Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/1626 E. 2026/1084 K.

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/611 E., 2025/805 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/304 E., 2024/133 K.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü :

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... Büyükşehir Belediyesi ... Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen "... İl ... Su Alma Yapısı İnşaatı" işi ihalesinin, 4.150.000,00 TL teklif bedeli ile müvekkili firma uhdesinde kaldığını, davalı idare ile 28.05.2020 tarihinde sözleşme yapıldığını, sözleşmeye göre işin süresinin 450 takvim günü olduğunu, işin bitim tarihinin 28.08.2021 tarihine denk geldiğini, ancak davalı idarenin iş bitim tarihine uzunca bir süre olmasına karşın "iş programının ciddi şekilde gerisinde kalındığı, buna bağlı olarak kalan sürede işin tamamlanmasının teknik olarak mümkün olmadığı" şeklinde bir gerekçe belirtilerek 21.01.2021 tarihli Yönetim Kurulu kararıyla sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini, müvekkilinin 20.05.2020 tarihli 249.000,00 TL tutarındaki kesin teminat mektubunu nakde çevirerek 05.02.2021 tarihinde irad kaydettiğini, ayrıca kesin teminat bedelini güncelleyerek teminat mektubu tutarı ile güncel tutar arasındaki 52.360,15 TL güncelleme farkını da 09.02.2021 tarihli yazısı ile müvekkilinden talep ettiğini, müvekkilinin, güncelleme farkını ihtirazi kayıtla yatırdığına dair dilekçe vererek bu tutarı 18.02.2021 tarihinde davalı idare hesabına yatırmak zorunda kaldığını, davalı idarenin müvekkilinin sözleşmesini feshinin tamamen haksız ve mesnetsiz olduğunu, haksız fesih nedeniyle müvekkilinin uğramış olduğu kâr kaybının ve irad kaydedilen teminat tutarının davalı idareden tahsilinin gerektiğini belirterek, 28.05.2020 tarihli sözleşmenin davalı idare tarafından tek taraflı feshinin haksız olduğunun tespitine, irad kaydedilen teminat mektubu ve güncelleştirilmiş bedel toplamı olan 301.360,15 TL'nin, şimdilik 10.000,00 TL'sinin irad kaydedilme tarihinden hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalı idareden tazmin edilerek müvekkiline ödenmesine, haksız fesih nedeniyle uğranılan kâr mahrumiyetinin, fesih tarihinden hesaplanacak avans faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı yüklenicinin onaylı iş programına göre planlama yaparak 43 adet su alma yapısında işçi ve ekipmanlarını temin edip çalışmalara başlaması gerekirken, şantiye defterinde de görüldüğü üzere yeterli işçi ve ekipmanı davalıdan kaynaklı olmayan nedenlerle uzunca bir süre temin edemediğini, işçi ve ekipman temin edilmesi hususunun tamamıyla davacı yüklenici sorumluluğunda olduğunu, iş kapsamındaki tip projeler haricinde uygulanacak projelerin belirlenmesinin idareye değil, işe ait özel Teknik Şartnamede belirtildiği üzere davacı yükleniciye ait olduğunu, davacı yüklenici tarafından idareye resmi olarak sunulan herhangi bir topoğrafik alım veya uygulama projesi bulunmadığını, sözleşmede belirlenen sürenin bitimini beklemeden sözleşmenin fesih edilemeyeceğine ilişkin bir hükmün sözleşmede ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinde bulunmadığını, işçi ve ekipman temin edilmesi ve iş programının oldukça gerisinde kalındığı ile ilgili davacı yükleniciye birden çok uyarı yazısı yazıldığını, davacı yüklenicinin sık sık işin zorluğundan, su alma mahallerinin coğrafi olarak oldukça yüksek rakımlı ve kış şartlarında çalışmaya uygun olmayan muhitlerde olduğundan, malzeme temini ve naklinde yaşanan güçlükler ile işçi ve ekipman temin edemediğinden bahsettiğini, davacının bu itiraflarının, söz konusu işin, iş programına göre neden oldukça geride kaldığının bir nevi ispatı olduğunu ve bunun da işin haklı nedenlerle feshedildiğini açıkça ortaya koyduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... İli ... Su Alma Yapısı İnşaatı işi için yer tesliminin 05.06.2020 tarihinde yapılmış olduğu, yer teslim tutanağında yüklenicinin herhangi bir şerhinin olmadığı, işin süresinin yer teslim tarihinden itibaren 450 gün olduğu, yer teslimi tarihine göre iş bitim tarihinin 29.08.2021 olacağı, bu işyerinde havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı günlerin 25.11–05.04 tarihleri arasındaki 132 gün olduğu, sözleşmeye göre 2020 yılı ödeneğinin %60 olduğu, ancak 30.11.2020 tarihli 2 ve son hakedişe göre işin, parasal ve fiziksel olarak %17,60'ının 132 günlük (05.06.20 20... .12.2020 arası) çalışma ile yapıldığı, ... Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulu kararı ile 21.01.2021 tarihinde sözleşmenin feshedildiği, fesih tarihinden sözleşmeye göre işin bitim tarihine kadar kalan sürenin 220 gün olduğu, bu süreden havanın fen şartları nedeni ile çalışılmaya müsait olmadığı günlerin (05.04.2021-28.08.2021) çıkarılması ile 145 gün kalacağının tespit edildiği, istinabe yoluyla yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda tanzim edilen 19.07.2023 tarihli raporda, dava dosyası kapsamında idare tarafından gerçekleştirilen işlemlerde mevzuata aykırılık tespit edilemediği, dava dosyası kapsamında yer teslim süreçlerine itiraz ile ilgili herhangi bir belge bulunmadığı, yer teslimi tutanaklarını davacı tarafın ihtirazi kayıt ile imzalamadığı, idare tarafından gerçekleştirilen işlemlerde ve davacı tarafından hazırlanan ve davalı idare tarafından onaylanan iş programının uygulanması sürecinde idare tarafından gerçekleştirilen işlemlerde mevzuata aykırılık tespit edilemediği, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin birim fiyat sözleşme olduğu, davacı tarafından mukayese ile sözleşme kapsamındaki keşiflerde bulunan imalat miktarlarının artması veya azalması yönünde yürürlükteki mevzuata uygun herhangi bir sürecin başlatıldığına dair bir evrağın dava dosyası kapsamında tespit edilemediği, davalı idarenin birim fiyat cetvelindeki malzeme miktarları ile ilgili işlemlerin de mevzuata aykırılık tespit edilemediği, hakedişlerin yapılması sürecinde yürürlükte bulunan mevzuata aykırı işlemler ile ilgili davacı tarafından herhangi bir başvuru yapıldığına dair dava dosyası kapsamında belge bulunmadığı, taraflar arasındaki 28.05.2020 tarihli sözleşmenin davalı idare tarafından tek taraflı feshinin haksız olduğuna dair bir tespit yapılamadığı, davacının talebi gibi bir hesaplama yapılmasının mümkün olamadığı hususlarının yazılı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

