Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/3703 E. 2026/529 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mah. Sıf.) SAYISI : 2023/598 E., 2025/90 K. BİRLEŞEN KAHRAMANMARAŞ 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ 2016/591 ESAS BİRLEŞEN KAHRAMANMARAŞ 5. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ 2016/291 ESAS BİRLEŞEN KAHRAMANMARAŞ 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ 2017/588 ESAS

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar ve temyiz başvurusunun değerlendirilmesine ilişkin ek karar asıl ve birleşen davalarda davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA 1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı ....... ....Ltd. Şti. arasında ........Mahallesi, 5559 ada, 7 parsel sayılı taşınmaz üzerinde inşa edilmesi planlanan tek bloklu 9 katlı binanın 4. kat, 14, 17... no.lu bağımsız bölümlerinin satışı hususunda 18.10.2014 tarihinde anlaşma sağlandığını, davalının güven sarsıcı tutumları karşısında müvekkilinin haricen yaptığı araştırmalarla söz konusu yerin diğer davalı ...... ......Ltd. Şti'ye devredildiğini ve bu firma tarafından inşaatın yapıldığını öğrendiğini, ilk olarak davalı ... .... Ltd. Şti'nin arsa sahibi ...ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladığını ve bu sözleşme çerçevesinde yapı ruhsatı alındığını, inşaat devam ederken bu kez davalı ... .... Ltd. Şti. ile .....Ltd. Şti. arasında tarihsiz iş ortaklığı sözleşmesi imzalandığını ve bu sözleşmenin 12. maddesinde müvekkiline satışı yapılan 14, 17, 20 no.lu dairelerin 435.000,00 TL bedel karşılığında ...'e satıldığının ve 250.000,00 TL peşinat alındığının, bakiye 185.000,00 TL'nin de tapu tesliminde ....Ltd. Şti'ye ödeneceğinin kararlaştırıldığını, yine aynı sözleşmenin son maddesinde de ... .... adlı projeden gelen paraların .....Ltd. Şti'ye geçtiğinin kayıt altına alındığını, müvekkiline de inşaatın ......Ltd. Şti. tarafından tamamlanacağı bilgisinin verildiğini, daha sonra iş ortaklığı sözleşmesinin davalı ......Ltd. Şti. tarafından feshedildiğini, esasen davalıların şirket ortaklığı yapmayıp müvekkilini mağdur etmek kastıyla bu yola tevessül ettiklerini, yapılan işlemlerin muvazaalı olduğunu, müvekkilinin sözleşme kapsamında banka aracılığıyla 150.000,00 TL ve 100.000,00 TL olmak üzere 250.000,00 TL ödeme yaptığını belirterek; davanın kabulü ile dava konusu bağımsız bölümlerin müvekkili adına tapuya tesciline, tescil talebinin kabul görmemesi halinde ödenen 250.000,00 TL'nin davalı ... ....Ltd. Şti'den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen Kahramanmaraş 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/291 Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde; davaya konu ........ Mahallesi, 5559 ada, 7 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan 4. kat, 12 numaralı bağımsız bölümün ... .... Ltd. Şti'den satın alındığını, ancak ... ....Ltd. Şti. tarafından dava konusu yerin yapımının ...,,,,,,,,,,,,Ltd. Şti'ye devredildiğini, ...şirketinin dava konusu yerdeki inşaatın bitimiyle dava konusu edilen bağımsız bölümü davalı ...'ya devrettiğini, satışın muvazaalı olduğunu belirterek, davanın kabulü ile davalı adına olan tapu kaydının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

3.Birleşen Kahramanmaraş 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/591 Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde; davaya konu ..... İli, .......Mahallesi, 5559 ada, 7 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan 4. kat, 15 numaralı bağımsız bölümün ... ....Ltd. Şti'den satın alındığını, ancak ... ....Ltd. Şti. tarafından dava konusu yerin yapımının ....Ltd. Şti'ye devredildiğini, ...şirketinin dava konusu yerdeki inşaatın bitimiyle dava konusu edilen bağımsız bölümü davalı ...'e devrettiğini, satışın muvazaalı olduğunu belirterek, davanın kabulü ile davalı adına olan tapu kaydının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

