Yargıtay 7. Ceza Dairesi 2023/15686 E. 2026/3492 K.

HÂKİMLİĞİ : Diyarbakır 5. Sulh Ceza Hâkimliği SAYISI : 2022/3080 Değişik İş KARAR : İtirazın reddi KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararların kanun yararına bozulması

Engelli Bireylere Yönelik ... Bakım Merkezleri Yönetmeliğine aykırılık eyleminden dolayı kabahatli ... İlgi Engelli Bakım Merkezi hakkında 212.670,00 Türk lirası idarî para cezası uygulanmasına dair Diyarbakır Valiliği Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünce düzenlenen 04.03.2022 tarihli ve E-47456398-300-2609129 sayılı idarî para cezası karar tutanağına karşı yapılan başvurunun reddine dair Ergani Sulh Ceza Hâkimliğinin 30.05.2022 tarihli ve 2022/518 Değişik İş sayılı kararına yönelik itirazın Diyarbakır 5. Sulh Ceza Hâkimliğinin 16.06.2022 tarihli ve 2022/3080 Değişik İş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 12.05.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.07.2023 tarihli ve KYB-2023/63242 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.07.2023 tarihli ve KYB-2023/63242 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...Kabahatli ... İlgi Engelli Bakım Merkezi hakkında anılan merkezin hizmet binasının son üç aya ait tüm kamera kayıtlarının (bahçe ve inşaat alanı hariç) eksiksiz ve ayrı ayrı olmak üzere 22/06/2022 tarihinde saat 13.00'a kadar istenilmesine rağmen istenilen kamera kayıtlarının verilmediği gerekçesiyle idarî para cezası uygulanmış ise de,