a)Davanın görevli olmayan mahkemede görüldüğünü, görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu,

b)İşin gecikmesinde tüm kusurun yeterli inceleme ve araştırma yapmadan tamamen soyut bilgilerle projeleri belirleyerek dava konusu işi ihaleye çıkaran davalı idareye ait olduğunu,

c)Davalı idarenin iş mahallerine gitmeden tamamen soyut bilgilerle projeleri belirleyerek dava konusu işi ihaleye çıkarmış olduğunu, ihale sonrası davacıya yer tesliminin de Covid-19 pandemisi bahane edilerek Yapım İşleri Genel Şartnamesine açıkça aykırı olarak iş mahallerine gidilmeden masa başında yapıldığını,

d)Proje sahaları gezildikçe, yeterli araştırma ve inceleme yapılmadan soyut bilgiler ile alelacele ihaleye çıkılmış olması nedeniyle ihale dökümanında belirtilen bazı su alma projelerinin hatalı olarak ihaleye çıkarılmış olduğunun ortaya çıktığını ve ihale kapsamındaki 35 adet tip projeden geriye yapılması gereken 15-20 adet tip proje kaldığını,

e)Davalı idarenin birim fiyat cetvelindeki malzeme miktarlarını hatalı belirlediğine ilişkin olarak mahkeme tarafından herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmadığını,

f)Davalı idarenin sözleşmeyi feshinin ve fesih gerekçelerinin sözleşme ve eklerine ayrıca ilgili yasal mevzuata açıkça aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Dava, ... sözleşmesinden kaynaklanmış olup, sözleşmenin davalı idare tarafından tek taraflı feshinin haksız olduğunun tespiti, haksız fesih nedeniyle uğranılan kâr mahrumiyetinin ve irat kaydedilen teminat mektubu bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, hükme esas alınan bilirkişi raporunun olaya uygun ve içerik itibariyle yeterli ve inandırıcı olduğu anlaşılmakla, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı harcın temyiz eden davalıdan alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26.03.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.