4.Birleşen Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/588 Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde; asıl davadaki beyanlarını tekrar ederek, müvekkilinin tapu iptali tescil ve ödenen paranın iadesi için açtığı ve Kahramanmaraş 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/814 Esas sayılı dosyasında görülen davada alacak talebi yönünden davanın haklı bulunduğunu belirterek; fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla davalıların muvazaalı işlemleri neticesi feshedildiği bildirilen davalılar arasındaki iş ortaklığı sözleşmesi hükümleri doğrultusunda davanın kabulü ile müvekkili tarafından ödenen 250.000,00 TL'nin sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda, davalıdan paranın yatırıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Asıl ve birleşen 2017/588 Esas sayılı davalarda davalı .......Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde; davalı iki şirket arasındaki sözleşmenin geçersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Asıl davada davalı ... ....Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; muvazaa iddiasının doğru olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Birleşen 2016/591 Esas sayılı davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde; üçüncü kişinin iyiniyetli kazanımının korunması gerektiğini savunarak birleşen davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 20.12.2017 tarih ve 2015/814 Esas- 2017/447 Karar sayılı kararı ile asıl dava yönünden; davacı ile davalılardan ... ....Ltd. Şti. arasında sözleşme imzalandığı, sözleşme gereğince 250.000,00 TL'nin davacı tarafça ... şirketine ödendiği ancak davalı ... şirketinin sözleşme gereğince bağımsız bölümlerin devrine ilişkin borcunu ifa etmediği, kat karşılığı inşaat sözleşmesine konu inşaatın tamamlanmasından sonra davacıya verilmesi gereken taşınmazların birleşen dosya davalıları ile dava dışı ......'e devredildiği, devredilen şahısların dava konusu taşınmazları bedel ödeyerek satın aldıkları ve devredilen şahısların söz konusu taşınmazları muvazaalı olarak edindiklerinin davacı tarafça ispat edilemediği gerekçesiyle; davacının tapu iptali ve tescile ilişkin talebinin reddine, terditli olarak, açılan ve ödenen bedelin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi talebinin ise davalı ... Şirketi'nin sözleşme gereği edimini yerine getirmediği ve TBK gereğince davacı tarafından ödenen paranın iadesinin gerektiği gerekçesiyle ve taleple bağlı kalınarak davalı ... şirketinden tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, birleşen 2016/291 Esas ve 2016/591 Esas sayılı dosyalar yönünden ise; birleşen dosya davalılarının dava konusu taşınmazları bedel ödeyerek satın aldıkları ve devredilen şahısların söz konusu taşınmazları muvazaalı olarak edindiklerinin davacı tarafça ispat edilemediği gerekçesiyle birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin 20.12.2017 tarihli kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen 2016/291 Esas ve 2016/591 Esas sayılı davalarda davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 08.03.2021 tarih ve 2019/746 Esas- 2021/300 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ Bölge Adliye Mahkemesinin 08.03.2021 tarihli kararının süresi içinde asıl ve birleşen 2016/291 Esas ve 2016/591 Esas sayılı davalarda davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, davacı vekilinin asıl davaya yönelik temyiz itirazları yönünden; davalı ilk yüklenici ... ... ..... Ltd. Şti. ile davalı 2. yüklenici ......İnş. Ltd. Şti. arasında tanzim edilen 15.05.2015 tarihli iş ortaklığı sözleşmesinin feshine müteakip, davalı ...Ltd. Şti'nin dava dışı arsa sahipleri ile yeni bir arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalamasının, ilk yükleniciden bağımsız bölüm satın alanların kazanımlarını bertaraf etmeye yönelik muvazaalı işlem niteliğinde olduğunun tartışmasız olduğu, bu durumda mahkemece, ilk yükleniciden bağımsız bölüm satın alan üçüncü kişi davacının hakları korunarak, dosya kapsamından halen davalı 2. yüklenici ...Ltd. Şti. adına kayıtlı olduğu anlaşılan 20 no'lu bağımsız bölüm bakımından tapu iptali tescil isteminin kabulü ile davacı adına tesciline karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçelerle tapu tescil isteminin reddinin doğru olmadığı, davacı vekilinin birleşen davalara yönelik temyiz itirazları yönünden ise birleşen davalarda davalılar 2. yükleniciden bağımsız bölüm devralmış olan ... ile ... hakkındaki, davacı tarafça ileri sürülen muvazaa iddialarına ilişkin, davacı delilleri toplanmadan ve yeterli araştırma yapılmadan hüküm kurulduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ilk yüklenici ... ... ... Ltd. Şti. ile davalı 2. yüklenici ...... İnş. Ltd. Şti. arasında tanzim edilen 15.05.2015 tarihli iş ortaklığı sözleşmesinin feshine müteakip, davalı ...Ltd. Şti.'nin dava dışı arsa sahipleri ile yeni bir arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalamasının, ilk yükleniciden bağımsız bölüm satın alanların kazanımlarını bertaraf etmeye yönelik muvazalı işlem niteliğinde olduğu, davalı ilk yüklenici ... ... ..... Ltd. Şti. ile davalı 2. yüklenici ..... İnş. Ltd. Şti'nin muvazaalı olarak birlikte hareket ettikleri kanaatine varıldığından davacı tarafından yapılan ödemelerin her iki şirket tarafından tazmin edilmesi gerektiği, birleşen davalarda davalılar 2. yükleniciden bağımsız bölüm devralmış olan ... ile ... hakkında davacı tarafça ileri sürülen muvazaa iddiasına ilişkin yeterli kanıtın ibraz edilemediği, tanık beyanlarının muvazaa iddiasının ispatı noktasında yeterli olmadığı, 12... numaralı bağımsız bölüm maliklerinin iyiniyetli 3. kişi konumunda oldukları, her ne kadar bozma ilamında 20 numaralı bağımsız bölümün davacı adına tescili gerektiği yönünde karar verilmiş ise de; 20 numaralı bağımsız bölümün dava dışı ..... adına kayıtlı olduğu ayrıca 28.05.2018 tarihi itibariyle dava dışı ... adına kayıtlı olduğunun anlaşılığı gerekçesiyle; asıl davada tapu kaydının iptali ve tescile yönelik talebin reddine, terditli olarak ileri sürülen tazminat talebinin kabulü ile 150.000,00 TL'nin ödeme tarihi olan 20.10.2014 tarihinden, 100.000,00 TL'nin ise 21.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ...'nden (Birleşen Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/588 Esas sayılı dosyası ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) alınarak davacı tarafa verilmesine, birleşen 2017/588 Esas sayılı davada davanın kabulü ile 150.000,00 TL'nin ödeme tarihi olan 20.10.2014 tarihinden, 100.000,00 TL'nin ise 21.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ...'nden (Mahkemenin 2023/598 Esas sayılı dosyası ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) alınarak davacı tarafa verilmesine, birleşen 2016/2 91... /591 Esas sayılı davalar yönünden bu davaların ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi'nin 08.10.2025 tarih ve 2023/598 Esas- 2025/90 Karar sayılı ek kararı ile de; verilen kesin süre içerisinde davacı ... vekili tarafından harç ve giderlerin tamamlanmadığı gerekçesiyle temyiz yasa yoluna başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1.Asıl ve birleşen davalarda davacı vekili İlk Derece Mahkemesinin 08.10.2025 tarihli ek kararına yönelik temyiz dilekçesinde; görülen davanın tüketici uyuşmazlığından kaynaklandığını, 4077 sayılı Yasa'nın 23. maddesine göre tüketici olan müvekkilinin her türlük harçtan muaf olduğunu, temyiz dilekçesinin kabul edilmemesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir.

