Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/1345 E. 2026/849 K.

MAHKEMESİ : Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2023/451 E., 2024/486 K. BİRLEŞEN 2006/160 ESAS DOSYASINDA;

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, asıl ve birleşen davada davacı ... Alm. ve Pvc San. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü :

I. DAVA Davacı vekili asıl davada dava dilekçesinde; müvekkili ... Alüminyum ve PVC Ltd. Şti. ile davalılardan ... Yapı San. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. arasında ... Hava Alanı İkmal İnşaatı işi ile ilgili 14.07.2004 tarihinde anlaşma yapıldığını, anlaşmanın 6.3 maddesi gereğince müvekkili şirketin yaklaşık keşif tutarının %20’si mertebesinde teminat çekini vermekle yükümlü tutulduğunu, müvekkili şirketin sözleşme gereğince 126.000,00 TL bedelli teminat çekini keşide tarihi boş olarak 21.07.2004 tarihinde davalı ... Yapı San. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. muhasebe müdürü ...'e teslim ettiğini, sözleşmenin bu maddesine göre verilen teminat çekinin işverenin kasasında muhafaza edileceğini, sözleşme edimlerini davacı şirketin gereği gibi yerine getirmesine rağmen, davalı ... Yapı San. Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından akdin haksız olarak feshedildiğini, sözleşmenin teminatı olarak teslim edilen çekin müvekkiline iade edilmekten imtina edildiğini belirterek, müvekkili şirketin davalı ... Yapı San. Tur. ve Tic. Ltd. Şti.'ye borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen davada, davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili firma ile davalılardan ... Yapı San. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. arasında ... Havaalanı İkmal İnşaatı işinin taşeronluğunun yapılmasına dair 14.07.2004 tarihli sözleşme imzalandığını, dava konusu edilen 126.000,00 TL bedelli teminat çekinin, keşide tarihi boş olarak 21.07.2004 tarihinde ... Yapı San. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. muhasebe müdürü ... imzasına teslim edildiğini, çekin ciro yolu ile davalılara geçtiğini, davalıların kötü niyetli olduklarını, savcılığa yapılan müracaat üzerine yaptırılan soruşturma ve alınan bilirkişi raporu sonucunda savcılığın, taraflar arası tanışıklık durumunu açıkça ortaya koyduğunu, Ankara 10. Sulh Ceza Mahkemesinin 2006/351 Esasında kayıtlı olarak davalılar aleyhine birlikte güveni kötüye kullanma suçunu işledikleri gerekçesi ile TCK 155/1 ve 37/1 sevk maddelerinden ceza davası açıldığını ileri sürerek, müvekkili aleyhine haksız ve kötü niyetli başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olmadıklarının tespiti ile şimdilik ve tahsilde tekerrür olmamak üzere %40 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; taşeron sözleşmesi kapsamında davacı şirket tarafından müvekkili şirkete 126.000,00 TL tutarlı çek verildiğini, davacı alt yüklenici şirketin sözleşmeden doğan edimlerini layıkıyla yerine getirmediği için işlerin sözleşmede belirtilen şekilde yürütülmesi için birden fazla ihtarnamenin müvekkilince keşide edildiğini, edimin ifa edilmemesi üzerine müvekkili şirket tarafından taşeron sözleşmesi ve ek sözleşmelerin 02.05.2005 tarihli ihtar ve fesihname ile feshedildiğini, sözleşmenin feshi sonrasında ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/48 Değişik iş sayılı dosyasında yaptırılan tespit sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, müvekkili firmanın davacı şirkete 229.202,45 TL fazla ödeme yaptığı ve rapor tarihi itibariyle 5.731,00 TL gecikme cezası tahakkuk ettirme hakkı bulunduğunun tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından yaptırılan tespit sonrasında ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/182 Esas sayılı dosyasında davacı şirkete karşı alacaklarına ilişkin olarak istirdat davası açıldığını, söz konusu dosyada aldırılan ilk bilirkişi raporunda da müvekkili şirketin davacı firmaya 229.202,45 TL fazla ödeme yaptığının, ayrıca 152.000,00 TL gecikme cezası alacağı olduğunun tespit edildiğini, aldırılan 2. bilirkişi raporunda da alacaklı oldukları tutarın 111.511,00 TL olarak belirlendiğini, bu meblağa 12.05.2005 olan dava tarihinden itibaren faiz talep edilebileceği dikkate alındığında müvekkilinin dava konusu 126.000,00 TL tutarlı çek bedelinden daha fazla alacaklı olduğunun anlaşılabileceğini, dava konusu çek ile ilgili teminat şartlarının oluşmuş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen davada davalılardan ... Cam San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; ... Cam Optik Kapı ve Cephe Sis. İnş. Tic. Ltd. Şti.'nin, müvekkili şirkete borcuna karşılık davacı ... Alüminyum ve PVC San. Ltd. Şti.'nin keşide ettiği 29.11.2005 keşide tarihli 126.000,00 TL tutarlı çeki keşide ederek verdiğini, tahsil için muhatap bankaya ibraz edildiğinde, karşılığının bulunmadığı meşruhatı verilerek çekin iade edildiğini, şikayetçi keşideci ile senet lehtarı arasındaki ilişki nedeniyle ileri sürülebilecek itirazların sözleşmenin tarafı olmayan takip alacaklısı müvekkili yönünden dinlenebilir olmadığını, müvekkilinin iyiniyetli hamil olup, sözleşmenin tarafı olmadığından kanun önünde korunması gerektiğini, müvekkili şirketin ticari defter kayıtlarının yanında, dava konusu çekin