5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 8/1. maddesinin "Organ veya temsilcilik görevi yapan ya da organ veya temsilci olmamakla birlikte, tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde görev üstlenen kişinin bu görevi kapsamında işlemiş bulunduğu kabahatten dolayı tüzel kişi hakkında da idarî yaptırım uygulanabilir." şeklinde olduğu, aynı Kanun’un 25/1-a maddesi uyarınca hakkında idarî yaptırım kararı verilen kişinin kimlik ve adresinin idarî yaptırım kararında yer almasının gerektiği, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun birinci kitabının ikinci bölümünde tüzel kişilerin düzenlendiği, 4721 sayılı Kanun'un 47. maddesinde tüzel kişilik "Başlıbaşına bir varlığı olmak üzere örgütlenmiş kişi toplulukları ve belli bir amaca özgülenmiş olan bağımsız mal toplulukları, kendileri ile ilgili ... hükümler uyarınca tüzel kişilik kazanırlar." şeklinde tanımlanmış, müteakip 48. maddede de "Tüzel kişiler, cins, yaş, hısımlık gibi yaradılış gereği insana özgü niteliklere bağlı olanlar dışındaki bütün hâklara ve borçlara ehildirler." denildikten sonra, aynı Kanun'un 55. maddesindeki "Kamu tüzel kişileri ile ticaret şirketleri hakkındaki kanun hükümleri saklıdır." denilmek suretiyle tüzel kişiliğe haiz kişi ve mal toplulukları sınırlandırıldığı, nitekim 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun 34. maddesinde de " … gerçek kişiler ve ... hukuk tüzelkişilerince bu Kanun kapsamına giren sosyal hizmet kuruluşlarının kurulmasına, … " şeklinde yer alan düzenlemeye ve Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 12/10/2021 tarihli ve 2021/20308 esas, 2021/12913 sayılı ilâmında yer alan, " ... 5326 sayılı Kabahatler Yasasının 8/1. maddesinin “Organ veya temsilcilik görevi yapan ya da organ veya temsilci olmamakla birlikte, tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde görev üstlenen kişinin bu görevi kapsamında işlemiş bulunduğu kabahatten dolayı tüzel kişi hakkında da idarî yaptırım uygulanabilir.” şeklinde olduğu, aynı Yasanın 25/1.a maddesi uyarınca hakkında idari yaptırım kararı verilen kişinin kimlik ve adresinin idari yaptırım kararında yer almasının gerektiği, Türk Medeni Yasasının birinci kitabının ikinci bölümünde tüzel kişilerin düzenlendiği, TMK’nin 47. maddesinde tüzel kişilik “Başlıbaşına bir varlığı olmak üzere örgütlenmiş kişi toplulukları ve belli bir amaca özgülenmiş olan bağımsız mal toplulukları, kendileri ile ilgili ... hükümler uyarınca tüzel kişilik kazanırlar.” şeklinde tanımlanmış, müteakip 48. maddede de “Tüzel kişiler, cins, yaş, hısımlık gibi yaradılış gereği insana özgü niteliklere bağlı olanlar dışındaki bütün haklara ve borçlara ehildirler.” denildikten sonra, aynı Yasanın 55. maddesindeki “Kamu tüzel kişileri ile ticaret şirketleri hakkındaki kanun hükümleri saklıdır.” denilmek suretiyle tüzel kişiliğe haiz kişi ve mal toplulukları sınırlandırıldığı, nitekim 2828 sayılı Yasanın 34. maddesinde de “… gerçek kişiler ve ... hukuk tüzelkişilerince bu Kanun kapsamına giren sosyal hizmet kuruluşlarının kurulmasına ... " denilmek suretiyle sosyal hizmet kuruluşlarının gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulabileceğinin belirtildiği, somut olayda idarî para cezasının esasen başvuran.... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ünvanlı tüzel kişilik tarafından kurulup işletilen ve fakat kendisinin tüzel kişiliği bulunmayan “... İstanbul Bakım Merkezine” kesildiği, yukarıda alıntılanan mevzuat çerçevesinde, tüzel kişiliği bulunmadığı için hak ve fiil ehliyetini de haiz olmayan ... İstanbul Bakım Merkezine idari para cezası kesilmesinin de hukuken mümkün olmadığı" şeklindeki açıklamalar dikkate alındığında, Sosyal hizmet kuruluşlarının gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulabileceğinin belirtildiği, somut olayda idarî para cezasının esasen başvuran "... İlgi Bakım Merkezi Sağlık Gıda Temizlik İnşaat San. Tic. Ltd. Şti." ünvanlı tüzel kişilik tarafından kurulup işletilen ve fakat kendisinin tüzel kişiliği bulunmayan "... İlgi Engelli Bakım Merkezi" adına kesildiği, yukarıda alıntılanan mevzuat ve içtihat çerçevesinde, tüzel kişiliği bulunmadığı için hâk ve fiil ehliyetini de haiz olmayan "... İlgi Engelli Bakım Merkezine" idarî para cezası kesilmesinin de hukuken mümkün olmadığı gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.'' yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE Muhakkik tarafından istenilen kamera görüntülerinin süresi içerisinde kuruma teslim edilmemesi gerekçesi ile Engelli Bireylere Yönelik ... Bakım Merkezleri Yönetmeliği'nin 60/1-a-2 maddesine istinaden düzenlendiği anlaşılan idari yaptırım kararına yönelik başvurunun, Ergani Sulh Ceza Hâkimliğinin 30.05.2022 tarihli ve 2022/518 Değişik İş sayılı kararıyla reddine karar verilmesi sonrasında, anılan karara yönelik itirazın incelendiği merci Diyarbakır 5. Sulh Ceza Hâkimliğinin 16.06.2022 tarihli ve 2022/3080 Değişik İş sayılı kararında, ... isimli şahsa, müdürlüğün bilgisi dışında bakım hizmeti verildiği gerekçesi ile anılan Yönetmeliğin 60/1-a-1 maddesine istinaden düzenlenmiş idari yaptırım kararına ilişkin anlatıma yer verilip, bu idari yaptırım kararına yönelik başvuru hakkında karar verilen Ergani Sulh Ceza Hâkimliğinin 30.05.2022 tarihli ve 2022/519 Değişik İş sayılı kararı bakımından itiraz incelemesi yapılmış olduğu hususunda da kanun yararına bozma isteminde bulunup bulunmayacağına ilişkin Adalet Bakanlığından görüş istenilmesine karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR Gerekçe bölümünde tespit edilen husus yönünden kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağının takdiri için dosyanın, Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, oy birliğiyle 30.03.2026 tarihinde karar verildi.