2.Asıl ve birleşen davalarda davacı vekili İlk Derece Mahkemesinin esasa ilişkin verdiği karara yönelik temyiz dilekçesinde; mahkemece birleşen davalar yönünden bozma ilâmına uyulmasına rağmen yeterli araştırma yapılmadığını, birleşen dava davalılarının daireleri alacak ekonomik gücü olmadığını, mahkemece satış bedellerinin ödenip ödenmediğini araştırmadığını, davalı ...'ün satın aldığı daireyi kullanıp kullanmadığının araştırılmadığını, davalı ...nın ödeme yaptığını dahi beyan etmediğini, davalı ... ....Ltd. Şti. yetkilisinin verdiği dilekçede davacı müvekkilinin mağdur edildiğini beyan ettiğini, satış işlemlerinin muvazaalı olduğunu, dinlettikleri tanıkların tüm işlemlerin taraflar arasında bilerek ve bilinçli bir şekilde müvekkilinden mal kaçırmak amacıyla yapıldığını beyan etmelerine rağmen mahkemenin hüküm kurarken bu beyanları kabul etmediğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre asıl ve birleşen davalardaki uyuşmazlık; arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereği yükleniciye isabet eden bağımsız bölümün temliki işlemine dayalı tapu iptali ve tescil mümkün olmaz ise bedelin iadesi istemine ilişkindir.

1-Asıl ve birleşen davalarda davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesinin 08.10.2025 tarihli temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına ilişkin ek kararına yönelik temyiz isteminin incelenmesinde; Asıl ve birleşen davalarda davacı, ilk yüklenici ... ... Ltd. Şti. ile yapmış olduğu 18.10.2014 tarihli gayrimenkul satış sözleşmesine dayanarak asıl ve birleşen 2017/588 Esas sayılı davada ilk ve ikinci yükleniciden tapu iptali ve tescil terditli olarak alacak, birleşen 2016/291 Esas ve 2016/591 Esas sayılı davalarda, tapu kayıt maliki davalılardan tapu iptali ve tescil talebinde bulunmuştur. Davacı, 6502 sayılı Yasa'nın 3-k maddesine göre tüketici olup, aynı Yasa'nın 72/3. maddesine göre Harçlar Kanunu'nda düzenlenen harçlardan muaf olduğu gibi, İlk Derece Mahkemesince de asıl ve birleşen davalara tüketici mahkemesi sıfatı ile bakılmış, reddedilen birleşen davalar yönünden de davacı tüketici olduğundan harç alınmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkemece temyiz yoluna başvuranın tüketici olduğu, 6502 sayılı Yasa'nın 73/2. maddesine göre de harçtan muaf olduğu gözden kaçırılarak 08.10.2025 tarihli ek karar ile temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru olmamış, ek kararın kaldırılması gerekmiştir.

2-Asıl ve birleşen davalarda davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesinin esasa ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle, asıl ve birleşen davalarda davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesinin 08.10.2025 tarihli ek kararına yönelik temyiz itirazlarının KABULÜ ile 08.10.2025 tarihli ek kararın KALDIRILMASINA, Yukarıda 2. bentte açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen davalarda davacı vekilinin esasa ilişkin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Asıl ve birleşen davalarda davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,16.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.