra, mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, daha önce yapılan keşiflerde beyanına başvurulan mahalli bilirkişi ve taraf tanıkları ile fen bilirkişisi, 3 kişilik ziraat mühendisleri bilirkişisi kurulu ve jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın önceki niteliğinin ne olduğu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin bulunup bulunmadığı, mevcut ise zilyetliğin hangi tarihte başladığı ve hangi tasarruflarla sürdürüldüğü, dava konusu taşınmaz bölümü imar-ihyaya muhtaç yerlerden ise imar-ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasındaki mevcut ve doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak usulen giderilmeye çalışılmalı; yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsellere ait tutanak ve dayanağı kayıtlarla denetlenmeli; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinden, hava ve uydu fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılmak suretiyle, dava konusu taşınmaz bölümünün sınırlarını ve niteliğini, imar-ihyası tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi ve üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor düzenlemesi ve dava konusu taşınmaz bölümünün konumunun hava fotoğrafları üzerinde göstermesi istenmeli; ziraatçı bilirkişi kurulundan, dava konusu taşınmaz bölümünün toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, imar-ihya gerektiren yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve tamamlandığı tarihi bildirir, taşınmaz bölümü üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmaz bölümünde zeytin ağaçları bulunduğu anlaşıldığından, zeytin ağaçlarının dikme mi yoksa aşılama mı olduklarını, aşılama ise aşı yaşlarının kaç olduğunu açıklayan, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve dava konusu taşınmaz bölümünün değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarını içerir, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisine, keşfi takibe ve denetlemeye elverişli krokili rapor düzenlettirilmeli; mahalli bilirkişi ve tanık beyanları bilimsel esaslara göre hazırlanmış bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli ve bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek işin esasına ilişkin karar verilmelidir." gereğine değinilerek İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur. İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Yargıtay'ın bozma ilamında değindiği eksiklikler giderilmiş, mahallinde yeniden keşif yapılmış, keşif neticesi aldırılan 27.03.2023 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu yerin yaklaşık %30 eğimli olduğu, üzerinde 35... yaşlarında zeytin ağaçlarının bulunduğu, orman sayılmayan yerlerden olduğu tespit edilmiştir. Kadastro incelemesine bakıldığında ise 60... yılları arasında kadastro çalışması yapıldığı, kadastro çalışmalarında tescil harici bırakıldığı, bu durumun 2014 yılında da devam ettiği görülmüştür. En objektif ve tarafsız değerlendirme açısından en güvenilir delil olan hava fotoğrafı incelemesine bakıldığında ise 1974 tarihli hava fotoğrafında, 1980 tarihli hava fotoğrafında, 1997 yılı hava fotoğrafında, 2009, 20 14... yılı uydu fotoğraflarında dava konusu yerin zeytinlik olup imar ve ihya olduğu, imar ve ihyanın başlangıç tarihi ise 1984 tarihi kabul edildiği takdirde ise yaklaşık 30 yıldır zeytinlik vasfıyla bakılmaya devam edildiği dosya kapsamında ispat edilmiş olup kanaat edinilmiştir. Dosya kapsamında keşif mahallinde dinlenen mahalli bilirkişilere bakıldığında mahalli bilirkişilerin ekseriyetli olarak beyanlarında dava konusu yerin babadan müteveffaya kaldığını, bir çok kardeş olmasına rağmen aralarında sözlü olarak bölüşüldüğünü, zeytinlik bakımının eskiden beri devam ettiğini imar ve ihyanın gerçekleştirildiğine dair beyanlar olduğu görülmüştür. Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda imar ve ihyanın gerçekleştiği orman kadastrosunun tescil harici bırakıldığı tarihten sonra olsa bile orman sayılamayacağı bu durumun ekseriyetli olarak yıllardır devam ettiği bu sebeple davacı davasını ispat ettiği..." gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının yargılama sırasında vefat etmesi nedeniyle dava konusu taşınmazın mirasçıları adına tesciline karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığının netleştirilmediğini, taşınmazın eğiminin %30 olduğu ve bu kapsamda toprak muhafaza karekterine sahip olup olmadığının araştırılmadığını ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporları ve ıslah dilekçesinin taraflarına tebliğ edilmediğini, savunma haklarının kısıtlandığını, dava konusu taşınmazın özel mülke konu olamayacak yerlerden olduğunu ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olup olmadığı, davacı lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle kazanım koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalılar Hazine vekili ve ... vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalılar Hazine vekili ve ... vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden usul ve kanuna uygun olan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA, Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına, 427,60 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 304,40 TL'nin temyiz eden davalı ... Başkanlığından alınmasına, 1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 28.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.