müvekkili şirketin ticari alışverişinden dolayı alacağına karşılık borçlu ... Cam Ltd. Şti. tarafından verildiğinin açıkça anlaşılabileceğini, davacının sadece dava konusu çek sebebiyle değil, yarım bıraktığı birçok iş ve ödemediği borçları nedeniyle müvekkili şirket de dahil olmak üzere, piyasadaki birçok şirkete borcu bulunduğunu belirterek, davanın reddi ile müvekkili lehine takip konusu alacağın %40'ından az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmolunmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 31.10.2018 tarihli kararında, asıl davanın kabulü ile davaya konu 5119618 no.lu 126.000,00 TL bedelli çekten dolayı davacının, davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya dair talebin reddine ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin 31.10.2018 tarihli kararına karşı süresi içinde asıl dosya davacısı taşeron ile asıl dosya davalısı yüklenici vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 28.12.2021 tarihli kararı ile davacı ve davalı ... Yapı San. Tur. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ Bölge Adliye Mahkemesinin 28.12.2021 tarihli kararının süresi içinde asıl dosya davacısı taşeron ile asıl dosya davalısı yüklenici vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Daire'mizce, asıl dosya davalısının tüm, asıl dosya davacısının diğer temyiz itirazları yerinde görülmeyerek "Davacı taraf dava dilekçesinin “deliller” bölümünde “yemin” demek suretiyle açıkça yemin deliline de dayanmıştır. Dayanılan yemin delili yönünden davacıya yemin teklif etme hakkının hatırlatılıp, yemin teklifi halinde HMK'nın 225 ve devamı maddeler hükümlerine göre yemin delilinin toplanması için gereken işlemlerin yapılması ve sonucuna göre değerlendirme yapılarak birleşen davada hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmadığı için İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yemine ilişkin işlemler gerçekleştirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir" gerekçesiyle temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının temyiz eden asıl ve birleşen dosya davacısı yararına bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak davalılara usulüne uygun yemin davetiyeleri tebliğ edildiği, birleşen dosya davalılarından ... Cam San. Tic. Ltd. Şti. yetkilisi ve ...'in dava konusu çekin teminat çeki olduğunu bilmedikleri yönünde usulüne uygun olarak yemin eda ettikleri, asıl dosya davalısı ... Yapı ...Şti. yetkilisinin çekin teminat olarak alındığını kabul ettiği, birleşen dosya davalısı ... Cam Otomatik Kapı... Şti. yetkilisine yemin metni usulüne uygun meşruhatlı olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı şirket yetkilisinin duruşmada hazır olmadığı, asıl dosya davalısı ... Yapı ...Şti.'nin yemin beyanı ve tüm deliller dikkate alınarak dava konusu çekin karşılığı olan işlerin yapıldığı ve bu sebeple de 126.000,00 TL'lik çekten dolayı davacının borçlu olmadığının sabit olduğu sonucuna varıldığı, birleşen dosya davalısı ... Cam Otomatik Kapı... Şti. yönünden davalıya yemin metni usulüne uygun meşruhatlı olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı şirket yetkilisi duruşmada hazır olmadığından davalının HMK 229/1. madde gereğince yemin konusu vakıaları ikrar etmiş sayılacağı, bu haliyle davalının dava konusu çekin teminat çeki olduğunu bildiği ve bu çek karşılığı alacağının bulunmadığının kabul edildiği gerekçesiyle, asıl davada davanın kabulü ile davaya konu 5119618 nolu 126.000,00 TL çekten dolayı davacının, davalı ... Yapı San. Tur. ve Tic. Ltd. Şti.'ye borçlu olmadığının tespitine, birleşen davada davalılar ... Cam San. Tic. Ltd.Şti. ve ... yönünden davanın reddine, davalı ... Cam Oto. Kapı ve Cephe Sis. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın kabulü ile, davacının Ankara 9. İcra Dairesinin 2005/11373 sayılı icra takip dosyasında dayanak 5119618 nolu 126.000,00 TL çekten dolayı davalı ... Cam. Oto. Kapı ve Cephe Sis. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'ye borçlu olmadığının tespitine, davacının kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

a.Davalılardan ... Yapı Ltd. Şti. temsilcisinin yalan yere yemin ettiğini,

b.Ticari şirketlerde birlikte temsilin kararlaştırılması durumunda, şirket temsilcilerinin tamamının birlikte yemin etmesinin yasa gereği olduğunu, temsilcilerden herhangi birinin yemin etmekten kaçınması halinde, söz konusu şirket tüzel kişiliğinin yemin etmekten imtina etmiş olacağını, davada da bu durumun davacı şirket lehine gerçekleştiğini, davalı ... Cam Sanayi Anonim Şirketinin yemin etmekten imtina ettiğini,

c.Davalılar arasında bir alacak verecek borç ilişkisi bulunmadığını, buna rağmen söz konusu çekin, teminat çeki olduğu bilinerek ve davacı şirkete zarar vermek amacıyla kasten tedavüle sokulduğunu ve çekin lehtarı, cirantaları ve en son hamilinin bu durumu bilerek ve iyiniyet karinesini bertaraf etmek için bu hileli yola tevessül ettiğini,

d.Yargıtay bozmasından sonra yerel mahkemece yaptırılan yeminin usul ve esas bakımından ciddi hata ve eksiklikler içerdiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki asıl ve birleşen davadaki uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 05.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.